Projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu wzmocnienia nadzoru sądowego nad kontrolą operacyjną przyjęty przez Radę Ministrów

31.03.2026

We wtorek, 31 marca br., Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu wzmocnienia nadzoru sądowego nad kontrolą operacyjną. Nowe przepisy zostały przygotowane przez ministra - członka Rady Ministrów, koordynatora służb specjalnych Tomasza Siemoniaka.

Na pierwszym planie widać stojącego ministra Tomasza Siemoniaka. Minister trzyma ręce na fotelu. W tle widać trzy inne osoby m.in. siedzącego tyłem po prawej stronie ministra Gawkowskiego oraz po lewej stronie zdjęcia siedzącego premiera Donalda Tuska. Po lewej stronie widać również stół, na którym znajdują się monitory, termosy, butelki z wodą i sokami, mikrofony. Za premierem Donaldem Tuskiem znajdują się dwie flagi - po prawej flaga UE (niebieska z żółtymi gwiazdkami) oraz polska (biało-czerwona).

Projekt to konsekwencja ustaleń Zespołu Programowania Prac Rządu z 11 sierpnia 2025 r., który zobowiązał projektodawcę oraz właściwe resorty do wypracowania jednego, wspólnego projektu dotyczącego kontroli operacyjnej prowadzonej przez podległe służby. W ten sposób powstał projekt, który ujednolica zasady prowadzenia kontroli operacyjnej przez wszystkie służby do tego uprawnione, w tym m.in. Policję, Żandarmerię Wojskową i służby specjalne.

Zwiększamy uprawnienia sądów do nadzoru nad działaniami służb w zakresie stosowania kontroli operacyjnej. Nowe przepisy stanowią kolejne rozwiązanie podnoszące poziom ochrony praw i wolności obywatelskich, przy jednoczesnym zapewnieniu przejrzystych zasad działania służb specjalnych i innych posiadających uprawnienia do pracy operacyjnej

– podkreślił minister Tomasz Siemoniak.

Najważniejsze zmiany zaproponowane w projekcie ustawy:

Wprowadzenie obowiązku informowania sądu o wynikach kontroli operacyjnej po jej zakończeniu, a na jego żądanie również o przebiegu tej kontroli w trakcie jej trwania (sąd otrzymuje wtedy zebrane w toku kontroli materiały). Dotychczas takie uprawnienie kontrolne przysługiwało jedynie właściwemu prokuratorowi.
Przyznanie sądowi i prokuratorowi uprawnienia do wydania w każdym czasie postanowienia o przerwaniu stosowania kontroli operacyjnej. Uzyskawszy informacje o przebiegu kontroli operacyjnej sąd i prokurator będą mogli postanowić o przerwaniu jej stosowania.
Wprowadzenie obowiązku informowania sądu (a nie jak dotychczas tylko prokuratora) o wykonaniu zarządzenia o zniszczeniu materiałów, których wykorzystanie w postępowaniu karnym jest niedopuszczalne. Dodatkowo wprowadzono konkretny termin 3-miesięczny na wykonanie tej czynności.
Zapewnienie sądowi dostępu do informacji o dokonaniu zniszczenia materiałów zgromadzonych w trakcie stosowania kontroli operacyjnej, które nie stanowią informacji potwierdzającej zaistnienie przestępstwa.
Wprowadzenie na poziomie ustawowym obowiązku sądu każdorazowego uzasadniania postanowienia, którego przedmiotem jest decyzja w sprawie kontroli operacyjnej. Taki obowiązek istnieje od końca 2024 r., ale wynika ze zmian wprowadzonych w rozporządzeniach, dotyczących sposobu dokumentowania kontroli operacyjnej.
Likwidacja uprawnienia Inspektora Nadzoru Wewnętrznego MSWiA do stosowania kontroli operacyjnej. Biorąc pod uwagę, że inspektor jest organem, przy pomocy którego minister właściwy do spraw wewnętrznych sprawuje nadzór nad podległymi służbami, stosowanie kontroli operacyjnej uznano za rozwiązanie nieproporcjonalne.
Wprowadzenie obowiązku corocznego przedstawiania przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych Sejmowi oraz Senatowi informacji i danych o stosowaniu kontroli operacyjnej przez Straż Graniczną i Służbę Ochrony Państwa na wzór innych służb stosujących ten środek.