10 września - Światowy Dzień Zapobiegania Samobójstwom
10.09.2026
Święto zainicjowało w 2003 roku Międzynarodowe Towarzystwo Zapobiegania Samobójstwom (IASP) we współpracy ze Światową Organizacją Zdrowia (WHO) oraz Światową Federacją Zdrowia Psychicznego (WFMH). Celem tego dnia jest zwiększenie świadomości społecznej w zakresie tematyki samobójstw i wsparcie psychologiczne dla osób, u których pojawiają się myśli samobójcze.
Hasło obchodów: „Zmiana narracji na temat samobójstwa” z wezwaniem do działania „Rozpocznij rozmowę”.
Hasłem przewodnim Światowego Dnia Zapobiegania Samobójstwom na lata 2024–2026 ustanowionym przez Światową Organizację Zdrowia jest „Zmiana narracji na temat samobójstwa” z wezwaniem do działania „Rozpocznij rozmowę”. Kampania ma na celu podniesienie świadomości na temat znaczenia zmniejszania stygmatyzacji i zachęcania do otwartych rozmów w celu zapobiegania samobójstwom. Zmiana narracji na temat samobójstwa polega na przekształceniu sposobu, w jaki postrzegamy ten złożony problem i przejściu od kultury milczenia i stygmatyzacji do kultury otwartości, zrozumienia i wsparcia.
Zachowania samobójcze to globalne wyzwanie dla zdrowia publicznego. Według danych Światowej Organizacji Zdrowia na całym świecie rocznie dochodzi do ponad 700 tysięcy zgonów z tego powodu. Samobójstwo jest trzecią najczęstszą przyczyną śmierci na świecie wśród osób w wieku 15-29 lat. Liczba osób podejmujących próby samobójcze jest 10-20 krotnie większa. W Polsce w 2025 roku według danych Policji 4.776 osób (w tym 4.088 mężczyzn) dokonało zamachu samobójczego zakończonego zgonem, a w województwie lubuskim 142 osoby (w tym 124 mężczyzn). Każde samobójstwo ma daleko idące konsekwencje społeczne, emocjonalne i ekonomiczne i głęboko wpływa na jednostki i społeczności.
Czynniki ryzyka, które mogą przyczynić się do samobójstwa, to między innymi:
- zaburzenia psychiczne: depresja, schizofrenia lub uzależnienia,
- trudne doświadczenia życiowe: przemoc (w tym seksualna), ubóstwo, utrata bliskiej osoby, stanie się ofiarą przestępstwa, kryzysy, zastraszanie, traumy, przewlekłe choroby somatyczne, ból,
- czynniki społeczne: stygmatyzacja, brak dostępu do fachowej opieki bądź świadomości na ten temat, brak wsparcia społecznego.
Dostępne są różne formy wsparcia:
- Telefony zaufania:
800-702-222 – Centrum Wsparcia dla Osób Dorosłych w Kryzysie Psychicznym
800-121-212 – Dziecięcy Telefon Zaufania Rzecznika Praw Dziecka
800-120-002 – Ogólnopolski telefon dla ofiar przemocy w rodzinie „Niebieska Linia”
116 111 – Telefon zaufania dla dzieci i młodzieży
116 123 – Kryzysowy telefon zaufania dla dorosłych
112 – Telefon alarmowy w sytuacji zagrożenia życia i zdrowia
- Ośrodki Interwencji Kryzysowej
- Poradnie Zdrowia Psychicznego
- Centra Zdrowia Psychicznego
- Centrum Wsparcia dla Osób Dorosłych w Kryzysie Psychicznym
- 116sos.pl – Pomoc dla osób dorosłych
Pamiętaj!
Nie jesteś sam i że są ludzie, którzy chcą Ci pomóc. Nie wahaj się poprosić o pomoc, gdy jej potrzebujesz.
Materiały
Światowa Organizacja ZdrowiaCentrum Wsparcia dla Osób Dorosłych w Kryzysie Psychicznym
Dziecięcy Telefon Zaufania Rzecznika Praw Dziecka
Ogólnopolski telefon dla ofiar przemocy w rodzinie „Niebieska Linia”
Telefon zaufania dla dzieci i młodzieży
Centrum Wsparcia dla Dzieci i Młodzieży
Kryzysowy telefon zaufania dla dorosłych
Zapobieganie samobójstwom
Polskie Towarzystwo Suicydologiczne
Samobojstwo.pl Portal informacyjny