Powrót

14 listopada - Światowy Dzień Cukrzycy

14.11.2026

Światowy Dzień Cukrzycy obchodzony jest 14 listopada każdego roku. Święto zostało ustanowione w 1991 roku przez Międzynarodową Federację Diabetologiczną i Światową Organizację Zdrowia. Tegorocznym tematem przewodnim kampanii jest: „Wczesne działanie w przypadku cukrzycy”, które podkreśla znaczenie wczesnego diagnozowania cukrzycy, ograniczania ryzyka zachorowania oraz zapewnienie osobom chorym dostępu do odpowiedniej opieki medycznej.

Osoba mierząca gleukometrem poziom cukru z palca ręki.

Dane statystyczne

Według danych Światowej Organizacji Zdrowia liczba osób chorujących na cukrzycę wzrosła z 200 milionów w 1990 roku do 830 milionów w 2022 roku. Częstość występowania tej choroby rośnie szybciej w krajach o niskich i średnich dochodach niż w krajach o wysokich dochodach. W 2022 roku ponad połowa (59 %) dorosłych w wieku 30 lat i starszych chorujących na cukrzycę nie przyjmowała leków na tę chorobę. W 2023 roku cukrzyca i choroby nerek spowodowane cukrzycą były przyczyną około 2,4 miliona zgonów na świecie. Ponadto około 10 % zgonów z przyczyn sercowo-naczyniowych było spowodowanych wysokim poziomem glukozy we krwi. Cukrzyca należy także w Polsce do głównych problemów zdrowotnych. W Polsce na cukrzycę choruje około 3 miliony osób. Przewiduje się, że do 2030 roku będzie się z nią zmagać nawet co dziesiąty Polak. W województwie lubuskim z powodu cukrzycy lekarze podstawowej opieki zdrowotnej w 2025 roku obejmowali opieką czynną 54.414 osób dorosłych oraz  612 dzieci i młodzieży.  Insuliną leczono 8.782 osoby. 

Cukrzyca

Cukrzyca należy do chorób metabolicznych charakteryzujących się hiperglikemią wynikającą z defektu wydzielania/działania insuliny. Jest chorobą przewlekłą, która występuje, gdy trzustka nie wytwarza wystarczającej ilości insuliny lub gdy organizm nie może skutecznie używać insuliny, którą wytwarza. Insulina jest hormonem regulującym poziom cukru we krwi. Hiperglikemia lub podwyższony poziom cukru we krwi jest częstym działaniem niekontrolowanej cukrzycy i z czasem prowadzi do poważnego uszkodzenia wielu układów organizmu, szczególnie nerwów i naczyń krwionośnych. Cukrzyca jest główną przyczyną ślepoty, niewydolności nerek, zawałów serca, udaru i amputacji kończyn dolnych. Stanowi ona istotny problem terapeutyczny oraz społeczno-ekonomiczny. 

Jak zapobiec cukrzycy?

Zapobiec cukrzycy można między innymi poprzez:

  • prowadzenie prozdrowotnego trybu życia poprzez realizację zasady zdrowego żywienia, która nie tylko dostarczy wszystkich niezbędnych substancji odżywczych, ale również umożliwi utrzymywanie prawidłowej masy ciała, 
  • prowadzenie aktywnego trybu życia, zwiększenie aktywności ruchowej, zarówno w czasie czynności dnia codziennego, na przykład spacer, jazda na  rowerze, wysiadanie z autobusu o jeden przystanek wcześniej, pływanie, gra w piłkę, aerobik, 
  • przeprowadzanie  badań przesiewowych, które polegają na oznaczeniu poziomu cukru we krwi żylnej metodami laboratoryjnymi na czczo lub glikemii przygodnej wraz z powtórnym oznaczeniem. Badania  przesiewowe w kierunku wykrywania cukrzycy przeprowadzane są przez lekarzy rodzinnych. 
     

Więcej informacji na stronie internetowej:

  • Pacjent.gov.pl
  • Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej 
  • Akademia NFZ
  • Planuję długie życie 

Materiały

Światowa Organizacja Zdrowia
Międzynarodowa Federacja Diabetologiczna
Pacjent.gov.pl
Akademia NFZ
Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej
Polskie Stowarzyszenie Diabetyków
Planuję długie życie
{"register":{"columns":[]}}