26 stycznia - Ogólnopolski Dzień Transplantacji
26.01.2026
Ogólnopolski Dzień Transplantacji obchodzony jest w rocznicę pierwszego udanego przeszczepu nerki w Polsce (w 1966 roku), który został przeprowadzony w I Klinice Chirurgicznej Akademii Medycznej w Warszawie. Celem tego dnia jest upowszechnienie idei transplantacji w społeczeństwie, a także podnoszenie świadomości społecznej w obszarze transplantacji.
O przeszczepie narządów
Przeszczepianie narządów jest skuteczną, bezpieczną i czasami jedyną metodą leczenia, a jeden dawca może ocalić życie kilku osobom, a kolejnym to życie wydłużyć. Metoda ta polega na wszczepieniu biorcy narządu lub tkanek pochodzących od innego człowieka. Niektóre narządy (nerka, segment wątroby) lub tkanki (szpik kostny) można pobierać od osób żywych pod warunkiem, że dawca wyrazi na to zgodę, a jego życie nie będzie narażone na niebezpieczeństwo.
Dane statystyczne
Według danych Centrum Organizacyjno-Koordynacyjnego ds. Transplantacji „Poltransplant” w Polsce na koniec 2025 roku na różnego rodzaju przeszczepienia oczekiwało 5.230 chorych (1.797 osób oczekiwało na przeszczepienie narządu unaczynionego, 3.433 na przeszczepienie tkanek oka). W Polsce w 2025 roku dokonano 2.254 przeszczepień od zmarłych dawców, w tym 1.227 przeszczepień nerek, 671 wątroby, 169 serc, 25 nerek + trzustki i 133 płuc (w tym 1 serce-płuca). Przeprowadzono również 69 przeszczepień nerki oraz 37 przeszczepień części wątroby od żywych dawców.
Jak zostać dawcą?
Według polskiego prawa każda osoba zmarła może być potencjalnym dawcą tkanek
i narządów do przeszczepu, jeżeli za życia nie zgłosiła sprzeciwu do Centralnego Rejestru Sprzeciwów.
Niezależnie od przepisów prawnych wiele osób pragnie świadomie, za życia, wyrazić chęć niesienia pomocy chorym potrzebującym przeszczepów. Oświadczenie woli ma charakter jedynie informacyjny i nie trzeba go nigdzie zgłaszać ani rejestrować! Wypełnione oświadczenie woli należy nosić razem z dokumentami osobistymi (dowodem osobistym, prawem jazdy), a o swojej decyzji należy poinformować swoich bliskich.
Oświadczenie woli dostępne jest na stronie internetowej Poltransplant.
Centralny Rejestr Sprzeciwów
Osoby, które nie zgadzają się na oddanie po śmierci narządów do transplantacji, powinny to zgłosić w Centralnym Rejestrze Sprzeciwów prowadzonym przez Poltransplant (można to zrobić osobiście, listownie lub przez formularz na stronie internetowej).
Wszelkie dodatkowe informacje dotyczące między innymi idei transplantacji, przepisów prawnych, ośrodków transplantacyjnych znajdują się na stronie internetowej Poltransplant: www.poltransplant.org.pl
Pamiętaj!
Przeszczep narządu może przedłużyć życie osoby chorej nawet wtedy, gdy zdiagnozowano u niej tak zwaną schyłkową niewydolność narządu. Usunięcie chorego narządu i zastąpienie zdrowym narządem pozwala na powrót do normalnego życia, kontynuowanie nauki czy podjęcie pracy.
Materiały
Centrum Organizacyjno-Koordynacyjne do Spraw Transplantacji „Poltransplant”Ulotka Centrum Organizacyjno-Koordynacyjnego ds. Transplantacji POLTRANSPLANT
Ulotka POLTRANSPLANT
Ulotka Akademii Narodowego Funduszu Zdrowia
Oświadczenie woli
Centralny Rejestr Sprzeciwów
Pacjent.gov.pl