Powrót

31 maja - Światowy Dzień bez Tytoniu

31.05.2026

Co roku 31 maja obchodzimy Światowy Dzień bez Tytoniu. Święto to zostało ustanowione przez Światową Organizację Zdrowia, a jego celem jest zwiększenie świadomości na temat zagrożeń związanych z używaniem tytoniu oraz działań podejmowanych przez przemysł tytoniowy i nikotynowy. To także okazja, by dowiedzieć się więcej o szkodliwości i konsekwencjach zdrowotnych palenia tytoniu. Każdego roku święto jest obchodzone pod innym hasłem. Tegoroczne hasło Światowego Dnia bez Tytoniu brzmi: „Zdemaskuj atrakcyjność - zwalczanie uzależnienia od tytoniu i nikotyny”.

Na ciemnofioletowym tle umieszczony jest napisy: 31 MAJA Światowy Dzień bez Tytoniu, a obok niego widoczne są ręce z zaciśniętymi dłońmi, nadgarstkami owiniętymi dymem nikotynowym. Przed dłońmi leży otwarta paczka papierosów oraz popielniczka z wypalonymi papierosami.

Dane statystyczne

Według danych Światowej Organizacji Zdrowia,  co najmniej 40 milionów dzieci w wieku 13–15 lat na całym świecie deklaruje używanie co najmniej jednego wyrobu tytoniowego. Z tego 20 milionów pali papierosy, a 10 milionów używa tytoniu bezdymnego (doustnego/nosowego). Co najmniej 15 milionów nastolatków w wieku 13–15 lat już używa e-papierosów, a w krajach, dla których dostępne są dane, dzieci są średnio dziewięciokrotnie bardziej skłonne do wapowania niż dorośli.

Problem palenia tytoniu pozostaje również bardzo poważny w Polsce. Regularnie pali około 8–9 milionów osób, a każdego roku choroby związane z paleniem powodują około 100 tysięcy zgonów. Niepokojący jest także wzrost popularności e-papierosów wśród młodzieży – korzysta z nich już około 25–30% nastolatków.

Nikotyna

Nikotyna jest substancją silnie uzależniającą. Szybko oddziałuje na układ nerwowy, prowadząc do rozwoju uzależnienia oraz negatywnie wpływając na funkcjonowanie wielu narządów i układów organizmu. Jej stosowanie zwiększa ryzyko chorób układu krążenia, oddechowego oraz nowotworów. Szczególnie niebezpieczne jest uzależnienie rozwijające się w młodym wieku, ponieważ znacznie zwiększa ryzyko pozostania palaczem w dorosłym życiu. Największym problemem jest brak świadomości samej młodzieży i deprecjonowanie zagrożenia przez dorosłych.

E-papierosy

Papierosy elektroniczne (e-papierosy, e-fajki) to urządzenia podgrzewające specjalny płyn. Wytwarzają aerozol lub mieszankę małych cząstek w powietrzu, którą wdycha palący. Niestety do sięgania po e-papierosa, szczególnie młodzież, zachęca między innymi różnorodność, ponad 8 000 smaków płynów (e-liquidu): słodkich lub owocowych.

Używanie e-papierosów może nieść za sobą szereg niekorzystnych zmian w organizmie osób, które z nich korzystają, oraz narażonych na bierne wdychanie, na przykład:

  • podrażnienie oczu, błony śluzowej gardła i jamy ustnej;
  • kontaktowe zapalenie skóry, oparzenia;
  • EVALI – ostre uszkodzenie płuc charakterystyczne dla użytkowników e-papierosów;
  • krwawienie do pęcherzyków płucnych;
  • zarostowe zapalenie oskrzelików;
  • wzrost ryzyka zachorowania na nowotwory.

Ponadto używanie e-papierosów może wiązać się z:

  • zaburzeniami koncentracji, pamięci i nastroju;
  • większym prawdopodobieństwem sięgnięcia po tradycyjne papierosy w przyszłości;
  • zwiększonym ryzykiem uzależnienia od nikotyny, nawet przy sporadycznym używaniu.

Profilaktyka chorób odtytoniowych

Program profilaktyki chorób odtytoniowych (w tym POChP) realizowany jest przez Narodowy Fundusz Zdrowia.

Program adresowany jest do osób, które mają powyżej 18 lat i palą papierosy. Celem programu jest zmniejszenie zachorowalności na schorzenia odtytoniowe, poprawa świadomości w zakresie szkodliwości palenia oraz metod zapobiegania
i leczenia uzależnienia od tytoniu oraz poprawa dostępności do specjalistycznego leczenia uzależnienia od tytoniu, w szczególności dla osób obciążonych chorobami układu krążenia, układu oddechowego i nowotworowymi, a w konsekwencji zmniejszenie kosztów leczenia chorób odtytoniowych.

W ramach programu badania w województwie lubuskim przeprowadzane są w:  

  • Niepublicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej „KOLMED” Zespół Lekarza Rodzinnego, Międzyrzecz,  ulica Chopina 18, telefon 95 742 04 38

Przydatne kontakty:

Materiały

Broszura dla uczniów
Broszura dla rodziców
Broszura dla nauczycieli
Ulotka profilaktyczna Planuję długi życie
Jak rzucić palenie
Światowa Organizacja Zdrowia
Światowa Organizacja Zdrowia
Główny Inspektor Sanitarny
Narodowy Fundusz Zdrowia
Akademia Narodowego Funduszu Zdrowia
{"register":{"columns":[]}}