9 września - Światowy Dzień FASD - Spektrum Płodowych Zaburzeń Alkoholowych
09.09.2026
Obchody Światowego Dnia FASD mają na celu zwiększanie świadomości społecznej na temat ryzyka spożywania alkoholu w ciąży oraz skutków Spektrum Płodowych Zaburzeń Alkoholowych (FASD), a także uświadamianie przyszłym matkom, że alkohol może negatywnie wpływać na rozwój płodu i prowadzić do trwałych konsekwencji dla zdrowia dziecka.
Spektrum Płodowych Zaburzeń Alkoholowych (FASD)
Spektrum Płodowych Zaburzeń Alkoholowych (FASD - Fetal Alcohol Spectrum Disorders) - to grupa zaburzeń rozwojowych, które powstają w wyniku ekspozycji płodu na alkohol w czasie ciąży. Zaburzenia te obejmują szeroki wachlarz problemów fizycznych, neurologicznych i behawioralnych, które mogą wpływać na zdolności poznawcze, emocjonalne i społeczne człowieka przez całe jego życie. Objawy FASD i ich nasilenie są bardzo zróżnicowane. Wynika to z faktu, że rozwój dziecka narażonego na alkohol w okresie prenatalnym jest zależny od wielu czynników, między innymi: momentu i ilości ekspozycji, predyspozycji genetycznych, czy środowiska wychowawczego.
Alkohol spożywany przez kobietę w ciąży dostaje się do organizmu dziecka, poprzez łożysko. Cząsteczki alkoholu bez przeszkód przedostają się przez łożysko i docierają bezpośrednio do dziecka zaburzając tym samym jego prawidłowy rozwój przez wszystkie trzy trymestry ciąży. Dziecko metabolizuje alkohol dwukrotnie dłużej niż matka z uwagi na niedojrzałość enzymatyczną wątroby. Do najważniejszych skutków picia alkoholu w ciąży możemy zaliczyć poronienie lub przedwczesny poród, niską wagę urodzeniową dziecka, uszkodzenia mózgu (w każdym trymestrze ciąży), zespół ADHD, opóźnienie wzrostu, wady serca, wady nerek, problemy z widzeniem i słyszeniem.
Najbardziej rozpoznawalną i najcięższą formą Spektrum Płodowych Zaburzeń Alkoholowych (FASD) jest Płodowy Zespół Alkoholowy (FAS). W przypadku FAS obok poważnych trudności w rozwoju intelektualnym, emocjonalnym i społecznym, pojawiają się również charakterystyczne objawy fizyczne: zaburzenia wzrostu, charakterystyczne cechy twarzy (krótkie szpary powiekowe, wygładzona rynienka podnosowa, cienka górna warga, a także mniejszy obwód głowy), nieprawidłowości w budowie i funkcjonowaniu ośrodkowego układu nerwowego.
Dziecko, którego matka w czasie ciąży spożywała alkohol, narażone jest nie tylko na niski poziom IQ, ale również na zaburzenia uwagi, a także liczne zaburzenia fizyczne i neurologiczne. Wiele dzieci doświadcza ponadto poważnych zaburzeń zachowania oraz z trudem przychodzi im funkcjonowanie w społeczeństwie.
Pamiętaj!
Tylko zachowując całkowitą abstynencję kobieta w ciąży eliminuje ryzyko wystąpienia FASD u swojego dziecka! Warto pamiętać, że Spektrum Płodowych Zaburzeń Alkoholowych (FASD) jest najczęściej występującym neurorozwojowym zaburzeniem rozpoznawanym u dzieci!
Kobieta w ciąży, pijąc alkohol naraża swoje dziecko na wystąpienie nieodwracalnych zmian w układzie nerwowym i narządach wewnętrznych, mających konsekwencje w całym dalszym życiu.
Więcej informacji można uzyskać na stronie internetowej: Ciąża bez alkoholu
Materiały
Krajowe Centrum Przeciwdziałania UzależnieniomCiąża bez alkoholu
FASD – Spektrum Płodowych Zaburzeń Alkoholowych