Powrót

Europejski Dzień Wiedzy o Antybiotykach i Światowy Tydzień Wiedzy o Antybiotykach

18.11.2026

Tematem przewodnim tegorocznej kampanii EAAD/WAAW 2026 jest hasło: „JEDNO ZDROWIE, JEDNO DZIAŁANIE: ZAPOBIEGAJ AMR JUŻ TERAZ”. Przypomina ono, że zjawisko oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe już istnieje i wpływa nie tylko na nasze zdrowie, ale także na zdrowie zwierząt oraz stan środowiska, w którym wszyscy żyjemy. Przesłanie jest jasne: aby stawić czoła temu zagrożeniu musimy działać teraz, w sposób skoordynowany i we wszystkich sektorach.

Na górze zdjęcia umiejscowiony jest napis: JEDNO ZDROWIE JEDNO DZIAŁANIE. Zapobiegaj AMR już teraz. Skrót AMR – oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe. Poniżej jest także zielony napis: Każde działanie ma znaczenie. Zacznij od siebie! Natomiast po lewej stronie znajduje się półokrąg z umiejscowionym napisem: zwierzęta, ludzie, środowisko oraz obrazem krowy, człowieka oraz drzewa.

18 listopada obchodzony jest Europejski Dzień Wiedzy o Antybiotykach (EAAD – European Antibiotic Awareness Day), ustanowiony w 2008 roku przez Komisję Europejską na wniosek Europejskiego Centrum do spraw Zapobiegania i Kontroli Chorób. Z kolei w dniach 18 – 24 listopada przypada Światowy Tydzień Wiedzy o Antybiotykach (WAAW – World Antibiotic Awareness Week), ogłoszony przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) w 2015 roku

Istotną rolę w przeciwdziałaniu zagrożeniom związanym z narastaniem oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe, odgrywają działania edukacyjne dotyczące odpowiedzialnego stosowania środków przeciwdrobnoustrojowych, racjonalnej antybiotykoterapii i zapobiegania zakażeniom.

Antybiotykooporność

Antybiotykooporność może dotknąć każdego – niezależnie od wieku czy miejsca zamieszkania. Każdy z nas może jednak przyczynić się do zwiększania świadomości i odpowiedzialnego stosowania antybiotyków!

Antybiotyki często są stosowane niewłaściwie. Po pierwsze, bywają przepisywane w infekcjach wirusowych, wobec których są nieskuteczne. Po drugie, nadużywa się preparatów o szerokim spektrum działania, które niszczą wiele różnych bakterii, a nie tylko te odpowiedzialne za daną chorobę. Po trzecie, leki te bywają stosowane zbyt długo lub zbyt krótko – zwłaszcza gdy pacjent przerywa terapię po uzyskaniu chwilowej poprawy. To niewłaściwe i nadmierne stosowanie antybiotyków prowadzi do rozwoju szczepów bakterii opornych na leczenie.

Antybiotykooporność nazywana jest przez lekarzy i naukowców „cichą pandemią XXI wieku”. Występuje we wszystkich regionach świata – zarówno w krajach bogatych, jak i rozwijających się – pogłębiając nierówności i ubóstwo. Dodatkowo, świat mierzy się z kryzysem dostępu do antybiotyków. W obliczu rosnącej oporności brakuje środków na badania oraz na zapewnienie równego dostępu do nowych i istniejących szczepionek, diagnostyki i leków.

Co można zrobić? Każdy z nas ma wpływ na ograniczanie antybiotykoodporności.

ZALECENIA DLA PACJENTÓW:

  • Stosuj antybiotyki tylko wtedy, gdy zostały przepisane przez lekarza.
  • Nie domagaj się antybiotyku, jeśli lekarz uzna, że nie jest potrzebny.
  • Przyjmując antybiotyk, przestrzegaj zaleceń lekarza – stosuj lek w odpowiedniej dawce, o właściwych porach i przez zalecony czas.
  • Nie przerywaj terapii bez konsultacji z lekarzem – nawet jeśli objawy ustąpią.
  • Nie udostępniaj antybiotyków innym osobom i nie stosuj antybiotyków pozostałych po wcześniejszej terapii.
  • Nie kupuj antybiotyków przez internet ani poza aptekami.
  • Zapobiegaj zakażeniom poprzez regularne mycie lub dezynfekcję rąk, stosowanie środków ochrony indywidualnej (np. maski), przestrzeganie zasad higieny żywności, unikanie kontaktu z chorymi, wykonywanie zalecanych szczepień oraz stosowanie zasad bezpiecznych zachowań seksualnych.
  • Dbaj o bezpieczeństwo żywności – wybieraj żywność, wyprodukowaną bez użycia antybiotyków w hodowli zwierząt i przygotowuj ją do spożycia w sposób higieniczny: utrzymuj czystość, oddzielaj żywność surową od ugotowanej, dokładnie gotuj, przechowuj w bezpiecznej temperaturze, korzystaj z bezpiecznej wody i surowców.

ZADANIA PERSONELU MEDYCZNEGO:

  • Zapobiegaj zakażeniom – przestrzegaj zasad higieny rąk, stosuj właściwe środki ochrony osobistej, dbaj o czystość i dezynfekcję sprzętu medycznego i środowiska.
  • Stosuj antybiotyki odpowiedzialnie – przepisuj, podawaj i wydawaj je wyłącznie wtedy, gdy istnieją wskazania kliniczne, zgodne z aktualną wiedzą medyczną i zasadami racjonalnej antybiotykoterapii.
  • Monitoruj i zgłaszaj zakażenia oraz przypadki oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe zgodnie z obowiązującymi przepisami i procedurami.
  • Rozmawiaj z pacjentem o prawidłowym stosowaniu antybiotyków – wyjaśniaj, jak przyjmować lek zgodnie z zaleceniami, dlaczego nie należy samodzielnie zmieniać terapii oraz czym jest oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe i jakie są konsekwencje jej narastania.
  • Edukuj pacjentów w zakresie zapobiegania zakażeniom – promuj higienę rąk, właściwą higienę kaszlu i kichania, unikanie kontaktu z osobami zakażonymi, szczepienia, bezpieczne zachowania seksualne oraz zasady higienicznego przygotowywania i przechowywania żywności.
  • Wspieraj racjonalną antybiotykoterapię w zespole terapeutycznym – współpracuj z innymi specjalistami, w tym farmakologami, mikrobiologami i zespołami kontroli zakażeń, w celu właściwego doboru, dawkowania i czasu trwania leczenia oraz ograniczania niepotrzebnego stosowania antybiotyków.

Pamiętaj! Antybiotykooporność to zagrożenie dla zdrowia i życia nas wszystkich, a skuteczność antybiotyków i możliwość leczenia zakażeń i chorób bakteryjnych, zależą od ich rozsądnego stosowania.

W Polsce koordynatorem kampanii Europejski Dzień Wiedzy o Antybiotykach i Światowy Tydzień Wiedzy o Antybiotykach, jest Narodowy Instytut Leków w Warszawie. Działania te prowadzi w ramach realizacji Narodowego Programu Zdrowia na lata 2021-2026 finansowanego ze środków Ministra Zdrowia.

Materiały

Wystawa tematyczna
Materiały informacyjne
Europejski Dzień Wiedzy o Antybiotykach
Narodowy Program Ochrony Antybiotyków
Narodowy Instytut Leków

Zdjęcia (1)

{"register":{"columns":[]}}