Pamięć o Sybirakach łączy pokolenia
17.09.2026
17 września w Gorzowie Wielkopolskim i Zielonej Górze odbyły się wojewódzkie uroczystości poświęcone pamięci Sybiraków. Data obchodów nie jest przypadkowa - przypada w rocznicę agresji Związku Sowieckiego na Polskę i przypomina o losach tysięcy rodzin dotkniętych deportacjami, zesłaniem i represjami.
W Gorzowie Wielkopolskim uroczystość odbyła się przy Pomniku Pamięci Ofiar Stalinizmu na cmentarzu komunalnym. W imieniu Wojewody Lubuskiego Marka Cebuli uczestniczył w niej Paweł Klimczak, Dyrektor Wydziału Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców Lubuskiego Urzędu Wojewódzkiego, który odczytał wystąpienie Wojewody.
W latach 1940–1941, podczas czterech największych fal deportacji, w głąb Związku Sowieckiego wywieziono co najmniej 320–330 tys. obywateli polskich. Zesłańcy trafiali m.in. na Syberię, Ural, północ Rosji i do Kazachstanu. Wielu z nich przez lata zmagało się z głodem, chorobami, mrozem i ciężką pracą.
– Za tymi liczbami stoją ludzie, rodziny i dramatyczne historie. Dziś pochylamy głowy przed tymi, którzy nie wrócili, i przed tymi, którzy przeżyli. Ich świadectwo jest częścią naszej wspólnej historii i zobowiązuje nas, by przekazywać je kolejnym pokoleniom – te słowa skierował do uczestników uroczystości Wojewoda Lubuski Marek Cebula.
Gorzowskie obchody miały wojskową oprawę. Odczytano Apel Pamięci, oddano salwę honorową, a delegacje złożyły pod pomnikiem wieńce i kwiaty. W uroczystości uczestniczyli Sybiracy i ich rodziny, przedstawiciele władz, Wojska Polskiego, służb, instytucji, harcerze, kadeci oraz mieszkańcy regionu.
Pamięć o ofiarach sowieckich represji uczczono również w Zielonej Górze, przy Pomniku Ofiar Wojen i Przemocy. Wojewodę Lubuskiego reprezentowali Wicewojewodowie Maciej Siwicki i Tomasz Nesterowicz.
– Spotykamy się tu, aby oddać hołd wszystkim tym, dla których 17 września stał się początkiem dramatu. Deportacje miały na celu zniszczenie polskiego narodu i złamanie jego ducha, dlatego kultywowanie pamięci historycznej oraz przekazywanie prawdy o zesłaniach młodemu pokoleniu jest niezwykle ważne – mówił Wicewojewoda Maciej Siwicki.
Zielonogórska uroczystość była również okazją do uhonorowania osób zaangażowanych w pielęgnowanie pamięci historycznej. Wicewojewoda Maciej Siwicki wręczył Medale „Pro Patria”, natomiast Wicewojewoda Tomasz Nesterowicz otrzymał odznakę za zasługi na rzecz Sybiraków.
Światowy Dzień Sybiraka pozostaje przede wszystkim dniem świadectwa i pamięci. Szczególne znaczenie ma dziś przekazywanie historii zesłań kolejnym pokoleniom, zwłaszcza że z każdym rokiem ubywa bezpośrednich świadków tamtych wydarzeń. Ważną rolę w zachowaniu tej pamięci od lat pełni Związek Sybiraków i jego regionalne struktury.
