Lubuski Urząd Wojewódzki

O rozpoczęciu działań poinformowano podczas briefingu prasowego w Lubuskim Urzędzie Wojewódzkim. W spotkaniu udział wzięli Izabela Ziętka, Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej, Marek Cebula, Wojewoda Lubuski, Marzena Pulik-Sowińska, p.o. Lubuskiego Kuratora Oświaty oraz Monika Kaczmarczyk, lubuska koordynatorka kampanii „Dzieciństwo bez Przemocy”.

- O bezpieczeństwie możemy mówić każdego dnia, ale najważniejsze jest to, żebyśmy nauczyli dzieci budować relacje między sobą w myśl przysłowia: nie czyń drugiemu, co to nie miłe. Dzisiaj zdrowie psychiczne dzieci i młodzieży jest naszym priorytetem – podkreślał Marek Cebula, Wojewoda Lubuski.

W przedszkolach najpierw relacje

W przypadku najmłodszych dzieci nacisk położono przede wszystkim na profilaktykę. „Tydzień o Budowaniu Relacji w Przedszkolach” ma wspierać dzieci w rozpoznawaniu i nazywaniu emocji, rozwijaniu empatii, współpracy w grupie, komunikowaniu potrzeb i granic oraz budowaniu poczucia własnej wartości i bezpieczeństwa. Ważnym elementem jest także zapobieganie wykluczeniu i zachowaniom, które mogą prowadzić do przemocy.

Działania nie są skierowane wyłącznie do dzieci. MEN włącza w nie również nauczycieli, specjalistów, rodziców i opiekunów, tak aby przedszkole i rodzina wspólnie wzmacniały właściwe wzorce komunikacji i rozwiązywania konfliktów.

Przedszkola otrzymały gotowe materiały do pracy. Są wśród nich scenariusze zajęć dotyczących emocji, relacji i funkcjonowania w grupie, materiały wspierające rodziców, program GADKI dla dzieci w wieku 4–6 lat, a także pomoce dotyczące wychowania bez przemocy.

W szkołach – profilaktyka i konkretna reakcja

W szkołach podstawowych, ponadpodstawowych i placówkach oświatowych realizowany będzie „Tydzień o Przeciwdziałaniu Przemocy Rówieśniczej”. Tu nacisk położono zarówno na zapobieganie przemocy, jak i na właściwe reagowanie, gdy problem już się pojawi.

Zakres działań obejmuje m.in. przemoc fizyczną i psychiczną, bullying, wykluczenie z grupy, przemoc słowną, hejt, cyberprzemoc, konflikty i trudności w relacjach oraz sposoby zgłaszania przemocy i szukania pomocy.

Szczególną uwagę poświęcono zagrożeniom w środowisku cyfrowym. W materiałach znalazły się poradniki dotyczące cyberprzemocy i bullyingu, treści poświęcone emocjom, stresowi i komunikacji oraz materiały dotyczące relacji młodych ludzi w Internecie.

MEN przygotowało także trzy odrębne ścieżki pomocy – dla ucznia, rodzica i szkoły. Mają one pomagać w rozpoznaniu sytuacji przemocowej, wskazywać możliwe działania i porządkować sposób reagowania.

- Przemocy w polskiej szkole chcemy zapobiegać zawsze, każdego dnia. Mamy materiały edukacyjne przygotowane przez Ośrodek Rozwoju Edukacji. Za chwilę do szkół trafi Poradnik bezpieczeństwa dla dzieci i młodzieży, w którym tematy zdrowia psychicznego są bardzo mocno podkreślone. Duże znaczenie ma także obowiązkowa edukacja zdrowotna, podczas której dzieci uczą się jak zapobiegać przemocy. W szkołach działają zespoły psychologiczno – pedagogiczne – mówiła podczas briefingu prasowego Izabela Ziętka, Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej.

Gotowe narzędzia dla szkół i nauczycieli

Szkoły mogą wykorzystać przygotowane przez ministerstwo scenariusze lekcji i zajęć, prowadzić warsztaty z pedagogami i psychologami, spotkania z rodzicami, zajęcia integracyjne, działania z zakresu cyberbezpieczeństwa oraz inicjatywy wzmacniające pomoc rówieśniczą. Ważnym elementem jest również przypomnienie uczniom, w jaki sposób zgłaszać przypadki przemocy i gdzie szukać wsparcia.

Wśród konkretnych propozycji znalazły się m.in. scenariusze „Mural pozytywnych myśli” dla klas IV–VIII, „Życzliwość jest jak echo” dla klas I–III oraz materiały „Siła Rówieśników” i „Zasada trzech kroków”.

Nie tylko jeden tydzień

Choć obie inicjatywy potrwają do 2 października, przygotowane przez MEN materiały mają służyć szkołom i przedszkolom także później – przez cały rok szkolny 2026/2027.

Najważniejszym założeniem jest stworzenie takiego środowiska, w którym dzieci i młodzież potrafią rozpoznawać niepokojące sytuacje, wiedzą, gdzie szukać pomocy i mają pewność, że ich sygnał nie zostanie zbagatelizowany. Odpowiedzialność za bezpieczeństwo dzieci ma przy tym charakter wspólny – obejmuje szkołę, rodzinę i specjalistów.

Marzena Pulik-Sowińska, p.o. Lubuskiego Kuratora Oświaty, podkreślała, że rozpoczęcie akcji to ważny moment, by głośno mówić o tym, jak istotne są poczucie bezpieczeństwa, szacunek, wrażliwość na drugiego człowieka i empatia.

– Tydzień przeciwdziałania przemocy nie jest jednorazową akcją. Działania na rzecz budowania bezpiecznej i życzliwej szkoły będą prowadzone w lubuskich przedszkolach i szkołach każdego dnia. Zapraszamy dyrektorów, nauczycieli i rodziców do współtworzenia lubuskiej szkoły życzliwości. Życzliwość to budowanie odpowiedzialności za drugiego człowieka, wzajemnego szacunku oraz poczucia, że każdy jest zauważony i otoczony opieką. Nie ma lepszej profilaktyki przemocy niż empatia i dobre relacje – mówiła p.o. Lubuskiego Kuratora Oświaty.

– Od przemocy nie ma przerwy. Ona dzieje się 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu – wskazywała Monika Kaczmarczyk. Lubuska koordynatorka kampanii „Dzieciństwo bez Przemocy” przypomniała również zasady pierwszej pomocy emocjonalnej: zauważ – posłuchaj – zaakceptuj – połącz, czyli zorganizuj odpowiednią pomoc.