Wojewódzki Inspektorat Ochrony Roślin i Nasiennictwa w Gorzowie Wielkopolskim

Powiat słubicki należy do najbardziej wartościowych przyrodniczo regionów województwa lubuskiego. Dolina Odry, rozległe lasy łęgowe, torfowiska oraz murawy kserotermiczne tworzą siedliska dla wielu rzadkich gatunków roślin i zwierząt. Aby zachować te wyjątkowe ekosystemy dla przyszłych pokoleń, utworzono na tym terenie kilka rezerwatów przyrody, z których każdy chroni inne elementy środowiska naturalnego.

Największym z nich jest rezerwat Łęgi koło Słubic, obejmujący ponad 391 hektarów. Położony wzdłuż doliny Odry chroni jedne z najlepiej zachowanych lasów łęgowych w regionie. Występują tu łęgi dębowo-wiązowo-jesionowe oraz wierzbowo-topolowe, starorzecza, śródleśne łąki i polany. Rezerwat jest ostoją wielu cennych gatunków roślin, takich jak ziarnopłon wiosenny, salwinia pływająca czy kruszczyk leśny. Zamieszkuje go także kilkadziesiąt gatunków ptaków oraz rzadkie bezkręgowce, w tym chroniony zgniotek cynobrowy. Obszar ten odgrywa niezwykle ważną rolę w zachowaniu naturalnych procesów zachodzących w dolinie Odry.

Całkowicie odmienny charakter ma rezerwat Pamięcin w gminie Górzyca. Chroni on murawy kserotermiczne rozwijające się na nasłonecznionych zboczach pradoliny Odry. Można tu spotkać rzadkie gatunki ostnic oraz wiele innych roślin charakterystycznych dla środowisk stepowych. Przez wiele lat rezerwat zarastał krzewami, dlatego rozpoczęto działania ochrony czynnej polegające na usuwaniu nalotu drzew i krzewów oraz przywróceniu wypasu owiec. Dzięki temu udało się zahamować proces zanikania cennych muraw i zachować ich wyjątkową bioróżnorodność.

Jednym z najmłodszych rezerwatów w województwie lubuskim jest utworzony 2025 roku rezerwat Pamięcińskie Lasy Zboczowe znajdujący się również w gminie Górzyca. Obejmuje powierzchnię 45,46 ha. Został utworzony, aby chronić cenne lasy zboczowe i źródliskowe Doliny Odry. Występują tu rzadkie gatunki roślin, grzybów i zwierząt oraz dobrze zachowane naturalne zbiorowiska leśne. Rezerwat odgrywa ważną rolę w ochronie bioróżnorodności i zachowaniu naturalnych procesów przyrodniczych.

Na uwagę zasługują również Mokradła Sułowskie, położone w gminie Rzepin. Rezerwat obejmuje bagna, torfowiska oraz zarastające jezioro eutroficzne. Jest ostoją wielu gatunków ptaków wodno-błotnych oraz rzadkich roślin związanych z terenami podmokłymi. Podejmowano tu również próby ochrony aldrowandy pęcherzykowatej – jednej z najrzadszych roślin mięsożernych w Polsce. Teren ten ma ogromne znaczenie nie tylko dla zachowania różnorodności biologicznej, ale również dla retencji wody i ochrony lokalnego klimatu.

Rezerwaty przyrody w powiecie słubickim są bezcennym elementem dziedzictwa przyrodniczego regionu. Stanowią miejsca prowadzenia badań naukowych, edukacji ekologicznej oraz odpoczynku w otoczeniu natury. Ich ochrona wymaga jednak odpowiedzialności każdego z nas. Poszanowanie obowiązujących zasad podczas odwiedzania rezerwatów oraz troska o środowisko sprawiają, że te niezwykłe miejsca będą mogły zachować swoje walory również dla przyszłych pokoleń.

Powiat słubicki pokazuje, że bogactwo przyrody znajduje się często tuż obok nas. Warto poznawać lokalne rezerwaty, doceniać ich znaczenie i wspólnie dbać o to, aby pozostały one symbolem piękna i różnorodności lubuskiej przyrody.

Tekst i zdjęcia: Aleksandra Bastkowska – Oddział Słubice.

Źródło:

Jermaczek A., Maciantowicz M., Rezerwaty przyrody w województwie lubuskim – przeszłość, teraźniejszość, przyszłość, Wydawnictwo Klubu Przyrodników, Świebodzin 2018, ISBN 978-83-63426-18-7.

Zarządzenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gorzowie Wielkopolskim z 9 kwietnia 2025 roku opublikowane w Dzienniku Urzędowym Województwa Lubuskiego 17 kwietnia 2025 roku, poz. 993 - Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Gorzowie Wielkopolskim - Portal Gov.pl