Zasady przemieszczania polskich ziemniaków do innych krajów UE
17.11.2026
Polska jest czwartym największym producentem ziemniaków w Unii Europejskiej, ustępując miejsca jedynie Niemcom, Francji i Niderlandom.
Swobodne dostarczanie tego popularnego warzywa na rynki innych krajów wspólnotowych wiąże się jednak ze szczególnymi procedurami fitosanitarnymi. Ze względu na ochronę przed groźnymi agrofagami roślin, w tym przede wszystkim bakterią Clavibacter sepedonicus, która stwierdzana jest w naszym kraju w wyższym nasileniu w porównaniu do średniego poziomu w UE, wysyłka ziemniaków towarowych, konsumpcyjnych, przemysłowych czy sadzeniaków z Polski do innych państw UE podlega ścisłym regulacjom. Wymogi te wynikają wprost z Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) 2022/1194 z dnia 11 lipca 2022 r. ustanawiające środki w celu zwalczenia i zapobiegania rozprzestrzenianiu się Clavibacter sepedonicus (Spieckermann & Kotthoff 1914) Nouioui et al. 2018. W dokumencie tym Polska oraz Rumunia zostały zaliczone do obszarów o wysokim stopniu zakażenia i przy wysyłce ziemniaków z Polski i Rumuni obowiązują środki tymczasowe związane z przemieszczaniem ziemniaków do innych krajów UE.
Oto najważniejsze zasady, o których musi pamiętać każdy producent lub dystrybutor planujący transport polskich ziemniaków do krajów członkowskich
Ziemniaki zawsze muszą pochodzić od producentów wpisanych do Urzędowego Rejestru Podmiotów Profesjonalnych (URPP) prowadzonego przez właściwego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa (WIORiN). Rejestracji w URPP podlegają również dystrybutorzy ziemniaka.
Główną przyczyną dodatkowych wymogów jest konieczność eliminacji bakterii Clavibacter sepedonicus (sprawca bakteriozy pierścieniowej ziemniaka). Z tego powodu, każda partia ziemniaków wyprodukowana w Polsce, która ma trafić do innego państwa członkowskiego, musi zostać przebadana laboratoryjnie i uznana przez Państwową Inspekcję Ochrony Roślin i Nasiennictwa za wolną od w/w bakterii lub ziemniaki muszą pochodzić z miejsca produkcji zarejestrowanego i nadzorowanego przez Inspekcję, które zostało urzędowo uznane za wolne od bakterii Clavibacter sepedonicus.
Ponadto, aby transport mógł legalnie przekroczyć granicę i trafić na unijny rynek, przesyłki wszystkich przemieszczanych do UE polskich ziemniaków (towarowych, konsumpcyjnych, przemysłowych oraz sadzeniaków) muszą być zaopatrzone w paszporty roślin.
Dokumentem potwierdzającym prawidłowy status fitosanitarny przemieszczanego towaru, zawierający m.in. numer wpisu do rejestru, jest paszport roślin. Każda jednostka handlowa np. worek, big-bag musi posiadać paszport roślin. W przypadku partii przewozowej luzem, paszport roślin dołącza się do dokumentów przewozowych / handlowych. Jeżeli jeden paszport dołączony jest do całej palety z workami ziemniaków, każdy worek wymaga dodatkowego oznakowania numerem wpisu do URPP.
Polskie ziemniaki cieszą się dużym uznaniem w Unii Europejskiej. Aby jednak ich przemieszczanie przebiegało bez zakłóceń, kluczowa jest ścisła współpraca zainteresowanych z Państwową Inspekcją Ochrony Roślin i Nasiennictwa.
Niedopełnienie obowiązków związanych z rejestracją, badaniami czy zaopatrzeniem w paszporty roślin, grozi dotkliwymi administracyjnymi karami pieniężnymi, wynikającymi z ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o ochronie roślin przed agrofagami (Dz.U. z 2023 poz. 301 ze zm.).
Tekst: Witold Mysiuga