Wojewódzki Inspektorat Ochrony Roślin i Nasiennictwa w Rzeszowie

Wykrycie w gospodarstwie bakterii Clavibacter sepedonicus sprawcy bakteriozy pierścieniowej ziemniaka, wiąże się z wydaniem przez Wojewódzkiego Inspektora decyzji ustanawiającej środki w celu jej zwalczania i zapobiegania rozprzestrzenianiu się.

Patogen ten, uznawany za jeden z najgroźniejszych organizmów kwarantannowych w uprawie ziemniaka, powoduje charakterystyczne gnicie pierścienia wiązek przewodzących, co prowadzi do całkowitej utraty wartości handlowej bulw.

Ze względu na brak skutecznych metod chemicznego zwalczania na roślinach, jednym
z elementów eliminacji ogniska choroby jest rygorystyczna dezynfekcja. Inspektorzy PIORiN sprawują nad tym procesem ścisły nadzór, identyfikując wszystkie punkty krytyczne – od maszyn i narzędzi, przez środki transportu, aż po piwnice i magazyny, które miały kontakt
z porażonym materiałem.

Skuteczność działań odkażających zależy od zrozumienia biologii bakterii, która zachowuje pełną żywotność nawet w niskich temperaturach oraz przy ograniczonej wilgotności podłoża. Z tego powodu proces dezynfekcji musi być wieloetapowy i prowadzony według ściśle określonych zasad.

Pierwszym i najważniejszym krokiem jest dokładne czyszczenie mechaniczne i mycie wstępne, które usuwa ziemię oraz resztki roślinne. Jest to niezbędne, ponieważ zanieczyszczenia organiczne mogą neutralizować substancje aktywne zawarte w dezynfektantach. Prace te należy prowadzić zawsze w kierunku od góry do dołu oraz od wnętrza pomieszczeń ku wyjściu, co zapobiega wtórnemu skażeniu oczyszczonych już miejsc.

Właściwy dobór środków biobójczych jest kolejnym fundamentem sukcesu. Decyzja nakłada obowiązek stosowania wyłącznie preparatów dopuszczonych do obrotu i posiadających odpowiednie atesty bakteriobójcze. Do najskuteczniejszych substancji należą utleniacze, czwartorzędowe sole amoniowe i związki chloru. Aktualny rejestr środków biobójczych znajduje się na stronie internetowej Urzędu Rejestracji Środków Leczniczych Wyrobów Medycznych i Środków Biobójczych https://www.gov.pl/web/urpl/wykaz-produktow-biobojczych2. Dobór odpowiednich środków dezynfekcyjnych zależy przede wszystkim od rodzaju odkażanej powierzchni (informację na ten te mat można znaleźć w etykiecie stosowania). Po dokonaniu zakupu specjalistycznego preparatu dezynfekcyjnego należy zapoznać się z etykietą stosowania, zwracając szczególną uwagę na zalecane stężenie bakteriobójcze, wymagany czas ekspozycji, sposób aplikacji oraz sposób przechowywania środka.

Podczas pracy z silnymi środkami dezynfekcyjnymi rolnik musi stosować pełną odzież ochronną (rękawice, gogle, maskę), ponieważ substancje te silnie drażnią drogi oddechowe
i skórę, a ze względu na ochronę środowiska należy bezwzględnie dbać, aby roztwory nie przedostawały się do ziemi, wód gruntowych ani zbiorników wodnych.

Nadzór nad tymi działaniami ma charakter priorytetowy, ponieważ Polska znajduje się na liście obszarów o wysokim stopniu zakażenia, co generuje ograniczenia w międzynarodowym obrocie ziemniakami. Należy pamiętać, że niewykonanie obowiązków nałożonych w decyzji grozi wysokimi karami pieniężnymi, a rygorystyczne przestrzeganie zasad bioasekuracji jest jedyną drogą pozwalającą skutecznie wygasić ognisko choroby i przywrócić gospodarstwu bezpieczeństwo fitosanitarne.

https://www.gov.pl/web/piorin/ulotki link do ulotek dot. dezynfekcji na stronie PIORIN

 

 

Opracowano na podstawie ulotki „Dezynfekcja pomieszczeń i urządzeń skażonych Clavibacter michiganensis ssp. sepedonicus” przygotowanej przez Instytut Ochrony Roślin – Państwowy Instytut Badawczy