Wojewódzki Inspektorat Ochrony Roślin i Nasiennictwa w Rzeszowie

Informujemy o wprowadzonej od 2026 r. zmianie terminu składania wniosku o zezwolenie na zastosowanie nieekologicznego materiału przeznaczonego do reprodukcji roślin w rolnictwie ekologicznym. Okres na złożenie wniosku został wydłużony z dotychczasowego jednego miesiąca do trzech miesięcy przed deklarowanym terminem siewu lub sadzenia.

Rolnictwo ekologiczne jest najbardziej przyjazną środowisku produkcją rolniczą. W Polsce stale wzrasta świadomość konsumentów na temat zalet ekologicznej produkcji żywności. Przekłada się to na podejmowanie świadomych decyzji zakupowych i zwiększenie popytu na ekologiczne produkty. Coraz częściej konsumenci w Polsce szukają żywności, która powstała w warunkach zbliżonych do naturalnych, z poszanowaniem środowiska i zasobów naturalnych, dobrostanu zwierząt, przyczyniając się tym samym do osiągania szeroko rozumianych korzyści środowiskowych. Żywność ekologiczna została uzyskana w procesie produkcyjnym, w którym nie stosuje się przemysłowych nawozów ani środków ochrony roślin innych niż dopuszczone do stosowania w rolnictwie ekologicznym, GMO, hormonów, a także ogranicza się do niezbędnego minimum stosowanie u zwierząt produktów leczniczych np. antybiotyków. Należy mieć jednocześnie na uwadze, że ekologiczna jakość żywności wynikająca z powyższych zasad pociąga za sobą wyższe jednostkowe koszty produkcji, które przekładają się na wyższe ceny produktów ekologicznych, co w efekcie ma wpływ na niższą dostępność ekonomiczną żywności ekologicznej wśród społeczeństwa. Planuje się, że do 2030 roku w Polsce co najmniej 7% powierzchni użytków rolnych będzie objętych systemem kontroli produkcji ekologicznej.      Jedną z podstawowych zasad ekologicznej produkcji roślinnej jest wykorzystywanie w działalności rolniczej ekologicznego materiału przeznaczonego do reprodukcji roślin. Wybór odpowiedniej odmiany jest kluczowym elementem decydującym o sukcesie uprawy. Najlepiej jest stawiać na odmiany sprawdzone, czyli te, które są plenne i stabilne pod względem plonów. W związku z tym podejmowane są działania, mające na celu przyspieszenie prac hodowlanych i rejestracji odmian ekologicznych oraz możliwości szerszego wprowadzenia do obrotu odmian ekologicznych i ekologicznego materiału heterogenicznego.

W rolnictwie ekologicznym należy stosować przede wszystkim ekologiczny lub w okresie konwersji materiał przeznaczony do reprodukcji roślin, a ponadto w przypadku materiału siewnego musi on spełniać wymagania dotyczące wytwarzania, jakości oraz obrotu określone w ustawie z dnia 9 listopada 2012 r. o nasiennictwie oraz rozporządzeniach wykonawczych do tej ustawy. Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa została zobligowana ustawą z dnia 23 czerwca 2022 r. o rolnictwie ekologicznym i produkcji ekologicznej do utworzenia i prowadzenia bazy danych, regularnie aktualizowanej zawierającej wykaz dostępnego na terytorium RP ekologicznego materiału siewnego przeznaczonego do produkcji roślinnej. Wykaz ekologicznego materiału przeznaczonego do reprodukcji roślin aktualizowany jest na podstawie zgłoszeń producentów materiału siewnego każdego 10 dnia miesiąca. Ww. wykaz znajduje się na stronie internetowej Głównego Inspektoratu Ochrony Roślin i Nasiennictwa pod adresem: https://www.gov.pl/web/piorin w zakładce „ROLNICTWO EKOLOGICZNE”. W przypadku braku w „Wykazie” dostępnego ekologicznego lub w okresie konwersji materiału przeznaczonego do produkcji roślinnej, którym zainteresowany jest podmiot prowadzący produkcję ekologiczną, może on wystąpić z wnioskiem do wojewódzkiego inspektora ochrony roślin i nasiennictwa o zezwolenie na zastosowanie nieekologicznego materiału przeznaczonego do reprodukcji roślin (konwencjonalnego). Wydawanie zezwoleń na powyższe odstępstwa odbywa się w drodze decyzji administracyjnej na wniosek producenta ekologicznego skierowany do właściwego miejscowo Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa (właściwego terytorialnie ze względu na adres siedziby prowadzonej działalności w zakresie produkcji ekologicznej albo adres zamieszkania, niezależnie od tego w którym województwie położona jest uprawa ekologiczna.). Przy składaniu wniosku należy brać pod uwagę dostępność w Wykazie materiału odmian alternatywnych tzn. charakteryzujących się zbliżonymi właściwościami. Dotyczy to również mieszanek na cele paszowe. Każdy wniosek o wydanie zezwolenia musi zawierać uzasadnienie potrzeby zastosowania materiału nieekologicznego. Wniosek powinien być złożony w terminie możliwie najbliższym planowanego terminu siewu lub sadzenia z maksymalnym wyprzedzeniem do trzech miesięcy przed deklarowanym terminem. W przypadku zamiaru zastosowania w rolnictwie ekologicznym materiału siewnego mieszanek, zarejestrowanych w Wykazie które w części wytworzono z udziałem składników nieekologicznych, wnioskodawca po nabyciu materiału siewnego takiej mieszanki, składa wniosek do WIORiN o wydanie zezwolenia na zastosowanie materiału siewnego w odniesieniu tylko do tej części nasion, które nie zostały wytworzone metodami ekologicznymi. Na wniosku należy podać ilość (w kg) tylko części „nieekologicznej” np. dokonano zakupu 50 kg mieszanki, która zawiera 30% materiału nieekologicznego wówczas we wniosku należy wpisać nazwę nabytej mieszanki, a w kolumnie ilość wpisać 15 kg (co stanowi 30% nabytych wcześniej 50 kg mieszanki). Wniosek o zezwolenie na zastosowanie ieekologicznego materiału przeznaczonego do reprodukcji roślin w rolnictwie ekologicznym nie podlega opłacie skarbowej.

Formularz wniosku o zezwolenie na zastosowanie nieekologicznego materiału przeznaczonego do reprodukcji roślin znajduje się na stronie internetowej Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Roślin i Nasiennictwa w Rzeszowie pod adresem: https://www.gov.pl/web/wiorin-rzeszow w zakładce „FORMULARZE”.