Wojewódzki Inspektorat Ochrony Roślin i Nasiennictwa w Rzeszowie

W dniach 9–10 lutego 2026 roku w Poznaniu odbyło się szkolenie warsztatowe organizowane przez Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) pt. „EFSA Workshop on Plant Pest Surveillance”. Warsztaty poświęcone były nowoczesnym, opartym na analizie statystycznej metodom planowania i realizacji nadzoru fitosanitarnego nad kwarantannowymi agrofagami priorytetowymi w aplikacji RiPEST.

W szkoleniu uczestniczyła Monika Kucharska-Świerszcz z Działu Nadzoru Fitosanitarnego Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Roślin i Nasiennictwa w Rzeszowie.

Jednym z kluczowych zagadnień omawianych podczas warsztatów były badania wykrywające (Detection survey). Są one przeprowadzane w celu stwierdzenia obecności szkodnika na obszarach, na których jego występowanie nie jest dotychczas znane.

Główne cele badań wykrywających to:

• potwierdzenie, że dany obszar jest wolny od agrofaga, lub
• wczesne wykrycie obecności szkodnika, umożliwiające szybkie podjęcie działań fitosanitarnych.

Część praktyczna szkolenia koncentrowała się na opracowaniu schematu badań wykrywających dla agrofaga Agrilus planipennis. Uczestnicy, w ramach ćwiczeń warsztatowych, mieli możliwość:

• zdefiniowania struktury populacji docelowej,
• określenia wykorzystania czynników ryzyka,
• ustalenia wielkości poszczególnych podjednostek badawczych.

Ćwiczenia były realizowane na podstawie informacji zawartych w karcie nadzoru szkodnika oraz danych i założeń przekazanych przez prowadzących w instrukcji ćwiczenia.

Drugim istotnym elementem szkolenia były badania delimitacyjne (Delimiting survey). Są one prowadzone w celu ustalenia granic obszaru uznawanego za porażony lub wolny od szkodnika, przy czym w praktyce koncentrują się przede wszystkim na określeniu zasięgu porażenia.

Początkowe miejsce wykrycia agrofaga stanowi punkt wyjścia do analizy:

• sposobu, w jaki szkodnik dotarł na dany obszar,
• jego potencjalnego pochodzenia,
• możliwych kierunków dalszego rozprzestrzeniania się.

 

Identyfikacja obszarów, do których szkodnik mógł się rozprzestrzenić, pozwala na precyzyjne ukierunkowanie badań terenowych oraz optymalne wykorzystanie zasobów przeznaczonych na zwalczanie agrofaga.

Ćwiczenia symulacyjne, realizowane w kilku wariantach – również z uwzględnieniem obszarów podwyższonego ryzyka – zostały przeprowadzone na przykładzie agrofaga Popillia japonica.

Udział w warsztatach EFSA pozwolił na pogłębienie wiedzy z zakresu planowania i prowadzenia badań wykrywających oraz delimitacyjnych zgodnie z aktualnymi zaleceniami EFSA. Zdobyte doświadczenia mają istotne znaczenie dla skutecznego nadzoru fitosanitarnego oraz wczesnego reagowania na zagrożenia związane z pojawem i rozprzestrzenianiem się agrofagów kwarantannowych na terenie kraju.

 

 

Fot. : IOR - PIB, WIORiN