Zmiany w przepisach dotyczących ochrony zabytków od 3 czerwca 2026 r.
27.05.2026
Szanowni Państwo,
informujemy, że z dniem 3 czerwca 2026 r. wchodzi w życie ustawa z dnia 9 października 2025 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2025 r. poz. 1673), wprowadzająca istotne zmiany dotyczące obowiązku uzyskiwania pozwoleń wojewódzkiego konserwatora zabytków.
W pierwszej kolejności nowelizacja wprowadza instytucję milczącego załatwienia sprawy w postępowaniach dotyczących działań określonych obecnie w art. 36 ust. 1 pkt 2, 7 oraz 9–11 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (UOZ). Oznacza to, że w przypadku zgłoszenia zamiaru podjęcia określonych działań, brak wniesienia sprzeciwu przez wojewódzkiego konserwatora zabytków w terminie 60 dni będzie równoznaczny z wyrażeniem zgody.
Pomimo uproszczenia i przyspieszenia procedury administracyjnej, wojewódzki konserwator zabytków zachowuje prawo do wniesienia sprzeciwu, w szczególności w sytuacjach mogących prowadzić do uszkodzenia lub zniszczenia dziedzictwa kulturowego.
Od dnia 3 czerwca 2026 r. instytucja milczącego załatwienia sprawy będzie miała zastosowanie do następujących działań:
– wykonywania robót budowlanych w otoczeniu zabytku (art. 36 ust. 1 pkt 2 UOZ);
– trwałego przeniesienia zabytku ruchomego wpisanego do rejestru zabytków, z naruszeniem tradycyjnie ukształtowanego wystroju wnętrza, w którym zabytek się znajduje (art. 36 ust. 1 pkt 7 UOZ);
– zmiany przeznaczenia zabytku wpisanego do rejestru zabytków lub sposobu korzystania z tego zabytku (art. 36 ust. 1 pkt 9 UOZ);
– umieszczania na zabytku wpisanym do rejestru zabytków urządzeń technicznych, tablic reklamowych, urządzeń reklamowych oraz napisów (art. 36 ust. 1 pkt 10 UOZ);
– podejmowania innych działań mogących prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku wpisanego do rejestru zabytków, z wyłączeniem usuwania drzew lub krzewów z nieruchomości albo jej części wpisanej do rejestru zabytków, która nie stanowi parku, ogrodu ani innej formy zaprojektowanej zieleni (art. 36 ust. 1 pkt 11 UOZ).
Ponadto nowelizacja przewiduje wydawanie przez wojewódzkiego konserwatora zabytków jednej decyzji obejmującej usunięcie drzew lub krzewów z terenów wpisanych do rejestru zabytków parków, ogrodów lub innych form zaprojektowanej zieleni – w odniesieniu do tych samych drzew lub krzewów.
Materiały
Ustawa z dnia 9 października 2025 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz niektórych innych ustawd20251673-8.pdf 0.21MB