Patron ZSCKR w DOBRYSZYCACH
Władysław Reymont (właściwie Wł.St. Rejment) urodził się 7 maja 1867 roku we wsi Kobiele Wielkie, koło Radomska.
Zmarł 5 grudnia 1925 roku w Warszawie.
Powieściopisarz, nowelista, publicysta.
,,Działo to się we wsi Kobiele Wielkie powiat Radomsko…
przyszedł na świat Władysław Stanisław jako piąte z kolei
dziecko Józefa i Antoniny Rejmentów”.
Biografia
Reymont urodził się w rodzinie organisty. Jego ojciec Józef, człowiek oczytany, miał wykształcenie muzyczne i w tuszyńskiej parafii pełnił obowiązki organisty, a także prowadził księgi stanu cywilnego i korespondencję proboszcza z władzami rosyjskimi. Matka, Antonina
z Kupczyńskich, miała talent do opowiadania baśni, sama również układała różne historie, których słuchaczem był mały Władysław.
Reymont dzieciństwo spędził w Tuszynie, gdzie rodzina się przeniosła, kiedy miał rok. W szkole elementarnej przyszły autor "Chłopów" uczył się źle. Zamartwiający się o jego przyszłość rodzice postanowili zapewnić mu znajomość jakiegoś fachu. Syn został więc w lecie 1880 roku powierzony opiece męża swojej siostry Katarzyny, krawca, jako terminator. W 1884 roku dla uzyskania miana czeladnika przedstawił komisji uszyty przez siebie frak, który podobno ,,nieźle leżał”. Zdobył stopień czeladnika, ale w krawieckim fachu młody Reymont nie zrobił kariery.
Pobyt w Warszawie obudził w Reymoncie zamiłowanie zarówno do literatury, jak i do teatru. Nie zadowalała go jednak rola widza.
W wieku 18 lat przystał do wędrownej trupy aktorskiej, gdzie występował do roku 1887 pod pseudonimem Urbański. Niestety Reymont, jako bardzo mierny aktor, grywał tylko epizodyczne rólki, co nie mogło zaspokoić jego ambicji. Wrócił wreszcie do rodziców i dzięki staraniom ojca w 1888 roku otrzymał posadę robotnika na Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej. Znudzony jednak monotonią nowego życia, po raz drugi próbował szczęścia na scenie, co skończyło się nowym rozczarowaniem.
Około 1890 roku ktoś ze znajomych odkrył w "starszym robotniku kolejowym" zdolności medialne i nakłonił go do wędrówki po świecie jako medium występujące podczas seansów spirytystycznych. Niestety, na Reymonta czekało kolejne rozczarowanie: młody Władysław nie miał tak wybitnych uzdolnień medialnych, aby mógł dzięki nim zrobić karierę.
Niedoszłe medium wróciło do pracy na kolei. Za swoje ucieczki musiał jednak Reymont zapłacić obniżeniem stopnia służbowego: zaczynał jako „starszy robotnik", z pensją 16 rubli miesięcznie, teraz otrzymał stanowisko "praktykanta kolejowego" (we wsi Krosnowa pod Skierniewicami), z 12 rublami wynagrodzenia. Kolej jednak najwyraźniej nie była jego przeznaczeniem. Kiedy pewnego dnia pociąg przejechał człowieka, Reymont złożył raport służbowy. Naczelnik odesłał go z adnotacją: „Zwracam nowelkę, proszę o ścisły raport
o wypadku".
Pod koniec 1894 r. przeniósł się do Warszawy i postanowił pisać. Kiedy jego sytuacja materialna poprawiła się, dużo podróżował.
W latach 90 XIX wieku odwiedził Londyn, Berlin, Włochy i Paryż. W Paryżu zawarł znajomości ze Stanisławem Przybyszewskim, Zenonem Przesmyckim i Stefanem Żeromskim.
W 1900 roku uległ poważnemu wypadkowi kolejowemu, za co otrzymał duże odszkodowanie. Leczył się w Krakowie, gdzie opiekowała się nim Aurelia Szabłowska. Kobieta ta rozwiodła się z dotychczasowym mężem i wyszła za pisarza. Razem dużo podróżowali.
Reymont angażował się w działalność społeczną. Był prezesem Związku Pisarzy i Dziennikarzy, potem prezesem Warszawskiej Kasy Przezorności i pomocy dla Literatów i Dziennikarzy.
W 1920 roku kupił majątek Kołaczkowo, ale gospodarowanie szło mu kiepsko, a zły stan zdrowia zmusza go do pobytu na Riwierze. Zmarł w 1925 roku. Pochowany został na Cmentarzu Powązkowskim, a jego serce- w Kościele Św. Krzyża.
Utwory Władysława Reymonta:
Twórczość Reymonta jest zróżnicowana pod względem tematyki, formy literackiej oraz nierówna pod względem swej wartości.
W powieściach obyczajowych zawarł elementy krytyki społecznej.
Spod jego pióra wyszły poniższe utwory:
* Pielgrzymka do Jasnej Góry. Wrażenia i obrazy - 1895
* Komediantka - 1896
* Spotkanie. Szkice i obrazki - 1897
* Ziemia obiecana - 1899
* Fermenty - 1897
* Lili. Żałosna Idylla - 1899
* Sprawiedliwie. Szkic powieściowy - 1899
* W jesienną noc - 1900
* Chłopi – 1902-1906
* Przed świtem - 1902
* Matka. Z ziemi łez i krwi... - 1904
* Burza(zawiera opowiadania: Burza, Tęsknota, Ostatni, Powrót) - 1907
* Na krawędzi - opowiadania - 1907
* Tomek Baran - 1907
* Z ziemi chełmskiej. Wrażenia i notatki - 1910
* Marzyciel. Szkic powieściowy - 1910
* O zmierzchu - 1911
* Wampir - 1911
* Rok 1794. Powieść historyczna - 1913-1918
* Przysięga – nowele - 1917
* Osądzona - dwie opowieści - 1923
* Legenda - 1924
* Bunt - 1924
* Pęknięty dzwon - 1925
Ciekawostki o Reymoncie:* Władysław Reymont miał tik nerwowy, który polegał na ciągłym przeczesywaniu włosów, poprawianiu binokli na nosie i obciąganiu kamizelki. Miał też lekkiego zeza i opinię człowieka, który nie grzeszy urodą, ani nazbyt wytworną aparycją.
* Reymont pracował w Lipcach przez 3 lata jako pomocnik dozorcy plantowego kolei warszawsko-wileńskiej na odcinku Krosnowa - Rogów i Krężce - Lipce. Chodził wzdłuż torów i pilnował robotników, kładących podkłady. Po pracy lubił zajrzeć do lipieckiej karczmy. Tam było centrum życia kulturalnego wsi, wszystkiego można się było dowiedzieć. Obserwował wszystko, co działo się wokół niego, rozmawiał z ludźmi, był świetnym słuchaczem. Z tej karczmy wynosił różne historie, które potem opisywał.
* Utwory Reymonta, przede wszystkim powieść "Chłopi", zostały przełożone na 27 języków: angielski, bułgarski, chiński, chorwacki, czeski, duński, esperanto, fiński, francuski, hebrajski, hiszpański, holenderski, japoński, litewski, łotewski, niemiecki, pali (Indie), rosyjski, rumuński, słowacki, słoweński, szwedzki, ukraiński, węgierski, włoski.
* Reymont jest laureatem Nagrody Nobla w dziedzinie literatury za rok 1924. Otrzymał ją za powieść ,,Chłopi”. Kontrkandydatami Reymonta do tej nagrody w roku 1924 byli Tomasz Mann (przyznano mu ją pięć lat później) i Stefan Żeromski.
Chłopi
W 1899 - 1908 tworzył głównie, lecz nie jedynie, Chłopów (t. 1–4 1902–09), wielką epopeję życia wiejskiego, której kompozycjai przesłanie filozoficzne są oparte na rytmie natury. Dzieło zostało zlokalizowane w autentycznej wsi Lipce na południu dawnego Księstwa Łowickiego i napisane w dialogach gwarą (z wykluczeniem mazurzenia). W partiach odautorskich pisarz stosował oprócz gwary różne odmiany polszczyzny literackiej, po stylizację młodopolską włącznie. Akcja obejmuje 10 miesięcy, rozpoczyna się wczesną jesienią podczas wykopków, kończy w następnym roku po żniwach. Fabuła Chłopów daje się ułożyć w trzy ciągi. Pierwszy z nich dotyczy głównych bohaterów i całej społeczności wiejskiej. Gromada lipecka tworzy tło zróżnicowane w doborze typów ludzkich oraz w ich psychice: dwór, ksiądz, organista, sołtys, młynarz, arendarz, biedniacy i żebracy, wędrowny prorok i nauczyciel ludowy - Roch, chłopski eks-powstaniec z 1863 - Kuba. Bogacz - chłop Maciej Boryna, niestary jeszcze wdowiec, żeni się wbrew woli potomstwa z młodą i pełną erotycznego temperamentu pięknością wiejską Jagną. Wywołuje to konflikt z pierworodnym synem Antkiem. Wraz ze swą rodziną oczekiwał on na schedę po ojcu, tymczasem musi opuścić jego domostwo. Spór staje się tym ostrzejszy, że Jagna zostaje kochanką Antka, co wykrywa Boryna - ojciec. Wczesną wiosną dochodzi do bójki o las między dworskimi a wsią, która posiadając na tym lesie popańszczyźniane serwituty, nie chce dopuścić do jego wyrębu. Antek staje w obronie ojca i wraz z młodymi gospodarzami z Lipiec idzie do więzienia. O pełnej już wiośnie umiera Maciej Boryna, który na skutek bójki doznał paraliżu. Latem gospodarze wracają do wsi. Gromada, oburzona licznymi romansami Jagny, wywozi ją poza wieś i obrzuca kamieniami. Dalszy ciąg cyklu miał się rozgrywać na polskiej emigracji chłopskiej w Stanach Zjednoczonych, dokąd Reymont zamierzał przenieść z Lipiec wybranych bohaterów. Losy Macieja Boryny przebiegają zatem od hucznego weseliska po jego pogrzeb i stypę, co łączy się z drugim ciągiem Chłopów. Jest nim znamienny dla dawnej wsi polskiej rok obyczajowo-obrzędowo-liturgiczny. Składa się z wielkich świąt dorocznych, odpustów, obrządków, obyczajów towarzyszących narodzinom, życiu i śmierci. Zaczerpnął je pisarz z kościelnego kalendarza obrzędowego orazz pradawnych wierzeń ludowych, utrwalonych w folklorze. Istnieje w dziele znakomicie eksponowany ludowy rok zwyczajów, wróżb, przesądów, uroczystości rodzinnych ze szczególnym rytuałem pieśniowo-teatralnym. Ta warstwa strukturalna Chłopów sugeruje w intencji pisarza podporządkowanie jednostki nakazom i moralności gromady. Trzeci ciąg cyklu wyznacza przebieg czasu, wyrażony przez niezmiennie powtarzalny rytm pór roku i kolejnych miesięcy, oraz, narzucony przez ów rytm przyrody, tok prac rolniczych. Pisarz gospodaruje czasem głównie za pośrednictwem szeroko rozbudowanych opisów przyrody o charakterze liryczno-nastrojowym. Stanowią one ramy dla spraw ludzkich w powieści, stają się dla nich uwerturą bądź finałem. Pominięcie niektórych dat, jak np. święta Nowego Roku, tym mocniej zakotwicza powieść w potoku czasu, wciąż płynącego. Trzy te ciągi nadały Chłopom charakter epicki, polegający na tym, że istnieje w nich swoista gradacja: losy i przygody indywidualne jednostki są uzależnione od społeczeństwa i prac przez nie wykonywanych, a to z kolei jest uzależnione od przyrody, czasu i biologii obecnej w ludzkiej egzystencji. Te walory epickie
w niczym nie zwietrzały, lecz zdają się przybierać na sile, w miarę jak historia się oddala od pierwowzorów powieści. Nie mylił się twórca powiadając: „Wszystko, com napisał do Chłopów, jest moim wstępem literackim”.
- Wizerunek Reymonta został umieszczony w 1991 r. na banknocie milionowym. Długo jednak te pieniądze nie były w użyciu, ponieważ 1 stycznia 1995 roku nastąpiła denominacja złotego.
- Rok 2000 był ogłoszony przez Sejm Rzeczpospolitej rokiem Władysława Reymonta.
- Port lotniczy w Łodzi został nazwany imieniem Władysława Reymonta.
- Jest patronem wielu ulic, szkół, instytucji i placów.
Reymont powiedział:
„Żyć to działać, to rozsiewać po świecie talent, energię, uczucie, pomagać
w czasie teraźniejszym pokoleniom przyszłym”.
„Mnie się zdaje, że powinno się zawsze stać w szeregu jednym lub drugim
i czegoś pragnąć, coś robić, pracować i kłaść cała duszę, i żyć z całą pasją”.
„Cierpienie nie jest prawem natury, jest to czasem jej przywilej bo w tajnikach dusz niektórych nadmiar boleści staje się kolebką geniuszu lub zbrodni”.
„Kto chce cicho żeglować przez burzliwe morze życia,
Powinien mieć żagle z marzeń
a ster z tęsknot do nieskończoności”.
„Życie nie daje nam tego co chcemy, tylko to, co ma dla nas”.
„Siłę człowieka mierzy się ilością jego nieprzyjaciół”.
„Rzeczywistość jest z tej samej przędzy co i marzenia”.
„ W życiu jak w pociągu , każdy chciałby przejechać na gapę”.
„Jaki korzeń, taka nać, taka córka, jaka mać”.
„Tylko głupiec chce pieniędzy i dla zrobienia milionów poświęca wszystko,
życie i miłość, i prawdę, i filozofię, i wszystkie skarby człowieczeństwa”
Źródła:
-wikipedia,
-culture.pl,
-https://www.bn.org.pl/aktualnosci/483-wladyslaw-stanislaw-reymont---90-rocznica-smierci.html
-https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Reymont-Wladyslaw-Stanislaw;3967530.html
