Zespół Szkół Centrum Kształcenia Rolniczego im. Adolfa Dygasińskiego w Sichowie Dużym

Dzieje Sichowa

Sichów Duży jest miejscowością o bogatej i wielowiekowej historii. W źródłach historycznych miejscowość występowała dawniej również pod nazwą Sichów Wielki. Z czasem utrwaliła się obowiązująca do dziś nazwa Sichów Duży. 

Pierwsza wzmianka przywoływana w dotychczasowych opracowaniach dotyczących Sichowa pochodzi z 1528 roku i dotyczy transakcji zawartej pomiędzy Andrzejem z Tęczyna a wojewodą sandomierskim Hieronimem Łaskim, panem Rytwian i Staszowa. W wyniku zamiany Sichów wraz z pobliskimi wsiami przeszedł na własność rodziny Łaskich, dziedziców dóbr staszowskich. Z rejestrów poborowych z lat 1530–1532 wynika, że znajdowało się tu wówczas 1,5 łana kmiecego, gospodarstwo sołtysie oraz karczma.

W XVI wieku dobra sichowskie przeszły w ręce rodu Tęczyńskich. W 1637 roku stały się własnością Opalińskich, a następnie należały do Lubomirskich, Sieniawskich i Denhoffów.

W 1731 roku dobra staszowskie, obejmujące również Sichów, Maria Sieniawska, primo voto Denhoff, wniosła w posagu Augustowi Czartoryskiemu. W 1788 roku dobra staszowskie otrzymała w posagu Elżbieta Izabela Czartoryska, która poślubiła księcia Stanisława Lubomirskiego.

W 1808 roku Izabela Lubomirska zawarła umowę z kasztelanem połanieckim Piusem Kicińskim, któremu wydzierżawiła dożywotnio folwark Sichów wraz z należącymi do niego wsiami: Sichowem Wielkim, Sichowem Małym i Sydzyną. W 1809 roku sporządzono szczegółowy inwentarz majątku, obejmujący między innymi dwór, oficynę, zabudowania folwarczne, studnię oraz trzy karczmy.

W pierwszej połowie XIX wieku majątek przeszedł w ręce rodziny Potockich. W 1831 roku, po upadku powstania listopadowego, w majątku sichowskim miał ukrywać się generał Józef Chłopicki. W 1848 roku hrabia Adam Potocki zniósł w swoich dobrach pańszczyznę i oczynszował włościan.

Radziwiłłowie w Sichowie

Od 1897 roku majątek należał do księcia Macieja Radziwiłła, który poślubił Różę Potocką. Był on zaangażowany w działalność społeczną i gospodarczą. Wspierał mieszkańców Sichowa, założył ochronkę, pomagał finansowo uzdolnionej młodzieży oraz przebudował pałac położony w rozległym parku. Pałac, wzniesiony w 1783 roku, został w późniejszym okresie rozbudowany i przebudowany. 

Po śmierci Macieja Radziwiłła majątek przeszedł na jego najstarszego syna Krzysztofa Radziwiłła, który wraz z żoną Zofią z Popielów zamieszkał w Sichowie. W ich domu prowadzono ożywione życie rodzinne i towarzyskie. Bywali tu przedstawiciele świata kultury, sztuki i nauki, między innymi Józef Mehoffer, Karol Hubert Rostworowski, Witold Doroszewski oraz ks. prof. Konstanty Michalski. 

Sichów w czasie II wojny światowej

W sierpniu 1940 roku Krzysztof i Zofia Radziwiłłowie zostali aresztowani przez Niemców. W tym czasie w Sichowie przebywali również profesorowie Uniwersytetu Jagiellońskiego, między innymi Karol Estreicher i ks. prof. Konstanty Michalski. 

Krzysztof Radziwiłł został osadzony w niemieckich obozach koncentracyjnych, między innymi na Majdanku, w Gross-Rosen i Mauthausen. Po wojnie powrócił do Polski.

W czasie okupacji majątek został przejęty przez Niemców. W pałacu urzędował Udo von Schweinichen, niemiecki zarządca i dowódca miejscowego oddziału żandarmerii.

Po zakończeniu wojny, w wyniku reformy rolnej, majątek Radziwiłłów został upaństwowiony. Pałac przeznaczono na cele oświatowe i mieszkaniowe. Początkowo organizowano w nim kursy, następnie mieściła się tutaj szkoła rolnicza, a później mieszkania pracowników. Od 1986 roku obiekt pozostawał nieużytkowany.

W 2005 roku rezydencję wraz z częścią parku odkupił potomek Zofii i Krzysztofa Radziwiłłów, Stefan Dunin-Wąsowicz, podejmując działania zmierzające do odbudowy rodzinnej siedziby.

Historia szkoły

Historia szkolnictwa rolniczego w Sichowie Dużym sięga okresu powojennego. W 1947 roku, w dawnym pałacu Radziwiłłów, uruchomiono Ośrodek Szkolenia Rolniczego i Wojskowego. W kolejnych latach działały tutaj między innymi Państwowa Szkoła Praktyków Specjalistów Upraw Polowych, Ośrodek Szkolenia Rolniczego, Roczna Szkoła Rolnicza oraz Państwowa Roczna Szkoła Rolniczo-Gospodarcza.

Przełomowym momentem był 1 września 1965 roku, kiedy utworzono 3-letnie Państwowe Technikum Rolnicze. Datę tę uznaje się za rok powstania szkoły w jej obecnej, nieprzerwanej formie.

W latach 1972–1974 szkoła została przeniesiona z pałacu do nowo wybudowanych obiektów: budynku szkoły, internatu oraz warsztatów. W kolejnych latach rozwijano ofertę kształcenia. Utworzono między innymi Zasadniczą Szkołę Rolniczą, Zasadniczą Szkołę Mechanizacji Rolnictwa oraz Technikum Mechanizacji Rolnictwa.

1 stycznia 1977 roku, decyzją Wojewody Tarnobrzeskiego, Państwowe Technikum Rolnicze w Sichowie wraz z filiami przekształcono w Zespół Szkół Rolniczych w Sichowie Dużym.

21 czerwca 1980 roku szkole nadano sztandar oraz imię Adolfa Dygasińskiego – pisarza związanego z regionem, który w swojej twórczości często podejmował tematykę życia mieszkańców wsi i małych miejscowości.

W 1981 roku oddano do użytku halę sportową. W następnych latach rozbudowywano warsztaty, pracownie zawodowe oraz główny budynek szkoły. Rozszerzano również ofertę edukacyjną. Uruchomiono między innymi Technikum Rolnicze, Technikum Żywienia i Gospodarstwa Domowego oraz kształcenie w zawodzie technik agrobiznesu.

W związku z reformą oświaty w 2002 roku technika pięcioletnie przekształcono w technika czteroletnie.

Od 1 stycznia 2007 roku organem prowadzącym szkołę jest Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Od 1 września 2009 roku placówka nosi nazwę Zespół Szkół Centrum Kształcenia Rolniczego im. Adolfa Dygasińskiego w Sichowie Dużym.

Rozwój szkoły w czasach współczesnych

W ostatnich latach szkoła przeszła kolejne etapy rozwoju. Systematycznie modernizowano bazę dydaktyczną i zaplecze sportowe oraz tworzono nowe miejsca do praktycznej nauki zawodu.

Rozbudowano główny budynek szkoły o Multimedialne Centrum Edukacyjno-Szkoleniowe, które służy organizacji uroczystości szkolnych, akademii, konferencji i spotkań. Powstał również plac manewrowy, wykorzystywany podczas praktycznego kształcenia uczniów.

Ważną inwestycją była kompleksowa modernizacja hali sportowej, dzięki której poprawiły się warunki prowadzenia zajęć wychowania fizycznego oraz organizacji wydarzeń sportowych.

Szkoła systematycznie poszerzała również ofertę kształcenia. Uruchomiono Technikum Weterynarii, a także Branżową Szkołę I Stopnia. Placówka rozwija ponadto kształcenie ustawiczne, w tym kwalifikacyjne kursy zawodowe (KKZ). Aktualna oferta szkoły obejmuje między innymi technika w zawodach: technik żywienia i usług gastronomicznych, technik mechanizacji rolnictwa i agrotroniki oraz technik weterynarii. 

Kolejnym ważnym przedsięwzięciem jest Branżowe Centrum Umiejętności w dziedzinie mechanizacji rolnictwa. Centrum stanowi uzupełnienie działalności szkoły i służy rozwijaniu praktycznych kompetencji zawodowych oraz współpracy z branżą. 

Dziś Zespół Szkół Centrum Kształcenia Rolniczego im. Adolfa Dygasińskiego w Sichowie Dużym łączy ponad sześćdziesięcioletnią tradycję z nowoczesnym kształceniem zawodowym. Szkoła rozwija bazę dydaktyczną, inwestuje w nowoczesne technologie i odpowiada na zmieniające się potrzeby rynku pracy.

Jej historia to przede wszystkim historia ludzi – kolejnych pokoleń uczniów, nauczycieli i pracowników, którzy przez dziesięciolecia tworzyli społeczność szkoły. Tradycja, doświadczenie i nowoczesność stanowią dziś fundament dalszego rozwoju szkoły w Sichowie Dużym.