5G: sieci telekomunikacyjne nowej generacji

Przez wiele lat aparaty słuchowe działały przede wszystkim jak miniaturowe wzmacniacze. Ich głównym zadaniem było zwiększanie głośności dźwięków docierających do ucha użytkownika. Dziś sytuacja wygląda inaczej, gdyż nowoczesne urządzenia są znacznie bardziej rozwinięte. Współczesne aparaty słuchowe są w praktyce miniaturowymi komputerami analizującymi dźwięki w czasie rzeczywistym. Wykorzystują one zaawansowane algorytmy cyfrowego przetwarzania sygnału, a w coraz większej liczbie modeli również rozwiązania wykorzystujące sztuczną inteligencję. Dzięki temu potrafią rozpoznawać i klasyfikować różne sytuacje dźwiękowe, takie jak rozmowa twarzą w twarz, spotkanie grupowe, pobyt w restauracji czy podróż komunikacją miejską, a następnie automatycznie dostosowywać ustawienia do potrzeb użytkownika. W spokojnym otoczeniu urządzenie może koncentrować się na naturalnym odbiorze mowy. W miejscach o dużym natężeniu hałasu systemy wspomagające słyszenie pomagają ograniczać niepożądane dźwięki i ułatwiają skupienie się na głosie rozmówcy. Proces ten odbywa się automatycznie, bez konieczności ingerencji użytkownika i niemal natychmiast.

Jednym z najważniejszych kierunków rozwoju jest połączenie aparatów słuchowych ze smartfonami użytkowników. Dzięki temu możliwe jest wykorzystanie dodatkowej mocy obliczeniowej urządzeń mobilnych oraz usług działających w chmurze. Nowoczesne systemy analizują wiele parametrów akustycznych i pomagają precyzyjnie identyfikować dźwięki, które w danej chwili mogą być najważniejsze dla użytkownika. Pozwala to lepiej radzić sobie w wymagających warunkach, takich jak spotkania grupowe, wykłady czy konferencje. Wsparciem mogą być również funkcje zdalnego mikrofonu. Smartfon lub dedykowany zdalny mikrofon umieszczony w pobliżu rozmówcy lub prowadzącego spotkanie może przechwytywać głos i za pomocą cyfrowego, szyfrowanego strumienia przesyłać go bezpośrednio do aparatu słuchowego. Rozwiązanie to pomaga ograniczyć wpływ pogłosu i hałasu otoczenia.

Coraz częściej dostępne są także aplikacje wykorzystujące sztuczną inteligencję do generowania napisów oraz wspierania tłumaczenia rozmów, także w obcym języku, w czasie zbliżonym do rzeczywistego. Dzięki temu osoby z ubytkiem słuchu mogą czuć się pewniej uczestnicząc w międzynarodowych spotkaniach, podróżach czy wydarzeniach kulturalnych.

Duże znaczenie w zwiększaniu funkcjonalności urządzeń wspomagających ma rozwój nowoczesnej telekomunikacji. To właśnie nowoczesne sieci bezprzewodowe, standardy transmisji danych oraz usługi cyfrowe umożliwiają funkcje, które jeszcze niedawno były niedostępne dla użytkowników. Współczesne aparaty słuchowe mogą bezprzewodowo łączyć się ze smartfonami, komputerami, telewizorami i innymi urządzeniami. Dzięki temu użytkownik może odbierać połączenia telefoniczne bezpośrednio w aparacie słuchowym, słuchać muzyki, uczestniczyć w wideokonferencjach czy korzystać z rozwiązań wspierających komunikację na odległość.

Coraz większe znaczenie zyskują również nowe standardy transmisji dźwięku, takie jak Bluetooth LE Audio oraz Auracast. Umożliwiają one przesyłanie wysokiej jakości dźwięku bezpośrednio do aparatów słuchowych ze smartfonów, telewizorów czy systemów nagłośnienia wykorzystywanych na lotniskach, dworcach, uczelniach i w salach konferencyjnych. W praktyce technologia ta może działać podobnie jak publiczna sieć Wi‑Fi dla dźwięku. Użytkownik aparatu słuchowego może wybrać interesujący go strumień audio, na przykład komunikaty na dworcu, tłumaczenie konferencji lub dźwięk z telewizora znajdującego się w poczekalni. Pozwala to ograniczyć wpływ hałasu otoczenia oraz zwiększa komfort odbioru informacji. W przyszłości rozwiązania te mogą znacząco zwiększyć dostępność przestrzeni publicznej dla osób z ubytkiem słuchu.

W nowoczesnej protetyce słuchu telekomunikacja nie jest już jedynie technologicznym dodatkiem. Obecnie staje się ona ważnym elementem wspierającym opiekę nad pacjentem. Rozwój sieci telekomunikacyjnych, w tym sieci mobilnych 5G oraz szerokopasmowego dostępu do internetu, bezpośrednio wpływa na dostępność usług związanych z protetyką słuchu. Współczesne rozwiązania pozwalają na bezpieczne przesyłanie danych diagnostycznych, automatyczną aktualizację oprogramowania urządzeń oraz prowadzenie e-konsultacji na odległość. Szybka i stabilna transmisja danych pozwala specjalistom kontaktować się z pacjentami na odległość, monitorować działanie urządzeń oraz wprowadzać niezbędne korekty ustawień. To rozwiązanie szczególnie istotne dla osób starszych, mających ograniczoną możliwość podróżowania, oraz mieszkańców mniejszych miejscowości.

Dla wielu osób poprawa słyszenia oznacza nie tylko większy komfort komunikacji, ale także większe bezpieczeństwo. Nowoczesne aparaty słuchowe pomagają usłyszeć sygnały alarmowe, komunikaty ostrzegawcze czy ważne dźwięki dochodzące z otoczenia, wspierając samodzielne funkcjonowanie i aktywność społeczną.

Technologie wspierające słyszenie odgrywają coraz większą rolę również poza systemem ochrony zdrowia. Coraz więcej usług publicznych dostępnych jest online. Kontakt z urzędem czy zdalne konsultacje mogą być łatwiejsze dzięki automatycznym napisom, transkrypcji mowy oraz integracji aparatów słuchowych z urządzeniami cyfrowymi. Rozwiązania te wspierają dostępność cyfrową i pomagają niwelować bariery komunikacyjne. Nowoczesne technologie odgrywają również istotną rolę na rynku pracy. Ułatwiają uczestnictwo w spotkaniach online, rozmowach telefonicznych, szkoleniach i wideokonferencjach. Dzięki temu osoby z ubytkiem słuchu mogą aktywniej uczestniczyć w życiu zawodowym, korzystać z możliwości pracy hybrydowej i zdalnej oraz rozwijać swoje kompetencje na równi z innymi uczestnikami rynku pracy.

Według szacunków Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) problemy ze słuchem dotyczą setek milionów ludzi na całym świecie. Wraz z narastającym starzeniem się społeczeństw liczba osób potrzebujących wsparcia w tym zakresie będzie systematycznie rosła. Do 2050 roku nawet 2,5 miliarda ludzi może doświadczać pewnego stopnia ubytku słuchu, a około 700 milionów będzie wymagało rehabilitacji słuchu.

Nowoczesne aparaty słuchowe pokazują, że rozwój technologii cyfrowych i telekomunikacyjnych może wspierać nie tylko opiekę zdrowotną, ale również codzienne funkcjonowanie. Rozwiązania dedykowane osobom z ubytkiem słuchu pokazują, że nowoczesna infrastruktura telekomunikacyjna ma znaczenie nie tylko dla szybkości pobierania danych, ale również dla dostępności usług publicznych, ochrony zdrowia oraz uczestnictwa w życiu społecznym.

Możliwość prowadzenia rozmów telefonicznych, uczestniczenia w wideokonferencjach czy korzystania z usług cyfrowych może znacząco poprawiać komfort życia oraz zwiększać aktywność społeczną i zawodową. Aparat słuchowy przestał być wstydliwym symbolem ograniczeń zdrowotnych. Dziś jest on elementem cyfrowego ekosystemu, który łączy rozwiązania medyczne, sztuczną inteligencję i telekomunikację. W kolejnych latach urządzenia te prawdopodobnie będą jeszcze silniej integrować się z usługami cyfrowymi. Rozwój sztucznej inteligencji może umożliwić dokładniejsze tłumaczenia rozmów w czasie rzeczywistym, automatyczne precyzyjne tworzenie napisów czy współpracę z inteligentną infrastrukturą budynków i miast. Kierunek ten jest potwierdzeniem, że telekomunikacja coraz częściej staje się narzędziem wspierającym niezależność i pełne uczestnictwo osób z niepełnosprawnościami w życiu społecznym.

O projekcie:

Materiał powstał w ramach projektu „Wsparcie rozwoju komunikacji elektronicznej 2024-2029 w MC DT” realizowanego przez Ministerstwo Cyfryzacji w ramach Funduszy Europejskich na Rozwój Cyfrowy (FERC). Celem projektu jest upowszechnienie wiedzy w zakresie dostępu do szerokopasmowego internetu, możliwości zastosowania w Polsce satelitarnych systemów telekomunikacyjnych oraz promowania rozbudowy sieci telekomunikacyjnych. Zauważając nieustanny postęp technologiczny, chcemy informować o produktach i działaniach, które wykorzystując mobilne sieci telekomunikacyjne, wpływają na poprawę jakości życia, przede wszystkim osób z niepełnosprawnościami.

Publikacje będą ukazywały się cyklicznie. Jeśli Twoim zdaniem powinniśmy poruszyć jakiś temat związany z technologią wpływającą na zwiększenie komfortu życia osób z niepełnosprawnościami napisz do nas na adres sekretariat.dt@cyfra.gov.pl.