Bezpieczeństwo i samodzielność - jak telekomunikacja wspiera osoby z niepełnosprawnością poznawczą?
27.01.2026
Osoby z niepełnosprawnością poznawczą, często doświadczają trudności w orientacji, zapamiętywaniu informacji i planowaniu codziennych czynności. Te ograniczenia mogą wpływać na poczucie bezpieczeństwa i samodzielności, zwłaszcza poza znanym środowiskiem domowym. Rozwój nowoczesnych technologii cyfrowych sprawia jednak, że coraz częściej możliwe jest skuteczne wsparcie tych osób w ich codziennym funkcjonowaniu.
Problemy z pamięcią krótkotrwałą, dezorientacja w terenie, trudności w planowaniu czynności czy reagowaniu w sytuacjach stresowych sprawiają, że nawet proste zadania takie jak np. wyjście do sklepu, powrót do domu czy załatwienie sprawy urzędowej, mogą być wyzwaniem. W efekcie wiele osób z niepełnosprawnością poznawczą, w tym z niepełnosprawnością intelektualną, chorobą Alzheimera, innymi postaciami demencji oraz zaburzeniami neurorozwojowymi wymaga stałego wsparcia opiekunów, co ogranicza ich samodzielność.
Pomoc w codziennych wyzwaniach
Istnieje wiele rozwiązań cyfrowych koncentrujących się na wspieraniu rutyny dnia codziennego. Aplikacje przypominające o ważnych czynnościach, takich jak przyjęcie leków czy wyjście na umówioną wizytę, pomagają osobom z niepełnosprawnością poznawczą zachować większą kontrolę nad własnym planem dnia. Informacje te są przesyłane i aktualizowane za pośrednictwem sieci, co pozwala opiekunom na bieżąco reagować i w razie potrzeby modyfikować ustawienia systemu.
Istotnym aspektem jest również możliwość lokalizacji osoby wymagającej wsparcia. Dzięki technologiom wykorzystującym sygnał sieci komórkowej i GPS możliwe jest szybkie określenie położenia użytkownika i podjęcie odpowiednich działań w razie potrzeby. Niezawodna transmisja danych ma tu kluczowe znaczenie, ponieważ umożliwia natychmiastową reakcję, co w wielu przypadkach może zapobiec zagrożeniu zdrowia lub życia.
Zdalne wsparcie
Telekomunikacja odgrywa także ważną rolę w utrzymaniu stałego kontaktu pomiędzy osobą z niepełnosprawnością poznawczą a jej opiekunem. Połączenia głosowe i wideo pozwalają na szybkie udzielenie wsparcia, uspokojenie w sytuacji dezorientacji lub pomoc w podjęciu decyzji. Ważne jest zastosowanie prostych interfejsów komunikacyjnych, które pozwolą na szybkie wybranie numeru w sytuacji zagrożenia. Najlepiej, aby do połączenia wystarczył jeden, zdefiniowany wcześniej przycisk. Zdalna komunikacja zmniejsza konieczność ciągłej fizycznej obecności opiekuna, dając poczucie samodzielności i jednocześnie zwiększając poczucie bezpieczeństwa.
Rozwiązania te znajdują zastosowanie także w systemach opieki społecznej i zdrowotnej. Możliwość zdalnego monitorowania stanu zdrowia przy zachowaniu kontaktu z personelem medycznym lub pracownikami socjalnymi wspiera dłuższe i bezpieczniejsze funkcjonowanie osób z niepełnosprawnością poznawczą w środowisku domowym. Niezawodnie działające usługi telekomunikacyjne w oparciu o nowoczesną infrastrukturę umożliwiają integrację różnych usług i instytucji, co przekłada się na lepszą koordynację pomocy.
Telekomunikacja elementem polityki włączającej
Rozwój technologii wspierających osoby z niepełnosprawnością poznawczą wpisuje się w ideę społeczeństwa włączającego. Ważny jest równomierny rozwój nowoczesnej infrastruktury telekomunikacyjnej nie tylko w dużych miastach, ale również w mniejszych miejscowościach. Stała rozbudowa i modernizacja sieci telekomunikacyjnych ma zatem znaczenie nie tylko technologiczne, ale również społeczne. Dzięki nowoczesnym technologiom osoby z niepełnosprawnością poznawczą mogą zachować większą samodzielność, a opiekunowie zyskują narzędzia pozwalające skuteczniej reagować na ich potrzeby. Telekomunikacja staje się w tym kontekście jednym z filarów budowania bezpiecznego i włączającego społeczeństwa, w którym nowoczesne rozwiązania realnie wspierają jakość życia obywateli.
Materiał powstał w ramach projektu „Wsparcie rozwoju komunikacji elektronicznej 2024-2029 w MC DT” realizowanego przez Ministerstwo Cyfryzacji w ramach Funduszy Europejskich na Rozwój Cyfrowy (FERC). Celem projektu jest upowszechnienie wiedzy w zakresie dostępu do szerokopasmowego dostępu do internetu, możliwości zastosowania w Polsce satelitarnych systemów telekomunikacyjnych oraz promowania rozbudowy sieci telekomunikacyjnych. Zauważając nieustanny postęp technologiczny, chcemy informować o produktach i działaniach, które wykorzystując mobilne sieci telekomunikacyjne, wpływają na poprawę jakości życia, przede wszystkim osób niepełnosprawnych.
Publikacje będą ukazywały się cyklicznie. Jeśli Twoim zdaniem powinniśmy poruszyć jakiś temat związany z technologią wpływającą na zwiększenie komfortu życia osób z niepełnosprawnościami napisz do nas na adres sekretariat.dt@cyfra.gov.pl.