5G: sieci telekomunikacyjne nowej generacji

Jeszcze kilka lat temu wykorzystanie dronów do transportu materiałów medycznych wydawało się rozwiązaniem zarezerwowanym dla projektów badawczych. Dziś podobne loty odbywają się również w Polsce.

Jednym z przykładów były testy prowadzone przez Polską Agencję Żeglugi Powietrznej wraz z partnerami technologicznymi. Bezzałogowe statki powietrzne wykonywały loty pomiędzy Warszawą a szpitalami w Sochaczewie i Pułtusku, przewożąc próbki laboratoryjne oraz materiały medyczne. Dzięki specjalnie wyznaczonym korytarzom powietrznym drony docierały do celu nawet dwukrotnie szybciej niż transport drogowy.

Kolejnym etapem było uruchomienie regularnych lotów realizowanych przez spółkę LabAir z Grupy Farada. Drony zaczęły przewozić próbki laboratoryjne pomiędzy laboratorium diagnostycznym w Warszawie a szpitalem w Sochaczewie.¹ Było to jedno z pierwszych w Polsce regularnych połączeń medycznych wykonywanych w formule BVLOS (Beyond Visual Line of Sight), czyli poza zasięgiem wzroku operatora. Co istotne, pojemniki transportowe wyposażone są w czujniki stale monitorujące temperaturę ładunku, co pozwala kontrolować warunki transportu przewożonych materiałów.

To ważny krok w kierunku wykorzystania bezzałogowych statków powietrznych jako elementu codziennego funkcjonowania systemu ochrony zdrowia. Dron nie stoi w korku, nie musi korzystać z zatłoczonych ulic i może pokonać trasę w linii prostej. Właśnie dlatego transport powietrzny może być szczególnie interesujący tam, gdzie tradycyjny przewóz materiałów medycznych zajmuje dużo czasu.

Możliwości wykorzystania dronów w medycynie są znacznie szersze niż transport próbek do badań. W wielu krajach Europy bezzałogowe statki powietrzne przewożą krew, leki, szczepionki oraz sprzęt medyczny. W Wielkiej Brytanii Narodowa Służba Zdrowia (NHS) wykorzystuje drony do transportu próbek krwi pomiędzy Guy's Hospital i St Thomas' Hospital w Londynie.² Trasę, której pokonanie samochodem zajmuje ponad pół godziny, dron pokonuje w około dwie minuty. Szybsze dostarczenie próbek pozwala sprawniej przeprowadzić badania i podejmować decyzje dotyczące leczenia pacjentów.

Podobne rozwiązania rozwijane są również w Szkocji. W ramach projektu CAELUS wykonywano loty z próbkami laboratoryjnymi między placówkami medycznymi. Celem jest stworzenie sieci, która w przyszłości będzie mogła transportować w całej Szkocji m.in. leki, krew i inne materiały medyczne, także do trudno dostępnych i oddalonych regionów.³ 

Z kolei w Japonii oraz Chinach bezzałogowce wykorzystywane są do zaopatrywania trudno dostępnych regionów oraz wysp w leki i materiały medyczne^{4, 5}. W wielu miejscach stały się już elementem codziennego funkcjonowania systemów ochrony zdrowia.

Technologia ta ma również ogromny potencjał w niwelowaniu barier dla osób z niepełnosprawnościami oraz pacjentów o ograniczonej mobilności. Sprawniejszy transport między laboratoriami, szpitalami i innymi placówkami medycznymi może ułatwić szybsze wykonanie badań lub dostarczenie potrzebnych leków tam, gdzie dostęp do infrastruktury medycznej jest utrudniony.

Rozwój dronów medycznych nie ogranicza się wyłącznie do transportu. Bezzałogowe statki powietrzne mogą również wspierać działania ratownicze i dostarczać wyposażenie w miejsca, do których ratownikom trudno dotrzeć w krótkim czasie.

Przykładem był polski projekt MEWA MED⁶, realizowany przez grupę podmiotów, w tym Akademię Sztuki Wojennej i Wojskowy Instytut Medyczny, w ramach programu badań i prac rozwojowych na rzecz obronności i bezpieczeństwa państwa. Projekt połączył wykorzystanie dronów, sztucznej inteligencji i rozwiązań wspierających zabezpieczenie medyczne. Założeniem było wykorzystanie bezzałogowych statków powietrznych do pozyskiwania informacji o poszkodowanych, dostarczania sprzętu medycznego oraz wsparcia przy ewakuacji. W rozwiązaniu wykorzystano również sztuczną inteligencję i systemy umożliwiające przekazywanie danych potrzebnych do oceny sytuacji czy organizacji pomocy.

Tego rodzaju rozwiązania pokazują, że przyszłość dronów w ochronie zdrowia nie musi ograniczać się do przewozu próbek. Bezzałogowce mogą stać się również elementem systemu szybkiego dostarczania sprzętu, leków i informacji potrzebnych do udzielenia pomocy, także w sytuacjach kryzysowych.

Choć uwagę najczęściej przyciąga sam dron, jego bezpieczny lot w dużej mierze zależy od warstwy niewidocznej, czyli działania nowoczesnej infrastruktury telekomunikacyjnej zapewniającej łączność.

Podczas wykonywania misji urządzenie stale raportuje o swojej lokalizacji, wysokości, prędkości, poziomie naładowania baterii oraz parametrach lotu. Operator może na bieżąco monitorować przebieg misji i stan urządzenia, a w razie potrzeby zmienić jej parametry lub ją przerwać. W zależności od rodzaju konkretnej misji do utrzymania niezawodnej transmisji danych wykorzystywane mogą być nowoczesne sieci telekomunikacyjne, łącza radiowe czy systemy łączności satelitarnej. Kluczowe znaczenie ma nie tylko szybkość transmisji danych, ale przede wszystkim jej niezawodność, dostępność i możliwość zapewnienia odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa.

Wraz z rozwojem europejskiego systemu U-space⁷ rośnie również znaczenie niezawodnej wymiany danych pomiędzy dronami, operatorami i systemami zarządzania ruchem bezzałogowym. Ten zestaw usług i zasad dotyczących bezpiecznego zarządzania operacjami pozwoli na koordynację wielu jednoczesnych lotów medycznych, ratowniczych czy komercyjnych w przestrzeni miejskiej. Stabilna transmisja danych staje się więc jednym z podstawowych warunków bezpiecznego wykonywania lotów poza zasięgiem wzroku operatora. To właśnie dzięki niej możliwe jest rozwijanie coraz bardziej zaawansowanych usług wykorzystujących drony.

Sam dron nie zastąpi lekarza ani ratownika medycznego. Może jednak sprawić, że krew, próbki laboratoryjne, leki czy specjalistyczny sprzęt dotrą do miejsca przeznaczenia znacznie szybciej niż tradycyjnym transportem.

Polskie doświadczenia pokazują, że wykorzystanie bezzałogowych statków powietrznych w ochronie zdrowia przestaje być wyłącznie przedmiotem testów. Rozwijane projekty oraz pierwsze regularne loty potwierdzają, że technologia ta może w najbliższych latach stać się ważnym elementem systemu ochrony zdrowia.

Rozwój medycznych dronów zależy jednak nie tylko od postępu w robotyce, automatyce czy sztucznej inteligencji. Równie istotne są systemy telekomunikacyjne, które umożliwiają wymianę danych, monitorowanie misji i komunikację pomiędzy dronem, operatorem oraz infrastrukturą naziemną. To właśnie dzięki połączeniu tych technologii bezzałogowe statki powietrzne mogą coraz skuteczniej wspierać lekarzy i ratowników, zwiększając dostępność usług medycznych tam, gdzie czas odgrywa kluczową rolę, a tradycyjne rozwiązania mają swoje ograniczenia.

 

Przypisy:

1. https://faradagroup.com/ruszaja-pierwsze-w-polsce-komercyjne-loty-drona-farady-group-z-probkami-laboratoryjnymi/

2. https://www.apian.health/press-releases/swlp-expansion-july-2026

3. https://www.agsairports.co.uk/drones

4. https://www.autonomyglobal.co/

5. https://www.a2zdronedelivery.com/antwork-technology

6. https://www.wojsko-polskie.pl/aszwoj/articles/aktualnosci-2/mewa-med-technologia-ktora-ratuje-zycie-na-pierwszej-linii-frontu/

7. https://www.easa.europa.eu/en/light/topics/drones

 

 

---

O projekcie:

Materiał powstał w ramach projektu „Wsparcie rozwoju komunikacji elektronicznej 2024-2029 w MC DT” realizowanego przez Ministerstwo Cyfryzacji w ramach Funduszy Europejskich na Rozwój Cyfrowy (FERC). Celem projektu jest upowszechnienie wiedzy w zakresie dostępu do szerokopasmowego internetu, możliwości zastosowania w Polsce satelitarnych systemów telekomunikacyjnych oraz promowania rozbudowy sieci telekomunikacyjnych. Zauważając nieustanny postęp technologiczny, chcemy informować o produktach i działaniach, które wykorzystując mobilne sieci telekomunikacyjne, wpływają na poprawę jakości życia, przede wszystkim osób z niepełnosprawnościami.

Publikacje będą ukazywały się cyklicznie. Jeśli Twoim zdaniem powinniśmy poruszyć jakiś temat związany z technologią wpływającą na zwiększenie komfortu życia osób z niepełnosprawnościami napisz do nas na adres sekretariat.dt@cyfra.gov.pl.