5G: sieci telekomunikacyjne nowej generacji

Dla wielu osób z niepełnosprawnością wzroku samodzielne poruszanie się w przestrzeni miejskiej bywa prawdziwym wyzwaniem. Choć biała laska czy pies przewodnik są niezwykle pomocne to nie zawsze pozwalają wykryć wszystkie przeszkody w otoczeniu, szczególnie te znajdujące się na wysokości głowy lub w dynamicznie zmieniającym się środowisku miejskim. Nowoczesne rozwiązania technologiczne mogą stanowić ważne uzupełnienie. Opisywaliśmy już wspomagające aplikacje do smartfona, inteligentne laski, a nawet okulary. Jeszcze innym rozwiązaniem są kamizelki i uprzęże haptyczne, czyli urządzenia ubieralne, które są w stanie analizować otoczenie użytkownika. Przekazują one informacje o przeszkodach lub kierunku ruchu w formie wibracji lub komunikatów dźwiękowych. Dzięki temu osoba niewidoma lub niedowidząca może reagować na pojawiające się w otoczeniu obiekty jeszcze zanim znajdą się one w zasięgu laski.

Jednym z przykładów takich rozwiązań jest system opracowany przez firmę biped.ai. Urządzenie o nazwie NOA noszone jest na ramionach i przypomina lekką uprząż. Zestaw kamer obserwuje przestrzeń przed użytkownikiem, a algorytmy sztucznej inteligencji analizują obraz w czasie rzeczywistym. System potrafi wykrywać przeszkody znajdujące się zarówno na poziomie ziemi, jak i na wysokości głowy, na przykład gałęzie drzew, znaki drogowe czy elementy infrastruktury miejskiej. Informacje o zagrożeniu przekazywane są użytkownikowi przez słuchawki z przewodnictwem kostnym. Dzięki temu osoba korzystająca z urządzenia nadal słyszy dźwięki otoczenia, które są ważnym elementem orientacji przestrzennej. Urządzenie umożliwia także nawigację GPS z instrukcjami skrętu. Najnowsze wersje NOA nie wymagają od użytkownika uruchomienia aplikacji w smartfonie, gdyż są zdolne do autonomicznego działania dzięki wbudowanym przyciskom.

Podobnym rozwiązaniem jest kamizelka Locus Suit, w której rozmieszczone wokół ciała moduły wibracyjne przekazują informacje o odległości od przeszkód. Delikatne sygnały dotykowe pozwalają użytkownikowi intuicyjnie orientować się w przestrzeni i reagować na zmiany w otoczeniu bez konieczności słuchania komunikatów głosowych. Technologia ta wykorzystuje zjawisko haptyki, czyli przekazywania informacji poprzez dotyk. Kamizelka posiada osiem czujników rozmieszczonych wokół ciała. Pojawiające się od nich wibracje informują użytkownika o kierunku ruchu lub o przeszkodach w otoczeniu. Dzięki temu przestrzeń może być przez użytkownika odczuwana za pomocą zmysłu dotyku. Urządzenie działa we współpracy z mini kamerą, która koncentruje się na szczegółach, których kamizelka nie jest w stanie zapewnić. Jest ona mocowana do oprawek okularów.

Technologie haptyczne znajdują zastosowanie nie tylko w codziennym poruszaniu się po mieście, ale również w aktywności sportowej osób z niepełnosprawnością wzroku. Przykładem takiego rozwiązania jest kamizelka VibroGuide, zaprojektowana z myślą o tzw. nawigacji naprowadzającej, w której osoba niewidoma porusza się bezpośrednio za przewodnikiem. Kamizelka wyposażona jest w moduły wibracyjne rozmieszczone na tułowiu użytkownika oraz współpracuje z nadajnikiem noszonym przez przewodnika. Elektronika urządzenia analizuje sygnał i określa kierunek oraz odległość do osoby prowadzącej. Następnie informacje te przekazywane są w formie pulsujących wibracji, które pozwalają użytkownikowi intuicyjnie utrzymywać właściwy kierunek ruchu. Takie rozwiązanie może być szczególnie przydatne podczas aktywności sportowych, np. podczas pływania kajakiem. Dzięki wykorzystaniu komunikacji bezprzewodowej sygnał między urządzeniami przekazywany jest w czasie rzeczywistym, co pozwala na bieżąco reagować na zmiany kierunku ruchu.

Kluczowym elementem działania nowoczesnych systemów wspomagających mobilność osób z niepełnosprawnością jest telekomunikacja. Urządzenia korzystają z usług lokalizacyjnych GPS oraz z aplikacji mobilnych umożliwiających nawigację i analizę danych o otoczeniu. Stałe połączenie z siecią pozwala na korzystanie z aktualnych danych mapowych, integrację z systemami nawigacyjnymi oraz przetwarzanie dane z kamer. Szybka i stabilna transmisja danych umożliwia przekazywanie użytkownikowi informacji o otoczeniu niemal w czasie rzeczywistym. Rozwój nowoczesnych sieci telekomunikacyjnych, w tym technologii 5G, może dodatkowo zwiększyć możliwości takich rozwiązań. Niskie opóźnienia i wysoka przepustowość transmisji danych pozwalają szybciej przetwarzać informacje z kamer i czujników oraz sprawniej przekazywać komunikaty użytkownikowi.

Rozwiązania tego typu nie zastępują tradycyjnych form pomocy, takich jak biała laska czy pies przewodnik, lecz je uzupełniają. Ich główną zaletą jest możliwość wykrywania obiektów znajdujących się na wysokości głowy lub klatki piersiowej. Kamizelki haptyczne oraz innego rodzaju urządzenia ubieralne są przykładem tego, jak połączenie sztucznej inteligencji, sensorów i nowoczesnej infrastruktury telekomunikacyjnej może realnie wpływać na poprawę jakości życia. Rozwiązania te pomagają osobom z niepełnosprawnością wzroku bezpieczniej poruszać się w przestrzeni publicznej i zwiększają jednocześnie ich samodzielność w codziennym funkcjonowaniu. Wraz z rozwojem technologii cyfrowych tego typu innowacje mogą odgrywać coraz większą rolę w tworzeniu bardziej dostępnej przestrzeni publicznej. Rozwój cyfrowych usług oraz infrastruktury telekomunikacyjnej może skutecznie wspierać niwelowanie barier i budowanie bardziej dostępnego społeczeństwa.

O projekcie:

Materiał powstał w ramach projektu „Wsparcie rozwoju komunikacji elektronicznej 2024-2029 w MC DT” realizowanego przez Ministerstwo Cyfryzacji w ramach Funduszy Europejskich na Rozwój Cyfrowy (FERC). Celem projektu jest upowszechnienie wiedzy w zakresie dostępu do szerokopasmowego dostępu do internetu, możliwości zastosowania w Polsce satelitarnych systemów telekomunikacyjnych oraz promowania rozbudowy sieci telekomunikacyjnych. Zauważając nieustanny postęp technologiczny, chcemy informować o produktach i działaniach, które wykorzystując mobilne sieci telekomunikacyjne, wpływają na poprawę jakości życia, przede wszystkim osób niepełnosprawnych.

Publikacje będą ukazywały się cyklicznie. Jeśli Twoim zdaniem powinniśmy poruszyć jakiś temat związany z technologią wpływającą na zwiększenie komfortu życia osób z niepełnosprawnościami napisz do nas na adres sekretariat.dt@cyfra.gov.pl.