5G: sieci telekomunikacyjne nowej generacji

Choroba Alzheimera dotyka coraz większą liczbę osób. Powoduje ona postępujące upośledzenie funkcji poznawczych i funkcjonowania społecznego, głównie w postaci objawów otępienia polegających na utracie lub zaburzeniu pamięci, orientacji, rozumienia, mowy, oceny sytuacji i wykonywania codziennych czynności. Choroby neurodegeneracyjne, do rodzaju których się ona zalicza to nie tylko problem medyczny. To także codzienne wyzwanie dla pacjentów i ich bliskich. Utrata pamięci oznacza stratę niezależności. W efekcie zwiększa niepewność w codziennym funkcjonowaniu osób chorych oraz powoduje rosnące obciążenie dla ich rodzin czy opiekunów. Postępująca cyfryzacja ochrony zdrowia oraz rozwój nowoczesnych sieci telekomunikacyjnych otwierają nowe możliwości w opiece nad osobami z zaburzeniami pamięci. Innowacyjne rozwiązania coraz częściej łączą osiągnięcia medycyny z potencjałem technologii komunikacyjnych, wpisując się w kierunek rozwoju usług opartych na danych i zdalnym dostępie.

Wyzwania związane z leczeniem chorób takich jak choroba Alzheimera oraz ograniczona skuteczność dostępnej obecnie farmakoterapii skłaniają do poszukiwania nowych metod terapeutycznych, które wspierają leczenie i łagodzenie objawów. Jednym z rozwijanych kierunków jest neuromodulacja, czyli nieinwazyjne oddziaływanie na układ nerwowy za pomocą bodźców elektrycznych. Fundamentem tego rozwiązania nie jest farmakologia, ale interwencja technologiczna. Przykładem jest urządzenie Vguard stworzone przez firmę Cogniguard. Dostarcza ono precyzyjne impulsy elektryczne, które wpływają na aktywność układu nerwowego. Jednocześnie system zbiera dane o przebiegu terapii i przekazuje je do platformy analitycznej w dedykowanej aplikacji. Terapia odbywa się najczęściej podczas snu, kiedy mózg wchodzi w stan intensywnej aktywności i naturalnie przetwarza i selekcjonuje informacje. Zgodnie z dostępną wiedzą naukową, właśnie w tym czasie można najskuteczniej wspierać procesy pamięciowe.

Vguard ma formę lekkiego, elastycznego urządzenia noszonego na głowie. Wyglądem przypomina opaskę wyposażoną w elektroniczny stymulator. Elektrody umieszczane są w konkretnej części ucha, skąd impulsy trafiają przez nerw błędny do mózgu. Zgodnie z informacją od producenta opracowane algorytmy dozują impulsy w zgodzie z rytmem snu i działają poniżej progu czucia pacjenta. Dzięki temu stymulacja jest nieodczuwalna, nie zakłóca snu i jest bardzo dobrze tolerowana, co udowadniają przeprowadzone wstępne badania kliniczne. Cały proces odbywa się głównie podczas fazy snu REM, co wspiera naturalne procesy mózgu związane z utrwalaniem pamięci świeżej. Rozwiązania tego typu są projektowane z myślą o prostocie użytkowania oraz minimalnym zaangażowaniu pacjenta. Szczególne znaczenie ma to w przypadku osób starszych, dla których nadmierna złożoność technologii mogłaby stanowić barierę w codziennym stosowaniu.

Nowoczesne technologie medyczne coraz częściej tworzą zintegrowane systemy, w których kluczową rolę odgrywa przetwarzanie danych. W przypadku rozwiązań takich jak neuromodulacja, specjalistyczne urządzenie terapeutyczne współpracuje z aplikacją mobilną. Pozwala to na gromadzenie informacji o przebiegu terapii oraz jej efektach. Dane są dostępne nie tylko dla pacjenta, ale także dla lekarza, dzięki czemu mogą one być wykorzystywane do lepszego dopasowania wsparcia do potrzeb konkretnego przypadku choroby.

Funkcjonowanie tego typu rozwiązań nie byłoby możliwe bez odpowiedniej infrastruktury telekomunikacyjnej. To ona umożliwia przesyłanie danych pomiędzy urządzeniami, aplikacjami i systemami analitycznymi. W praktyce oznacza to wykorzystanie łączności bezprzewodowej do komunikacji pomiędzy urządzeniem a aplikacją użytkownika oraz przesyłanie tych danych do środowiska chmurowego i dalsze ich przetwarzanie. Jest to fundament, na którym opiera się poprawne działanie Vguard. Dzięki telekomunikacji lekarze i opiekunowie mają zdalny dostęp do informacji o stanie zdrowia pacjenta. Rozwój nowoczesnych sieci mobilnych dodatkowo zwiększa potencjał takich rozwiązań. Wysoka przepustowość, niskie opóźnienia oraz niezawodność transmisji sprzyjają rozwojowi usług wymagających ciągłego dostępu do danych i ich szybkiej analizy.

Podobne podejście stosowane jest w innych rozwiązaniach z obszaru cyfrowego zdrowia, takich jak urządzenia ubieralne monitorujące parametry życiowe czy aplikacje wspierające funkcje poznawcze. Wspólnym elementem tych technologii jest ich zdolność do działania w sposób ciągły oraz integracja z systemami cyfrowymi, także w czasie rzeczywistym.

Vguard nie jest jeszcze rozwiązaniem będącym w sprzedaży. Obecnie ma status urządzenia badawczego, które uzyskało certyfikację CE, dopuszczającą do stosowania w leczeniu zaburzeń poznawczych w przebiegu choroby Alzheimera. Prowadzone są dalsze badania kliniczne, które mają na celu potwierdzenie dotychczasowych obiecujących wyników na większej próbie pacjentów.

Integracja rozwiązań z zakresu medycyny i telekomunikacji prowadzi do stopniowej zmiany modelu opieki zdrowotnej i jego modyfikacji. Coraz większe znaczenie zyskują rozwiązania umożliwiające prowadzenie terapii oraz monitorowanie stanu zdrowia pacjenta poza placówkami medycznymi. Ma to szczególne znaczenie w przypadku osób z chorobami otępiennymi. Możliwość stosowania terapii w domu oraz bieżącego monitorowania jej efektów zwiększa komfort pacjentów i ich opiekunów, a jednocześnie pozwala na efektywne prowadzenie leczenia z wykorzystaniem danych.

Technologie takie jak opisane rozwiązanie rozwijane przez Cogniguard pokazują, że telekomunikacja staje się istotnym elementem infrastruktury wspierającej zdrowie. Jej rozwój może odegrać kluczową rolę w mierzeniu się z wyzwaniami związanymi z rosnącą liczbą osób wymagających długoterminowej opieki.

O projekcie:

Materiał powstał w ramach projektu „Wsparcie rozwoju komunikacji elektronicznej 2024-2029 w MC DT” realizowanego przez Ministerstwo Cyfryzacji w ramach Funduszy Europejskich na Rozwój Cyfrowy (FERC). Celem projektu jest upowszechnienie wiedzy w zakresie dostępu do szerokopasmowego dostępu do internetu, możliwości zastosowania w Polsce satelitarnych systemów telekomunikacyjnych oraz promowania rozbudowy sieci telekomunikacyjnych. Zauważając nieustanny postęp technologiczny, chcemy informować o produktach i działaniach, które wykorzystując mobilne sieci telekomunikacyjne, wpływają na poprawę jakości życia, przede wszystkim osób niepełnosprawnych.

Publikacje będą ukazywały się cyklicznie. Jeśli Twoim zdaniem powinniśmy poruszyć jakiś temat związany z technologią wpływającą na zwiększenie komfortu życia osób z niepełnosprawnościami napisz do nas na adres sekretariat.dt@cyfra.gov.pl.