Główny Inspektorat Ochrony Środowiska

W dniu 29 maja 2026 roku podpisano umowę o dofinansowanie projektu FENX.01.05-IW.01-0001/26 pn. Pilotażowe wdrożenie monitoringu dzikich owadów zapylających – Misja: Zapylacze.

Całkowita wartość projektu 21 800 000 zł. W tym wartość dofinansowania UE 18 530 000 zł.

Celem projektu jest pilotażowe uruchomienie monitoringu owadów zapylających w ramach Państwowego Monitoringu Środowiska, który będzie stanowił nowy komponent tego systemu. Grupy owadów objętych projektem to: pszczoły, bzygi i inne muchówki, motyle dzienne, motyle nocne.

Główne zadania projektu obejmują opracowanie założeń metodycznych monitoringu oraz wykonanie badań terenowych i kameralnych. Założenia metodyczne będą obejmowały m.in. dobór powierzchni monitoringowych, określenie terminów obserwacji poszczególnych grup owadów, warunków prowadzenia badań oraz standardów stosowanego sprzętu. Jest to zadanie kluczowe dla realizacji projektu, ponieważ bez jego wykonania nie jest możliwe przeprowadzenie dalszych etapów projektu. Zadanie dotyczące badań terenowych i kameralnych obejmuje przeprowadzenie monitoringu na wylosowanych powierzchniach monitoringowych oraz obliczenie zestawu wskaźników po każdym cyklu badań, m.in. wskaźników liczebności zapylaczy, trendów liczebności i różnorodności poszczególnych grup taksonomicznych oraz rocznego wskaźnika liczebności gatunków. Ponadto w projekcie przewidziano również stworzenie dedykowanej monitoringowi zapylaczy strony internetowej, na której będą publikowane wyniki monitoringu oraz organizację seminarium naukowego prezentującego efekty projektu.

Realizacja projektu wynika z wejścia w życie Rozporządzenia (UE) 2024/1991 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 24 czerwca 2024 r. w sprawie odbudowy zasobów przyrodniczych (Nature Restoration Regulation). Zgodnie z art. 10 tego rozporządzenia państwa członkowskie są zobowiązane do prowadzenia systematycznego monitoringu populacji owadów zapylających według metodyki określonej przez Komisję Europejską.

Efektem projektu będzie opracowanie metodyk monitoringu dla 4 grup owadów (pszczoły, bzygi i inne muchówki, motyle dzienne, motyle nocne) oraz przeprowadzenie badań terenowych umożliwiających obliczenie wskaźników służących ocenie zmian liczebności i różnorodności zapylaczy.

Z projektu skorzystają zarówno instytucje rządowe (GIOŚ, GDOŚ, RDOŚ, Ministerstwo Klimatu i Środowiska, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi), Parki Narodowe, organizacje pozarządowe jak i wszyscy obywatele.

#FunduszeUE #FunduszeEuropejskie