Główny Inspektorat Ochrony Środowiska

Aktualnie (dane pomiarowe z godz. 13:00) podwyższone stężenia ozonu odnotowywane są przede wszystkim w pasie województw południowych oraz lokalnie w centrum kraju. Najwyższe stężenia jednogodzinne ozonu, przekraczające 120 µg/m³, wystąpiły na stacjach monitoringu jakości powietrza w województwach:

• małopolskim: w Krakowie na stacji przy ul. Bujaka (153,9 µg/m³) i na stacji przy ul. Półłanki (140,2 µg/m³), w Szarowie (153,7 µg/m³), w Kaszowie (153,7 µg/m³), w Szymbarku (131,9 µg/m³) i w Zakopanem (127,8 µg/m³);
• śląskim: w Goczałkowicach-Zdroju (150,3 µg/m³), w Katowicach (133,8 µg/m³), w Zabrzu (127,5 µg/m³), w Dąbrowie Górniczej (121,6 µg/m³), w Rybniku (141,7 µg/m³), w Wodzisławiu Śląskim (122,6 µg/m³), w Bielsku-Białej (126,1 µg/m³), w Ustroniu (124,0 µg/m³) i w Złotym Potoku (127,6 µg/m³);
• podkarpackim: w Przemyślu (154,7 µg/m³), w Rzeszowie (145,1 µg/m³), w Mielcu (129,1 µg/m³), w Jaśle (141,3 µg/m³) i w Krempnej (139,1 µg/m³);
• dolnośląskim: w Oławie (136,1 µg/m³), w Trzebnicy (123,1 µg/m³), w Kłodzku (128,7 µg/m³), w Jeleniej Górze (121,5 µg/m³) i w Czerniawie (122,6 µg/m³);
• łódzkim: w Gajewie (123,7 µg/m³), w Zgierzu (122,0 µg/m³), w Radomsku (123,7 µg/m³) i w Łodzi (121,0 µg/m³);
• mazowieckim: w Warszawie na stacji przy ul. Chrościckiego (129,0 µg/m³), w Piastowie (144,0 µg/m³) i w Belsku Dużym (134,0 µg/m³);
• opolskim: w Kędzierzynie-Koźlu (133,0 µg/m³).

Według prognoz IMGW-PIB w najbliższych dniach na terenie Polski wciąż będą utrzymywały się wysokie temperatury powietrza przekraczające 30°C. Ponadto w niedzielę (28.06) w zachodniej części kraju możliwe są wzrosty temperatury maksymalnej nawet do 40°C. Towarzyszyć temu będzie bezchmurne lub mało zachmurzone niebo oraz słaby wiatr. Spodziewana na nadchodzący weekend sytuacja meteorologiczna może przyczynić się do występowania podwyższonych stężeń ozonu przy powierzchni ziemi na znacznym obszarze kraju.

Prognozy zanieczyszczenia powietrza opracowane przez Instytut Ochrony Środowiska – Państwowy Instytut Badawczy (IOŚ-PIB) wskazują, że jutro (27.06) prognozowane wartości maksymalnego stężenia 1-godzinnego mogą przekroczyć 150 µg/m³ w centralnej, północno-wschodniej części kraju oraz lokalnie w województwie lubuskim i wielkopolskim.

W niedzielę (28.06) IOŚ-PIB również prognozuje występowanie podwyższonych stężeń ozonu. Prognozowane wartości maksymalnego stężenia 1-godzinnego ozonu powyżej 180 µg/m³ przewidywane są w województwie lubuskim, nieco niższe (przekraczające 150 µg/m³) mogą wystąpić w zachodniej, południowo-zachodniej, centralnej oraz lokalnie we wschodniej części kraju.

Prognozy CAMS również wskazują na występowanie w dniach 26-28 czerwca br. podwyższonych stężeń ozonu głównie w zachodniej, południowej i centralnej części kraju. Na tych obszarach lokalnie istnieje ryzyko przekroczenia poziomu informowania dla ozonu.

W przypadku ryzyka lub wystąpienia przekroczenia poziomu informowania dla ozonu (stężenie jednogodzinne powyżej 180 µg/m³) GIOŚ przygotuje powiadomienia, które zostaną przekazane do właściwych wojewódzkich centrów zarządzania kryzysowego i będą opublikowane na portalu „Jakość Powietrza” GIOŚ.

Zachęcamy do bieżącego śledzenia aktualnych wyników pomiarów jakości powietrza na portalu „Jakość powietrza” oraz poprzez aplikację mobilną „Jakość powietrza w Polsce”.

Chrońmy zdrowie

Podwyższone stężenie ozonu w powietrzu może prowadzić do reakcji zapalnych oczu czy nasilenia chorób dróg oddechowych, w tym nasilenia objawów astmy oraz zmniejszenia wydolności płuc. Ozon może również powodować senność, bóle głowy i znużenie oraz spadek ciśnienia tętniczego krwi.

Na obszarach, na których wystąpią wysokie stężenia ozonu w powietrzu osoby wrażliwe (starsze, chore, dzieci i kobiety w ciąży) powinny powstrzymać się od przebywania na zewnątrz i wietrzenia pomieszczeń. Osoby zdrowe powinny powstrzymać się od intensywnej aktywności fizycznej na zewnątrz.

Skąd bierze się ozon

Ozon przy powierzchni ziemi powstaje w wyniku reakcji fotochemicznych tlenków azotu i lotnych związków organicznych, reakcje te przyspiesza wysoka temperatura powietrza i duże nasłonecznienie. W słoneczne, gorące dni, najwyższe stężenia ozonu występują najczęściej w godzinach popołudniowych. Ozon ma zdolność przenoszenia się na duże odległości, dlatego jego stężenia na obszarze Polski mogą być w dużej mierze efektem napływu mas powietrza zanieczyszczonych ozonem spoza granic kraju.

Więcej informacji na temat ozonu można znaleźć w Aktualnościach portalu „Jakość Powietrza” GIOŚ pod adresem: https://powietrze.gios.gov.pl/pjp/content/show/50015693.