Główny Inspektorat Ochrony Środowiska

Są to rozporządzenia (UE) 2024/1157[1], które zastępuje rozporządzenie (WE) nr 1013/2006[2].

Jedną z najistotniejszych zmian jest cyfryzacja procedur legalnego transgranicznego przemieszczania odpadów (dalej: TPO) poprzez wprowadzenie obowiązkowego elektronicznego przekazywania informacji i dokumentów za pośrednictwem systemu DIWASS.
 

1. Co to jest DIWASS?

DIWASS (Digital Waste Shipment System) to centralny system, prowadzony przez Komisję Europejską, który będzie umożliwiał elektroniczne przekazywanie i wymianę informacji i dokumentów w ramach procedur TPO.

Więcej o systemie mówi art. 27 rozporządzenia (UE) 2024/1157 oraz rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2025/1290[3].
 

2. Kogo będzie dotyczył obowiązek korzystania z DIWASS?

Korzystanie z DIWASS będzie obowiązkowe dla wszystkich podmiotów unijnych, które dokonują lub planują dokonać przemieszczania odpadów lub uczestniczą w przemieszczaniu odpadów oraz działają jako:

• zgłaszający;
• osoba, która organizuje przemieszczanie;
• przewoźnik;
• odbiorca;
• wytwórca odpadów;
• instalacja gospodarowania odpadami.

 

Z DIWASS korzystać będą również:

• organy właściwe w zakresie TPO – w celu obsługi zgłoszeń dotyczących planowanych przemieszczeń oraz w związku z prowadzonym nadzorem nad TPO;

służby kontrolne, takie jak: wojewódzkie inspektoraty ochrony środowiska, Inspekcja Transportu Drogowego, Straż Graniczna, KAS, Policja – w związku z działalnością kontrolną.


3. Jakie dokumenty będą przekazywane za pośrednictwem DIWASS?

Za pośrednictwem DIWASS obowiązkowo przekazywane będą m.in.:

1.​​​​ Dokumenty w ramach procedury uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody (tzw. „notyfikacji”), od momentu dokonania zgłoszenia aż do zakończenia przemieszczeń, na które organy wyraziły zgodę; a zatem, przez DIWASS przekazywane będą:

• dokument zgłoszenia, oraz wszystkie dodatkowe informacje i dokumenty, wymagane zgodnie z załącznikiem II do rozporządzenia (UE) 2024/1157;
• cała korespondencja pomiędzy zgłaszającym a właściwymi organami w ramach postępowania dot. udzielenia zezwolenia na zgłoszone przemieszczenie;
• decyzje właściwych organów, dotyczące zgłoszonego przemieszczenia;
• dokumenty przesyłania, dot. poszczególnych transportów.
   

2. Dokumenty w ramach procedury informowania, opisanej w art. 18 rozporządzenia (UE) 2024/1157, w tym:

• formularz określony w załączniku VII do rozporządzenia (UE) 2024/1157;
• umowa pomiędzy osobą, która organizuje przemieszczenie a odbiorcą, o której mowa w art. 18 ust. 10 rozporządzenia (UE) 2024/1157.
   

Pełna lista informacji i dokumentów przekazywanych za pośrednictwem DIWASS jest zawarta w art. 27 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2024/1157.

Ważne: podczas wypełniania poszczególnych pól dokumentu zgłoszenia / przesyłania bądź załącznika VII system nie  będzie pozwalał na ręczne wpisywanie danych podmiotów uczestniczących w przemieszczeniu. Wprowadzanie danych podmiotów będzie odbywało się wyłącznie poprzez ich wybór z listy rozwijanej. Aby podmiot był wybieralny z listy, musi najpierw zostać zarejestrowany w DIWASS. Więcej o procesie rejestracji w punkcie 5 poniżej.
 

4. Jakie będą zasady dostępu do DIWASS?

Dla polskich przedsiębiorców zaangażowanych w TPO  możliwe będą dwa sposoby dostępu do DIWASS:

• przez GUI (graficzny interfejs użytkownika), tj. stronę internetową prowadzoną przez Komisję Europejską;
• przez oprogramowanie komercyjne, przyłączane do systemu centralnego za pośrednictwem API; warunkiem użycia oprogramowania komercyjnego jest jego interoperacyjność z systemem centralnym; wymogi dotyczące interoperacyjności określone są w rozporządzeniu (UE) 2025/1290.
   

5. Na czym będzie polegała rejestracja w DIWASS?

Rejestracja w DIWASS będzie dokonywana online, przez użytkownika (osobę fizyczną) reprezentującą dany podmiot.

Aby przeprowadzić proces rejestracji użytkownik będzie musiał:

• być upoważniony do reprezentowania danego podmiotu – upoważnienie może wynikać bezpośrednio z zapisów CEIDG/KRS albo z odrębnego pełnomocnictwa;
• posiadać EU Login, założony z użyciem adresu e-mail, którym posługuje się dana osoba.

Więcej informacji o tym, czym jest EU Login i jak go utworzyć, dostępne jest po linkiem: https://trusted-digital-identity.europa.eu/index_en?prefLang=pl

W procesie rejestracji użytkownik podaje dane rejestrowanego podmiotu, w szczególności jego dane adresowe oraz numery rejestracyjne (więcej w punkcie 6 poniżej). Pełna lista wymaganych informacji, z podziałem na informacje wskazywane obowiązkowo i opcjonalnie, zawarta jest w części E pkt 2 załącznika II do rozporządzenia (UE) 2025/1290. 

Następnie rejestracja będzie zatwierdzana przez właściwy organ. W przypadku podmiotów polskich, rejestrację  będzie zatwierdzał GIOŚ.

W ramach zatwierdzenia rejestracji podmiotu GIOŚ będzie weryfikował:

• czy dany podmiot istnieje;
• czy osoba, która wnioskuje o rejestrację jest upoważniona do reprezentowania tego podmiotu.
   

6. Numery rejestracyjne podmiotów w DIWASS

Podmioty będą identyfikowane w DIWASS poprzez główny numer identyfikacyjny oraz numery rejestracyjne.

Główny numer identyfikacyjny:

Zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2025/1290 głównym numerem identyfikacyjnym będzie europejski numer identyfikacji podatkowej (EORI), o ile został nadany.

Zasady identyfikacji podmiotów, którym nie nadano numeru EORI, zostaną określone na poziomie krajowym.

Planuje się, że polscy przedsiębiorcy, którym nie nadano numeru EORI, będą posługiwać się numerem identyfikacji podatkowej (NIP), jako głównym numerem identyfikacyjnym w DIWASS.

Numery rejestracyjne:

Wymagane numery rejestracyjne zostaną określone na poziomie krajowym. 

Planuje się, że polscy przedsiębiorcy będą posługiwać się następującymi numerami rejestracyjnymi:

• numer identyfikacji podatkowej NIP (o ile nie został użyty jako numer główny);
• REGON;
• numer rejestrowy BDO
   

7. Kiedy zacznie się rejestracja podmiotów w DIWASS?

Komisja Europejska przewiduje, że DIWASS będzie dostępny na potrzeby rejestracji podmiotów w kwietniu 2026 r. Aktualnie nie jest znana dokładna data.
 

8. Procedowanie zgłoszeń („notyfikacji”) dokonanych przed 21 maja 2026 r.

Do zgłoszeń, co do których właściwy organ miejsca przeznaczenia wydał potwierdzenie przyjęcia przed 21 maja 2026 r., stosować się będą przepisy dotychczasowe, tj. rozporządzenie (WE) nr 1013/2006.

Postępowania dot. zgłoszeń, co do których właściwy organ miejsca przeznaczenia nie wydał potwierdzenia przyjęcia przed 21 maja 2026 r. nie będą mogły być kontynuowane na dotychczasowych zasadach i zostaną umorzone. W takiej sytuacji, w celu uzyskania zezwolenia na planowane przemieszczenie, zgłaszający będzie zobowiązany do rozpoczęcia procedury od nowa, za pośrednictwem DIWASS.
 

9. Korzystanie z zezwoleń wydanych na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1013/2006

Zezwolenia wydane na podstawie przepisów rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 zachowają ważność na okres, na jaki zostały wydane.

Jednocześnie ostateczny odzysk odpadów przemieszczonych w ramach ich realizacji musi zakończyć się: 

• do 20 maja 2027 r. dla zezwoleń, w których instalacja odbiorcy nie jest objęta zezwoleniem wstępnym w rozumieniu art. 14 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006;
• do 20 maja 2029 r. dla zezwoleń, w których instalacja odbiorcy jest objęta zezwoleniem wstępnym
   

10. Dalsze kroki

W najbliższym czasie Komisja Europejska udostępni szczegółowe instrukcje oraz materiały szkoleniowe użytkowników DIWASS oraz rozpocznie się etap testowania systemu.

https://environment.ec.europa.eu/topics/waste-and-recycling/waste-shipments/implementation-waste-shipment-regulation_en#digital-waste-shipment-system-diwass

GIOŚ będzie publikował na stronie internetowej kolejne informacje dotyczące wdrażania DIWASS.

W GIOŚ został też uruchomiony specjalny adres e-mail mailto:diwass@gios.gov.pl, na który można kierować zapytania dot. DIWASS