Przegląd prasy
Prezentujemy najnowszy przegląd prasy technicznej.
PRZEGLĄD POLSKIEJ PRASY TECHNICZNEJ NR 1 - 4 2026
BIULETYN KOMUNIKACJI MIEJSKIEJ
TRANSPORT MIEJSKI I REGIONALNY
Systemy odzyskiwania wody z uwzględnieniem materiałów porowatych / Anita Konieczna. // Aura.- 2026, nr 4, s. 6-9, sygn. P.III.6660 - tab. 5.
Rodzaje systemów i technologii wykorzystywanych do odzyskiwania wody ze ścieków. Etapy i procesy uzdatniania wody. Zastosowanie technik membranowych do usuwania zanieczyszczeń oraz mechanizmy działania procesów: mikrofiltracji, ultrafiltracji, nanofiltracji, odwróconej osmozy. Metodyka integracji filtracji przez złoża porowate z technikami membranowymi.
BIULETYN KOMUNIKACJI MIEJSKIEJ
Bezpieczeństwo - wytyczne organizatora transportu dla prowadzących pojazdy i pracowników komunikacji miejskiej / Pilichowska-Woźniak Małgorzata. // Biuletyn Komunikacji Miejskiej.- 2026, nr 179, s. 17-23, sygn. P.III.6776 - rys. 4 ; fot. 1.
Organizacja systemu bezpieczeństwa w transporcie publicznym z uwzględnieniem zdarzeń nadzwyczajnych i krytycznych, w tym: katastrof komunikacyjnych, długotrwałego blackoutu, ataku terrorystycznego, cyberataku. Zadania organizatora i operatora publicznego transportu zbiorowego w zakresie zarządzania bezpieczeństwem komunikacji miejskiej. Przykładowy model rozwiązań procedur bezpieczeństwa w transporcie miejskim wdrożony przez Zarząd Transportu Miejskiego w Poznaniu; procedury postępowania w przypadku wystąpienia zagrożenia życia i zdrowia na skutek wypadku komunikacyjnego lub kolizji w ruchu drogowym.
Bezpieczna infrastruktura - od projektowania do użytkowania / Wojciech Fleischer. // Biuletyn Komunikacji Miejskiej.- 2026, nr 179, s. 30-35, sygn. P.III.6776 - rys. 1 ; fot. 4.
Rola i znaczenie bezpieczeństwa w kształtowaniu systemów transportu miejskiego. Zagadnienia problemowe bezpieczeństwa związane z przemieszczaniem się pieszych i pasażerów w przestrzeni miejskiej. Elementy infrastruktury transportowej mające wpływ na bezpieczeństwo. Zasady projektowania infrastruktury komunikacji zbiorowej z uwzględnieniem wymagań dotyczących bezpieczeństwa osób podróżujących, w tym podróżnych z niepełnosprawnościami.
Czy system łączności krytycznej można wdrożyć w transporcie publicznym? / Tomasz Wojciechowski. // Biuletyn Komunikacji Miejskiej.- 2026, nr 179, s. 49-52, sygn. P.III.6776 - rys. 3.
Architektura i zadania zintegrowanego systemu łączności dyspozytorskiej i zarządzania kryzysowego PIK-MC. Funkcje systemu dotyczące integracji różnych technologii środków łączności podczas działań ratunkowych i zarządzania sytuacją kryzysową; budowa i działanie głównego elementu integracyjnego - PIK-Gate-MC. Możliwości i zakres stosowania PIK-MC w transporcie publicznym.
Psychologiczne aspekty bezpieczeństwa prowadzących pojazdy komunikacji miejskiej / Malwina Grochala. // Biuletyn Komunikacji Miejskiej.- 2026, nr 179, s. 24-29, sygn. P.III.6776 - rys. 5.
Kluczowe aspekty i psychologiczne rozumienie poczucia bezpieczeństwa pracowników przedsiębiorstw komunikacji miejskiej. Wewnętrzne i zewnętrzne uwarunkowania poczucia bezpieczeństwa u osób zatrudnionych w przedsiębiorstwach miejskiego transportu zbiorowego. Sposoby wzmacniania poczucia bezpieczeństwa u prowadzących pojazdy komunikacji miejskiej.
Realia i wyzwania łączności operacyjnej w Miejskich Zakładach Autobusowych w Warszawie / Jacek Lenartowicz. // Biuletyn Komunikacji Miejskiej.- 2026, nr 179, s. 42-44, sygn. P.III.6776 - fot. 5.
Charakterystyka systemu łączności operacyjnej funkcjonującego w przedsiębiorstwie Miejskie Zakłady Autobusowe sp. z o.o. w Warszawie. Zadania realizowane przez Centralę Ruchu i Nadzór Ruchu w ramach Wydziału Zarządzania Przewozami.
Wyposażenie pojazdów miejskiej komunikacji autobusowej w systemy łączności radiowej i systemy alarmowe. Kierunki rozwoju i integracji cyfrowych systemów łączności; koncepcja wdrożenia w MZA dualnych radiostacji łączących funkcje klasycznego radia i smartfona.
Rozwój Planów Zrównoważonej Mobilności Miejskiej w Polsce / Maria Perkuszewska, Aleksandra Kopeć, Joanna Wrzeszcz. // Biuletyn Komunikacji Miejskiej.- 2026, nr 179, s. 57-61, sygn. P.III.6776 - rys. 3.
Założenia i budowa planów zrównoważonej mobilności (Sustainable Urban Mobility Plan - SUMP). Rola SUMP jako nowoczesnego narzędzia do planowania miejskiego w obszarze mobilności. Elementy procesu planowania zrównoważonej mobilności miejskiej zgodnie z wytycznymi "Guidelines for developing and implementing a Sustainable Urban Mobility Plan Second Edition". Cele i struktura Krajowego Programu SUMP wdrażanego w Polsce; zadania organów koordynujących SUMP: Pełnomocnik Ministra Infrastruktury ds. Planów zrównoważonej Mobilności Miejskiej, Komitet Sterujący ds. wsparcia SUMP (KS SUMP), Centrum Kompetencji ds. SUMP (CK SUMP). Informacje dotyczące SUMP gromadzone w ramach repozytorium prowadzonego przez Centrum Kompetencji ds. SUMP we współpracy z Centrum Unijnych Projektów Transportowych; mapa przyjętych planów SUMP z Repozytorium SUMP.
Bliźniak cyfrowy ulicy w zarządzaniu drzewami / Szymon Ciupa. // Drogi Samorządowe.- 2026, nr 2, s. 32-35, sygn. P.III.7007 - fot. 3.
Cele i zakres stosowania wirtualnej repliki (cyfrowego bliźniaka) ulicy w zarządzaniu drogami i zielenią przydrożną. Pozyskiwanie informacji geoprzestrzennych w procesie inwentaryzacji drogi oraz budowa elementów modelu cyfrowego bliźniaka. Wykorzystanie cyfrowego bliźniaka do
opisu stanu istniejącego oraz planowaniu zadań związanych z utrzymaniem drzew.
Czynniki określające zadania oczyszczania dróg i ulic / Michał Stawowiak. // Drogi Samorządowe.- 2026, nr 2, s. 26-30, sygn. P.III.7007 - fot. 2, tab. 1.
Sposoby oczyszczania ulic w terenie zabudowanym i na terenach niezabudowanych. Cele i metodyka sporządzania projektów technologicznych oczyszczania ulic w okresie letnim i zimowym.
Inwentaryzacja drzew z wykorzystaniem bliźniaka cyfrowego ulicy / Szymon Ciupa. // Drogi Samorządowe.- 2026, nr 1, s. 22-26, sygn. P.III.7007 - fot. 5.
Zastosowanie narzędzi cyfrowych w zarządzaniu zielenią w pasie drogowym. Proces tworzenia bliźniaka cyfrowego ulicy i jego wykorzystanie w procesie inwentaryzacji drzewostanu.
Latający inspektor - czy drony pomogą zarządcom dróg? / Miron Tadych. // Drogi Samorządowe.- 2026, nr 1, s. 40-44, sygn. P.III.7007 - fot. 2.
Prawne uwarunkowania wykorzystywania bezzałogowych statków powietrznych (dronów) w drogownictwie. Obszary zastosowania dronów w procesie zarządzania drogami: inwentaryzacja, monitoring, procesy budowlane w obrębie pasa drogowego. Kategorie i zasady użytkowania dronów w świetle przepisów prawa polskiego i UE.
Obiekty inżynieryjne dla dzikich zwierząt / Przemysław Gogojewicz. // Drogi Samorządowe.- 2026, nr 1, s. 54-59, sygn. P.III.7007 - fot. 1.
Zasady projektowania przejść dla zwierząt usytuowanych w obrębie obiektów inżynierskich (mosty, wiadukty, tunele) zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących dróg publicznych (Dz. U. z 2022 r., poz. 1518 ze zm.). Wymagania dotyczące analizy aerodynamicznej oraz trwałości konstrukcji drogowego obiektu inżynierskiego. Zadania zarządcy drogi w zakresie zarządzania procesem utrzymania i eksploatacji infrastruktury.
Oddziaływanie środowiskowe oświetlenia drogowego / Urszula Joanna Błaszczak. // Drogi Samorządowe.- 2026, nr 2, s. 36-39, sygn. P.III.7007 - fot. 1.
Czynniki wpływające na poziom oddziaływania oświetlenia drogowego na środowisko. Ocena negatywnych skutków nadmiernej emisji światła w porze nocnej. Normy i zalecenia dotyczące ograniczenia oddziaływania środowiskowego światła.
Rekomendacje poprawy infrastruktury w strefach przejściowych / Stanisław Majer, Alicja Sołowczuk. // Drogi Samorządowe.- 2026, nr 1, s. 30-36, sygn. P.III.7007 - rys.2 ; fot. 6.
Propozycje rozwiązań inżynieryjnych ograniczających prędkość w istniejących strefach przejściowych uspokojenia ruchu. Przykłady zastosowania środków zmniejszających prędkość i poprawiających warunki ruchu, w tym: szykan, wysp bocznych, dodatkowego poszerzenia jezdni, zmiany nawierzchni. Rekomendacje dotyczące metod uspokojenia ruchu na drogach dwupasowych z poboczami utwardzonymi oraz na terenach rolniczych.
Skuteczność planów zrównoważonej mobilności miejskiej / Anna Bryła, Mateusz Czerko. // Drogi Samorządowe.- 2026, nr 2, s. 8-10, sygn. P.III.7007 - fot. 1.
Przebieg i efekty realizacji programu pilotażowego Planu Zrównoważonej Mobilności Miejskiej (Sustainable Urban Mobility Plan - SUMP) w Toruniu. Organizacja komunikacji zbiorowej w Miejskim Obszarze Funkcjonalnym Torunia (MOFT). Narzędzia i instrumenty finansowe wykorzystane przy tworzeniu MOFT; zakres i źródła finansowania inwestycji dotyczących rozwoju niskoemisyjnego transportu. Ocena korzyści ekonomicznych i społecznych wdrożenia SUMP w Toruniu.
SUMP jako fundament transformacji miejskiej mobilności / Anna Bryła, Irena Nogal. // Drogi Samorządowe.- 2026, nr 1, s. 27-29, sygn. P.III.7007 - rys. 2.
Geneza i cele Planów Zrównoważonej Mobilności Miejskiej (Sustainable Urban Mobility Plan - SUMP). Kluczowe aspekty zrównoważonego rozwoju transportu miejskiego. Strategie i etapy wdrażania SUMP.
Szykany w strefie 30 zamiast progów / Stanisław Majer, Alicja Sołowczuk. // Drogi Samorządowe.- 2026, nr 2, s. 19-25, sygn. P.III.7007 - rys. 4 ; fot. 13.
Rodzaje środków uspokojenia ruchu wykorzystywanych w obszarach ograniczonej prędkości - Strefa 30. Wytyczne projektowania Stref 30 oraz zalecenia dotyczące stosowania poziomych środków uspokojenia ruchu. Zasady budowy i parametry szykan zlokalizowanych: na ulicy dwukierunkowej, w pobliżu przystanków autobusowych, w rejonie skrzyżowania trzywlotowego.
Własność dróg publicznych a sposób ich finansowania / Ewelina Stańczyk-Malicka. // Drogi Samorządowe.- 2026, nr 2, s. 11-14, sygn. P.III.7007 - fot. 1.
Pojęcie i zasady prawa własności dróg publicznych w Polsce. Instytucje prawa rzeczowego stosowane wobec dróg. Sposoby nabywania prawa własności drogowej. Procedury wywłaszczania i problematyka odszkodowań. Charakterystyka źródeł finansowania dróg publicznych: budżet państwa i budżety jednostek samorządu terytorialnego, Krajowy Fundusz Drogowy, Rządowy Fundusz Rozwoju Dróg, środki unijne i partnerstwo publiczno-prywatne.
1400 kilometrów w budowie. Drogowa ofensywa 2026 / Dariusz Klimczak, Anna Dębińska. // Inżynier Budownictwa.- 2026, nr 3, s. 26-28, sygn. P.III.6898 - fot. 2.
Rozmowa z Ministrem Infrastruktury, Dariuszem Klimczakiem, na temat polityki rozwoju infrastruktury drogowej. Plany inwestycji w zakresie rozbudowy oraz poprawy standardów sieci dróg krajowych i ekspresowych. Rekomendacje i wytyczne dla budownictwa drogowego opracowywane w Ministerstwie Infrastruktury. Efektywność realizacji inwestycji drogowych w systemie "projektuj i buduj". Przedsięwzięcia kluczowe dla poprawy bezpieczeństwa i konkurencyjności polskiego transportu.
Budowle ochronne w praktyce / Jacek Szer, Bartłomiej Pieńko, Lech Tischner, Mariusz Dobrzeniecki, Robert Geryło. // Inżynier Budownictwa.- 2026, nr 4, s. 22-25, sygn. P.III.6898 - fot. 5.
Opinie ekspertów na temat budownictwa ochronnego w Polsce. Założenia działania systemu ochrony ludności na podstawie ustawy o ochronie ludności i obrony cywilnej (Dz. U. z 2024 r., poz. 1907) i przepisów wykonawczych. Praktyka wdrażania regulacji dotyczących projektowania i realizacji inwestycji w zakresie budowli ochronnych.
Implementacja dyrektywy NIS2 w krajowym systemie prawnym a wzmacnianie cyberbezpieczeństwa / Waldemar Szymański. // Inżynier Budownictwa.- 2026, nr 4, s. 64-66, sygn. P.III.6898 - rys. 2.
Cele i instrumenty implementacji dyrektywy NIS2 w polskim systemie prawnym. Zadania związane ze zwiększeniem odporności państw UE na zagrożenia w cyberprzestrzeni. Regulacje dotyczące zarządzania bezpieczeństwem sieci i systemów informatycznych. Kluczowe instytucje odpowiedzialne za cyberbezpieczeństwo w Polsce.
Integracja BIM i GIS - wyzwania i ograniczenia / Gabriela Buniewicz, Andrzej Szymon Borkowski. // Inżynier Budownictwa.- 2026, nr 3, s. 76-79, sygn. P.III.6898 - rys. 2.
Zakres zastosowań systemów BIM (Building Information Modeling) i GIS (Geographic Information System) w nowoczesnym budownictwie i urbanistyce. Techniczne uwarunkowania wymiany danych geoprzestrzennych pomiędzy BIM i GIS w projektach budowlanych i urbanistycznych. Wpływ integracji systemów na optymalizację procesów inwestycyjnych i planowania przestrzennego. Możliwości wykorzystania systemów BIM i GIS do rozwoju cyfrowych replik (cyfrowych bliźniaków) miast.
Materiały alternatywne i nowoczesne technologie stosowane w zrównoważonej geoinżynierii / Małgorzata Jastrzębska, Anna Olma. // Inżynier Budownictwa.- 2026, nr 2, s. 66-72, sygn. P.III.6898 - rys.3.
Rodzaje materiałów alternatywnych oraz biomateriałów i biotechnologii stosowanych w geoinżynierii do ulepszania podłoża gruntowego. Właściwości inżynieryjne wybranych nanomateriałów: nanorurki węglowe, krzemionka koloidalna, nanogrunty, laponit. Technologie stabilizacji gruntów przez żelowanie oraz metodami biocementacji: MICP (microbially induced calcite precipiation), EICP (enzyme induced calcite precipitation).
Oświetlenie drogowe. Zmiany eksploatacyjne parametrów fotometrycznych i dobór współczynnika utrzymania / Małgorzata Zalesińska. // Inżynier Budownictwa.- 2026, nr 3, s. 32-38, sygn. P.III.6898 - rys. 3 ; fot. 3, tab. 4.
Zasady projektowania parametrów fotometrycznych oświetlenia drogowego. Przyczyny zmian parametrów oświetleniowych w procesie eksploatacji. Metody wyznaczania wartości współczynnika utrzymania w oświetleniu drogowym.
Poprawa bezpieczeństwa obiektów hydrotechnicznych poprzez realizację przesłon przeciwfiltracyjnych z zawiesin twardniejących / Paweł Falaciński, Łukasz Szarek, Robert Sołtysik, Nadzeya Fialkouskaya, Jacek Gralewski. // Inżynier Budownictwa.- 2026, nr 1, s. 66-72, sygn. P.III.6898 - fot. 7, tab. 1.
Wybrane rozwiązania służące poprawie stabilności ziemnych obiektów hydrotechnicznych. Możliwości uszczelnienia korpusu oraz podłoża zimnych budowli hydrotechnicznych poprzez zastosowanie przesłon przeciwfiltracyjnych z zawiesin twardniejących. Technologie wykonywania przesłon przeciwfiltracyjnych; wymagania dotyczące właściwości technologicznych i użytkowych zawiesin wykorzystywanych w przesłonach przeciwfiltracyjnych w wałach przeciwpowodziowych. Przykład zastosowania technologii hybrydowej przesłony przeciwfiltracyjnej (HPP) w celu poprawy stanu technicznego zapory czołowej zbiornika retencyjnego w Cedzynie.
SRI - inteligentne budynki w świetle dyrektywy EPBD:2018 - nowe wymagania, ewaluacja wskaźnika / Paweł Kwasnowski. // Inżynier Budownictwa.- 2026, nr 1, s. 10-18, sygn. P.III.6898 - rys. 2 ; fot. 1, tab. 9.
Regulacje dyrektywy EPBD (Energy Performance of Buildings Directive) w zakresie poprawy efektywności energetycznej budynków. Metodyka i zasady ewaluacji wskaźnika SRI (Smart Readiness Indicator), który ocenia inteligencję budynku. Przykładowe wyniki ewaluacji wskaźnika SRI przeprowadzonej w Polsce dla dwóch budynków. Etapy wdrażania zaleceń EPBD w państwach UE w latach 2026 - 2029.
Tradycja w zasilaniu polskich trakcyjnych systemów tramwajowych / Józef Dąbrowski. // Inżynier Budownictwa.- 2026, nr 3, s. 82-88, sygn. P.III.6898 - rys. 2 ; fot. 3, tab. 1.
Źródła zasilania tramwajowej sieci trakcyjnej w Polsce od początku XX w. Geneza i rozwój napędów elektrycznych i systemów zasilania pojazdów tramwajowych. Charakterystyka napięć trakcyjnych prądu stałego (DC) i prądu przemiennego (AC); napięcia znamionowe i ich dopuszczalne ograniczenia w odniesieniu do wartości i czasu trwania. Zakres i etapy modernizacji infrastruktury i taboru w XXI w. Czynniki wpływające na zużycie energii przez tabor tramwajowy.
Uważność inżynierska w projektowaniu błękitno-zielonej infrastruktury / Katarzyna Weinerowska-Bords. // Inżynier Budownictwa.- 2026, nr 1, s. 40-44, sygn. P.III.6898 - fot. 5, tab. 1.
Znaczenie i rola uważności inżynierskiej w obliczeniach hydrologicznych i hydraulicznych obiektów służących zagospodarowaniu wód opadowych na terenach miast. Zasady i procedury projektowania systemów zagospodarowania wód opadowych. Porównanie globalnych i zintegrowanych metod projektowania. Sposoby wykonywania obliczeń metodami globalnymi w celu wyznaczenia miarodajnej ilości wód opadowych, w tym parametrów: granic i powierzchni zlewni, wartości współczynnika spływu, czasu trwania deszczu.
Wpływ systemów trakcyjnych AC i DC na konstrukcję zbrojenia tuneli kolejowych / Józef Dąbrowski, Mateusz Paluch. // Inżynier Budownictwa.- 2026, nr 4, s. 54-61, sygn. P.III.6898 - rys. 5 ; fot. 1.
Charakterystyka systemów zasilania trakcji szynowej. Analiza porównawcza systemów zelektryfikowanej trakcji szynowej prądu stałego (DC) oraz przemiennego (AC) ze szczególnym uwzględnieniem ich oddziaływania na infrastrukturę tunelową oraz ograniczeń fizycznych wynikających z dużych prędkości jazdy. Wyniki badań oddziaływania elektromagnetycznego na infrastrukturę podziemną warszawskiego metra, przeprowadzonych w ramach Monitoringu Prądów Błądzących. Ocena wpływu prądu rozruchowego na indukowanie napięć w konstrukcjach podziemnych.
Wyzwania dekarbonizacji: obowiązki raportowe sektora budowlanego w dobie Net Zero / Przemysław Oczyp. // Inżynier Budownictwa.- 2026, nr 4, s. 30-33, sygn. P.III.6898 - fot. 2.
Cele i instrumenty prawne polityki klimatycznej w odniesieniu do sektora budowlanego. Metody i narzędzia zarządzania śladem węglowym w budownictwie. Regulacje UE dotyczące oceny emisyjności i charakterystyki energetycznej budynków. Analiza wpływu poszczególnych czynników na emisje operacyjne budynków: systemy ogrzewania, materiały budowlane, rozwiązania konstrukcyjne i instalacje techniczne. Koncepcja zintegrowanego podejścia do projektowania obiektów budowlanych zgodnie z założeniami neutralności klimatycznej. Definicje pojęć: CBAM (Carbon Border Adjustment Mechanism), EPBD (Energy Performance of Buildings Directive), EPD (Environmental Product Declaration), EU ETS (European Union Emissions Trading System), EU ETS 2, Taksonomia UE, GHG (Greenhouse Gases), LCA (Life Cycle Assessment), Level(s), Net Zero, SCOP (Seasonal Coefficient of Performance).
Zarządzanie i systemy eksperckie w aspekcie trwałości obiektów mostowych - cz. II / Adam Wysokowski. // Inżynier Budownictwa.- 2026, nr 4, s. 68-74, sygn. P.III.6898 - rys. 2 ; fot. 5, tab. 2.
Możliwości i perspektywy wykorzystania technologii komputerowego modelowania (BIM) w zarządzaniu gospodarką mostową. Budowa modeli BIM w budownictwie kubaturowym i infrastrukturalnym. Zastosowanie metodyki BIM do inspekcji kolejowych i drogowych obiektów mostowych.
Konstrukcje dla energetyki wiatrowej - historia i teraźniejszość. Propozycje dla Polski / Hartmut Pasternak, Marek Piekarczyk. // Inżynieria i Budownictwo.- 2026, nr 1, s. 91-102, sygn. P.III.231 - rys. 8 ; fot. 30.
Historia wykorzystania energii wiatru od starożytności do czasów współczesnych. Budowa i zasady działania turbin wiatrowych. Charakterystyka konstrukcji wież turbin wiatrowych posadowionych na lądzie i na morzu. Technologie montażu turbiny oraz zagrożenia związane z eksploatacją siłowni wiatrowych. Propozycje lokalizacji farm wiatrowych w Polsce; mapa stref energetycznych wiatru.Projekty i działania dotyczące rozwoju morskiej energetyki wiatrowej.
Konstrukcje stalowo-betonowe - postęp inspirowany tradycją / Elżbieta Szmigiera. // Inżynieria i Budownictwo.- 2026, nr 1, s. 65-74, sygn. P.III.231 - rys. 21 ; fot. 1.
Historia konstrukcji stalowo-betonowych w budownictwie. Geneza konstrukcji zespolonych oraz przykłady pierwszych rozwiązań słupów stalowo-betonowych. Rozwój technologii drapaczy chmur od lat 30. XX w. Charakterystyka zastosowań elementów zespolonych stalowo-betonowych we współczesnym budownictwie; przykłady rozwiązań konstrukcyjnych w wybranych obiektach: sakralnych (Świątynia Opatrzności Bożej w Warszawie), stacjach metra, budynkach wysokościowych (Warsaw Spire w Warszawie, World Financial Center w Chinach), budynkach biurowych (Business Garden w Warszawie). Prace naukowo-badawcze dotyczące słupów stalowo-betonowych prowadzone na Wydziale Inżynierii Lądowej Politechniki Warszawskiej. Biografia zawodowa prof. Stefana Bryły (1886-1943).
O badaniach obetonowanych przęseł wiaduktu kolejowego po wykonanej przebudowie w związku z przystosowaniem ich do dużej prędkości / Arkadiusz Mordak, Zbigniew Mańko, Jarosław Zabawa. // Inżynieria i Budownictwo.- 2026, nr 2, s. 209-217, sygn. P.III.231 - rys. 5 ; fot. 3, tab. 2.
Zakres przebudowy dwutorowego wiaduktu kolejowego, mającej na celu poprawę stanu technicznego i dostosowanie infrastruktury obiektu do europejskich standardów AGC/AGTC. Przebieg realizacji robót związanych z przebudową konstrukcji przęseł i podpór wiaduktu. Metodyka pomiarów ugięć ustroju nośnego oraz przemieszczeń pionowych łożysk. Podsumowanie wyników badań konstrukcji przęseł przeprowadzonych pod obciążeniem statycznym.
Ocena i optymalizacja wariantów posadowienia obiektu mostowego na podstawie analizy wielokryterialnej / Urszula Tomczak, Julia Marzec. // Inżynieria i Budownictwo.- 2026, nr 1, s. 75-81, sygn. P.III.231 - rys. 1, tab. 10.
Zastosowanie analizy wielokryterialnej (MCE - Multicriteria Evaluation) do oceny posadowienia fundamentu obiektu mostowego. Kryteria wyboru metody posadowienia obiektu. Metodyka oceny jakościowej i ilościowej oraz modele wagowe stosowane w analizie MCE.
Tymczasowa ochrona zabytkowych mostów uszkodzonych przez powódź / Przemysław Jakiel, Krzysztof Seewald. // Inżynieria i Budownictwo.- 2026, nr 2, s. 170-176, sygn. P.III.231 - rys. 9 ; fot. 3, tab. 1.
Środki ochronne wykorzystywane do zabezpieczania zabytkowych mostów uszkodzonych przez powódź. Wytyczne konserwatorskie dotyczące tymczasowej ochrony mostów zabytkowych. Założenia konstrukcyjne i przebieg realizacji zadaszenia XVI-wiecznego, kamiennego mostu św. Jana Nepomucena w Lądku Zdroju, który został znacznie uszkodzony podczas powodzi we wrześniu 2024 r.; parametry i analiza nośności zadaszenia.
Wybrane wyniki współpracy Politechniki Opolskiej z Instytutem Mechaniki Teoretycznej i Stosowanej Czeskiej Akademii Nauk w zakresie aerodynamiki oblodzonych cięgien mostów podwieszonych / Marcin Tatara, Piotr Górski. // Inżynieria i Budownictwo.- 2026, nr 2, s. 226-233, sygn. P.III.231 - rys. 8 ; fot. 3,
Ocena wpływu oblodzenia na aerodynamikę cięgien mostów podwieszonych na podstawie badań przeprowadzonych przez Politechnikę Opolską we współpracy z Instytutem Mechaniki Teoretycznej i Stosowanej Czeskiej Akademii Nauk. Opracowanie i analiza modelu oblodzonego cięgna mostowego w tunelu aerodynamicznym. Podsumowanie wyników badań eksperymentalnych dotyczących wpływu oblodzenia na właściwości aerodynamiczne modelu sekcyjnego cięgna mostowego; badania modelowe liczby Strouhala i współczynników sił aerodynamicznych.
Im szybciej, tym bezpieczniej / Ignacy Góra, Janusz Mincewicz. // Logistyka.- 2026, nr 1, s. 38-42, sygn. P.III.4793 - fot. 4.
Cele i instrumenty poprawy bezpieczeństwa w transporcie kolejowym w Polsce (wywiad z prezesem Urzędu Transportu Kolejowego, Ignacym Górą). Zastosowanie narzędzi informatycznych i sztucznej inteligencji w zarządzaniu bezpieczeństwem ruchu kolejowego. Wpływ rozwoju kolei dużych prędkości na bezpieczeństwo w transporcie pasażerskim. Zastosowanie nowoczesnych technologii do monitoringu i kontroli sieci kolejowej. Kampanie społeczne dotyczące bezpieczeństwa na kolei, prowadzone przez Urząd Transportu Kolejowego.
Morskie last mile - anatomia wąskiego gardła. czy ląd nadąża za morzem? / Szymon Marzyński. // Logistyka.- 2026, nr 1, s. 32-36, sygn. P.III.4793 - fot. 3.
Problemy logistyki ostatniej mili transportu morskiego, obejmującej końcowy etap przewozu i dystrybucję towarów z terminali portowych. Organizacja wyładunku kontenerów z dużych statków morskich oraz udział kolei i transportu samochodowego w realizacji dostaw. Propozycje rozwiązań dotyczących optymalizacji przepływu towarów z terminali morskich.
Katastrofa B-52G z bronią jądrową w Palomares / Leszek A. Wieliczko. // Lotnictwo.- 2026, nr 1, s. 44-47, sygn. P.III.6640 - fot. 8.
Okoliczności i przyczyny katastrofy lotniczej amerykańskiego bombowca B-52G Stratofortress przenoszącego cztery bomby termojądrowe, która miała miejsce 17.01.1966 r. w Palomares w Hiszpanii. Przebieg i skutki kolizji bombowca z latającym zbiornikowcem KC-135A Stratotanker.
Ukraińskie drony przechwytujące / Marcin Strembski. // Lotnictwo.- 2026, nr 1, s. 40-42, sygn. P.III.6640 - fot. 10.
Organizacja ukraińskich systemów obrony powietrznej oraz wykorzystanie skrzydlatych dronów przechwytujących.
Wojna powietrzna nad Ukrainą. Październik 2025 r. / Marcin Strembski. // Lotnictwo.- 2026, nr 1, s. 22-39, sygn. P.III.6640 - rys. 6 ; fot. 17, tab. 1.
Przebieg działań operacyjno-taktycznych lotnictwa w czasie wojny rosyjsko-ukraińskiej w okresie od 1 do 31.10.2025 r. Ataki przeprowadzone z użyciem dronów i pocisków powietrznych oraz straty poniesione przez strony konfliktu. Dane dotyczące aktywności lotnictwa i wojsk rakietowych; mapy ilustrujące przebieg ataków powietrznych oraz statystyki wykorzystania dronów dalekiego zasięgu.
Wojna powietrzna nad Ukrainą. Listopad 2025 r. / Marcin Strembski. // Lotnictwo.- 2026, nr 2, s. 16-30, sygn. P.III.6640 - rys. 12 ; fot. 8, tab. 1.
Przebieg działań operacyjno-taktycznych lotnictwa w czasie wojny rosyjsko-ukraińskiej w okresie od 1 do 30.11.2025 r. Ataki przeprowadzone z użyciem dronów i pocisków powietrznych oraz straty poniesione przez strony konfliktu. Dane dotyczące aktywności lotnictwa i wojsk rakietowych; mapy ilustrujące przebieg rosyjskich ataków na Ukrainę oraz statystyki wykorzystania i przechwyceń bezzałogowych statków powietrznych (Szahid, Gerbera, BM-35 Italmas).
Wojna powietrzna nad Ukrainą. Grudzień 2025 / Marcin Strembski. // Lotnictwo.- 2026, nr 3-4, s. 28-43, sygn. P.III.6640 - rys. 11 ; fot. 18, tab. 1.
Przebieg działań operacyjno-taktycznych lotnictwa podczas wojny rosyjsko-ukraińskiej, w okresie od 1.12 do 31.12.2025 r. Dane dotyczące aktywności lotnictwa i wojsk rakietowych w grudniu 2025 r., w tym: ataki przeprowadzone z użyciem dronów rosyjskich i ukraińskich; mapy ilustrujące przybliżone trasy środków bojowych.
Czynniki wpływające na prawdopodobieństwo i wielkość uszkodzeń drogowych barier ochronnych / Łukasz Jeliński, Kazimierz Jamroz. // Magazyn Autostrady.- 2026, nr 1-2, s. 31-36, sygn. P.III.6837 - rys. 2 ; fot. 1.
Zastosowanie modelu sekwencyjnego do analizy zderzeń pojazdów z drogowymi barierami ochronnymi. Przebieg procesu wypadnięcia pojazdu z jezdni i zderzenia z drogową barierą ochronną. Ocena wpływu poszczególnych czynników na prawdopodobieństwo oraz na konsekwencje uderzenia pojazdu w barierę: geometria drogi, lokalizacja bariery w przekroju drogi, energia kinetyczna i konstrukcja bariery, energia uderzenia i punkt uderzenia pojazdu w barierę, czynnik ludzki, stosowane standardy utrzymania.
Ogólne zasady projektowania nawierzchni bitumicznych / Michał Stawowiak. // Magazyn Autostrady.- 2026, nr 1-2, s. 63-66, sygn. P.III.6837 - rys. 1, tab. 2.
Zasady projektowania i budowy nawierzchni bitumicznych. Wymagania dotyczące parametrów i trwałości nawierzchni na podstawie katalogu typowych konstrukcji nawierzchni. Konstrukcja i zadania poszczególnych warstw nawierzchni podatnych. Czynniki wpływające na długość eksploatacji nawierzchni. Innowacyjne rozwiązania w zakresie technologii wykonania warstw ścieralnych nawierzchni.
Polska w europejskim systemie monitorowania bezpieczeństwa drogowego Trendline. // Magazyn Autostrady.- 2026, nr 1-2, s. 45-46, sygn. P.III.6837 - fot. 1.
Udział Polski w europejskim projekcie "Trendline 2022-2025 - Data collection and analysis of road safety KPIS in Europe", którego celem było gromadzenie i analizowanie danych, potrzebnych do wyznaczenia kluczowych wskaźników efektywności w zakresie bezpieczeństwa ruchu drogowego. Rodzaje wskaźników efektywności zdefiniowanych przez Komisję Europejską w dokumencie "Ramy polityki bezpieczeństwa ruchu drogowego UE na lata 2012-2030 - Kolejne kroki w kierunku Wizji Zero". Prace badawcze realizowane przez Instytut Transportu Drogowego w ramach projektu Trendline.
Tymczasowe przenośne progi ostrzegawcze na drogach szybkiego ruchu / Paweł Słomiński. // Magazyn Autostrady.- 2026, nr 1-2, s. 39-44, sygn. P.III.6837 - rys. 6 ; fot. 9.
Cele i zakres stosowania przenośnych progów ostrzegawczych podczas prowadzenia robót drogowych. Doświadczenia w zakresie wykorzystania tymczasowych progów ostrzegawczych w organizacji ruchu na obszarze robót drogowych w państwach europejskich (Niemcy, Szwajcaria). Konstrukcja i rodzaje tymczasowych progów ostrzegawczych. Przykładowe schematy organizacji ruchu z tymczasowymi progami ostrzegawczymi. Wnioski dotyczące wdrożenia progów ostrzegawczych w strefie robót drogowych na autostradzie A1.
Zwalczanie pylenia nawierzchni nieutwardzonych / Krystian Kania, Grzegorz Rusztowicz. // Magazyn Autostrady.- 2026, nr 1-2, s. 48-53, sygn. P.III.6837 - fot. 11.
Metody ograniczenia emisji pyłu z nawierzchni dróg nieutwardzonych, gruntowych i tymczasowych. Rodzaje naturalnych i chemicznych środków stosowanych przeciwko pyleniu oraz ocena ich skuteczności: woda, sole higroskopijne (chlorki), lignosulfoniany, polimery syntetyczne. Opis i wyniki testów środków przeciwpyłowych (preparat na bazie żywicy akrylowej, lignosulfonian sodu) przeprowadzonych na nawierzchniach dróg dojazdowych i technologicznych, wykonanych z kruszywa o uziarnieniu 0/31,5.
Bałtyckie promy / Ilona Urbanyi. // Namiary na Morze i Handel.- 2026, nr 4, s. 9-13, sygn. P.III.6748 - fot. 4, tab. 2.
Analiza rynku przewozów promowych na Morzu Bałtyckim. Potencjał największych przewoźników promowych na Bałtyku w latach 2024 - 2026: flota, liczba przewiezionych pasażerów, linia ładunkowa. Działalność operatorów promowych na polskim rynku żeglugowym: Unity Line, Polferries, Stena Line,TT-Line, Finnlines.
Dynamiczny rynek i rekordowy rok / Jakub Jankiewicz. // Namiary na Morze i Handel.- 2026, nr 4, s. VI-XI, sygn. P.III.6748 - rys. 9 ; fot. 4, tab. 1.
Analiza trendów wzrostu przeładunków w portowych terminalach kontenerowych w latach 2024 - 2025. Wielkość i struktura przeładunków w terminalach: Baltic Hub Gdańsk, Bałtycki Terminal Kontenerowy w Gdyni, OT Port Gdynia, Gdynia Container Terminal, DB Port Szczecin. Dane dotyczące udziału poszczególnych terminali w przeładunkach kontenerów w latach 2024 - 2025.
Europejska strategia portowa / Rafał Machowiak. // Namiary na Morze i Handel.- 2026, nr 3, s. 23-24, sygn. P.III.6748 - fot. 1.
Znaczenie portów morskich dla rozwoju gospodarczego państw UE. Cele Europejskiej Strategii Portowej (ESP), opracowanej i wdrożonej przez Komisję Europejską w marcu 2026 r. Założenia i instrumenty poprawy konkurencyjności portów morskich na rynku międzynarodowym. Elementy strategii transformacji cyfrowej i ekologicznej portów. Postulaty Krajowej Izby Gospodarki Morskiej i innych przedstawicieli branży, odnoszące się do realizacji celów ESP w Polsce.
Gospodarka kluczowa dla państwa / Arkadiusz Marchewka, Piotr Frankowski. // Namiary na Morze i Handel.- 2026, nr 3, s. 7-10, sygn. P.III.6748 - fot. 4.
Priorytety polskiej polityki morskiej - rozmowa z sekretarzem stanu w Ministerstwie Infrastruktury, Arkadiuszem Marchewką. Działania resortu na rzecz rozwoju żeglugi i przemysłu stoczniowego. Planowane inwestycje w zakresie infrastruktury portów morskich i terminali przeładunkowych. Źródła i instrumenty finansowania inwestycji portowych. Cele i realizacja strategii poprawy konkurencyjności polskiej gospodarki morskiej.
Korekta w przeładunkach / Grzegorz Bryszewski. // Namiary na Morze i Handel.- 2026, nr 3, s. 19-20, sygn. P.III.6748 - fot. 2.
Wielkość i struktura przeładunków w polskich portach morskich w 2025 r.: Darłowo, Ustka, Kołobrzeg, Hel, Władysławowo, Łeba, Stepnica, Elbląg. Planowane i zrealizowane inwestycje infrastrukturalne dotyczące baz serwisowych morskich farm wiatrowych.
Miliony na kolej do portów / Grzegorz Bryszewski. // Namiary na Morze i Handel.- 2026, nr 6, s. 14-16, sygn. P.III.6748 - fot. 1.
Zakres rzeczowy i koszty inwestycji infrastrukturalnych mających na celu poprawę dostępu kolejowego do portów morskich w Polsce. Założenia i przebieg realizacji projektów inwestycyjnych dotyczących infrastruktury dostępowej w Gdyni, Gdańsku, Szczecinie i Świnoujściu.
Szlak kadzidlany / Juliusz Skurewicz. // Namiary na Morze i Handel.- 2026, nr 5, s. 24-25, sygn. P.III.6748 - fot. 1.
Charakterystyka historycznej trasy przewozów kadzidła przebiegającej przez Arabię Południową do Morza Śródziemnego. Przebieg lądowej i morskiej części tzw. szlaku kadzidlanego. Państwa biorące udział w handlu kadzidłem w starożytności.
Ukraińska kolej a polskie porty / Jakub Łoginow. // Namiary na Morze i Handel.- 2026, nr 6, s. 16-18, sygn. P.III.6748 - fot. 1.
Założenia i etapy reformy Kolei Ukraińskich (UZ). Projekt restrukturyzacji przedsiębiorstwa oraz plany powołania niezależnego regulatora i liberalizacji rynku kolejowego. Warunki i perspektywy prowadzenia działalności przewozowej przez UZ w Polsce.
W kierunku europejskiego hubu / Robert Stawski. // Namiary na Morze i Handel.- 2026, nr 5, s. 22-23, sygn. P.III.6748 - fot. 1, tab. 1.
Strategia i perspektywy rozwoju portu w Konstancy (Rumunia) nad Morzem Czarnym. Podsumowanie działalności portu w latach 2016-2014: przeładunki kontenerów, liczba zawinięć statków morskich i rzecznych. Rola i znaczenie gospodarcze portu jako morskiego hubu dla Europy Środkowo-Wschodniej. Plany inwestycyjne dotyczące rozbudowy infrastruktury portowej. Kierunki rozwoju połączeń transportowych w ramach korytarzy drogowych i kolejowych pomiędzy Rumunią, Ukrainą i Mołdawią.
Zamówienia dla polskich stoczni. // Namiary na Morze i Handel.- 2026, nr 2, s. 9-11, sygn. P.III.6748 - fot. 4.
Kierunki rozwoju przemysłu okrętowego w UE i w Polsce. Podsumowanie działalności polskich stoczni w 2025 r.; przykłady realizacji oraz plany zamówień na zaawansowane technologicznie jednostki pływające.
Analiza wpływu wykonania nawierzchni betonowych na wybrane cechy eksploatacyjne / Piotr Mackiewicz, Antoni Szydło. // Przegląd Komunikacyjny.- 2026, nr 1, s. 16-19, sygn. P.III.2234, sygn. P.III.2235 - rys. 11 ; fot. 4.
Analiza wpływu rodzaju technologii wykonania nawierzchni betonowej na jej cechy eksploatacyjne. Podsumowanie wyników badań parametrów eksploatacyjnych (równość, tekstura, tarcie), przeprowadzonych na odcinkach ulicy Fieldorfa
we Wrocławiu zrealizowanych w różnych technologiach układania.
Charakterystyka infradźwięków generowanych przez pojazdy szynowe / Natalia Karkosińska-Brzozowska. // Przegląd Komunikacyjny.- 2026, nr 3-4, s. 88-91, sygn. P.III.2234, sygn. P.III.2235 - rys. 5, tab. 2.
Metodyka i wyniki badań sygnałów akustycznych w paśmie infradźwiękowym generowanych przez różne typy pojazdów szynowych. Analiza poziomu infradźwięków emitowanych przez tabor spalinowy i elektryczny na podstawie pomiarów przeprowadzonych na peronach linii kolejowej nr 248 w Gdańsku.
Hałaśliwość nawierzchni betonowych nowej generacji NGCS / Eryk Mączka. // Przegląd Komunikacyjny.- 2026, nr 1, s. 10-15, sygn. P.III.2234, sygn. P.III.2235 - rys. 2, tab. 3.
Zastosowanie innowacyjnej technologii teksturowania Grinding and Grooving w nawierzchniach nowej generacji NGCS (Next Generation Concrete Surface - NGCS GaG). Przegląd literatury w zakresie badań naukowych dotyczących wpływu metody teksturowania NGCS GaG na poziom emisji hałasu drogowego.
Metodyka pomiarów TDR i możliwości jej zastosowania w ocenie właściwości akustycznych nawierzchni kolejowej / Michał Urbaniak, Roksana Licow. // Przegląd Komunikacyjny.- 2026, nr 3-4, s. 49-56, sygn. P.III.2234, sygn. P.III.2235 - rys. 4 ; fot. 4.
Obszary zastosowania metody pomiarów modalnych w badaniach dotyczących obiektów mechanicznych i konstrukcyjnych oraz oceny stanu technicznego infrastruktury. Możliwości wykorzystania narzędzi analizy modalnej do oceny właściwości akustycznych nawierzchni kolejowej ze szczególnym uwzględnieniem parametru Track Decay Rate (TDR).
MIRORES: Spektrometry kosmiczne MIR/FIR do poszukiwań geologicznych na Księżycu i Ziemi / Jakub Ciążela, Jarosław Bakała, Kowaliński Mirosław, Natalia Zalewska, Marta Ciążela, Ireneusz Badura. // Przegląd Komunikacyjny.- 2026, nr 2, s. 22-27, sygn. P.III.2234, sygn. P.III.2235 - rys. 2, tab. 1.
Konstrukcja i działanie MIRORES - multiplanetarnego spektrometru średniej (MIR) i dalekiej podczerwieni (FIR) przeznaczonego do poszukiwań geologicznych na Księżycu i Ziemi, zaprojektowanego dla Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA). Zastosowanie dronów (UAV) do analizy spektrometrycznej złóż; kluczowe parametry spektrometru MIRORES w konfiguracji księżycowej i UAV. Przebieg testów laboratoryjnych i terenowych dotyczących funkcji pomiarowych systemu i jego integracji z dronem. Perspektywy wykorzystania MIRORES do poszukiwania zasobów kosmicznych w sektorach górnictwa i geologii. (Artykuł w jęz. polskim i angielskim).
Możliwość modernizacji kolei wąskotorowych w świetle obowiązujących warunków technicznych / Filip Janowiec, Przemysław Maraszek. // Przegląd Komunikacyjny.- 2026, nr 3-4, s. 80-87, sygn. P.III.2234, sygn. P.III.2235 - rys. 6 ; fot. 1, tab. 4.
Geneza i etapy rozwoju sieci kolei wąskotorowych w Polsce w XX w. Dane dotyczące długości linii kolejowych na obecnym terytorium Polski w latach 1842 - 2002, w tym: normalnotorowe, wąskotorowe, zelektryfikowane. Zestawienie czynnych linii wąskotorowych wg stanu w 2025 r. Regulacje prawne w zakresie projektowania i budowy kolei wąskotorowych. Analiza technicznych uwarunkowań zwiększenia prędkości maksymalnej na liniach wąskotorowych; ocena możliwości dostosowania istniejącej linii do prowadzenia ruchu pociągów z prędkością do 80 km/h na przykładzie linii Świętokrzyskiej Kolejki Wąskotorowej Ciuchcia Ponidzie na odcinku Umianowice - Pińczów.
Nowa dekada polskiej obecności w kosmosie / Grzegorz Wrochna. // Przegląd Komunikacyjny.- 2026, nr 2, s. 14-15, sygn. P.III.2234, sygn. P.III.2235
Geneza i działalność Polskiej Agencji Kosmicznej (POLSA). Założenia i realizacja projektu Narodowego Systemu Informacji Satelitarnej (NSIS). Udział POLSA w międzynarodowych inicjatywach dotyczących eksploracji Księżyca i Marsa, współpracy z Europejską Agencją Kosmiczną (ESA) oraz misji na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS), przeprowadzonej z udziałem polskiego astronauty, Sławomira Uznańskiego-Wiśniewskiego. (Artykuł w jęz. polskim i angielskim).
Nowoczesne metody redukcji hałasu kolejowego / Kamil Hajduk, Roksana Licow, Christoph Gramowski, Mikołaj Pachniewski, David Słuchowski. // Przegląd Komunikacyjny.- 2026, nr 3-4, s. 105-112, sygn. P.III.2234, sygn. P.III.2235 - fot. 7, tab. 2.
Zadania zintegrowanych systemów monitoringu oddziaływania kolei na środowisko w zakresie pomiarów emisji hałasu. Przykłady rozwiązań infrastrukturalnych i taborowych stosowanych w celu redukcji hałasu na liniach kolejowych. Zastosowanie absorberów akustycznych do ograniczenia emisji hałasu kolejowego: tłumiki dynamiczne szyn, absorbery montowane na zestawach kołowych. Ocena efektywności niskich ekranów akustycznych przy wykorzystaniu absorberów przyszynowych. Wyniki badań dotyczących skuteczności technik redukcji hałasu z użyciem absorberów w zależności od typu nawierzchni i rodzaju taboru. Badania w zakresie prób zmęczeniowych przekładek podszynowych i podkładek podpokładowych oraz ich wpływu na poziom hałasu toczenia. Regulacje dotyczące utrzymania taboru w kontekście ochrony przed hałasem.
Przegląd praktyk związanych z wykonywaniem pomiarów hałasu w rejonie torowisk tramwajowych w Polsce / Magdalena Skiba. // Przegląd Komunikacyjny.- 2026, nr 1, s. 20-22, sygn. P.III.2234, sygn. P.III.2235 - rys. 3, tab. 1.
Regulacje prawa polskiego i UE w zakresie diagnozowania poziomu hałasu w środowisku. Podstawy prawne i metodyka pomiarów hałasu w rejonie torowisk tramwajowych. Wnioski dotyczące praktyki wykonywania pomiarów i lokalizacji stanowisk pomiarowych na podstawie analizy protokołów oraz opisów pomiarów uzyskanych od zarządców torowisk tramwajowych; zestawienie danych o sposobach wykonywania pomiarów hałasu w Polsce.
Przegląd wybranych rezultatów badań hałasowych dla konwencjonalnych nawierzchni betonowych PCC / Eryk Mączka. // Przegląd Komunikacyjny.- 2026, nr 1, s. 2-9, sygn. P.III.2234, sygn. P.III.2235 - rys. 9.
Sposoby ograniczania emisji hałasu z nawierzchni drogowych. Przegląd literatury naukowej w dziedzinie badań hałaśliwości konwencjonalnych nawierzchni betonowych PCC (Polimer Cement Concrete), przeprowadzonych w latach 2006 - 2025 (USA, Europa, Chiny). Wyniki pomiarów hałasu pochodzącego z nawierzchni o różnych parametrach teksturowania z uwzględnieniem oddziaływania czynników: prędkości ruchu i sylwetki pojazdu, warunków atmosferycznych, konstrukcji nawierzchni w tunelach drogowych. Wnioski dotyczące wpływu metody teksturowania nawierzchni na poziom emisji hałasu drogowego.
Przepustowość kolei dużych prędkości przy różnych prędkościach pociągów na przykładzie projektowanej linii Warszawa - Poznań / Jeremi Rychlewski, Konrad Rychlewski. // Przegląd Komunikacyjny.- 2026, nr 3-4, s. 23-29, sygn. P.III.2234, sygn. P.III.2235 - rys. 3, tab. 4.
Cele i przesłanki rozwoju sieci kolei dużych prędkości w Polsce. Założenia projektowe realizacji linii dużej prędkości (KDP) Warszawa - Poznań. Analiza parametrów i przepustowości połączenia oraz prognozowane prędkości i czasy jazdy pociągów między Poznaniem a Warszawą. Ocena możliwości wykorzystania przepustowości linii KDP w ruchu krajowym i międzynarodowym, przeprowadzona z wykorzystaniem autorskiego programu komputerowego.
Sektor kosmiczny w systemie obrony i bezpieczeństwa państwa. Analiza strategiczna i rekomendacje działań / Lech Majewski. // Przegląd Komunikacyjny.- 2026, nr 2, s. 7-13, sygn. P.III.2234, sygn. P.III.2235
Koncepcja budowy i rozwoju narodowego potencjału kosmicznego w świetle założeń Polskiej Strategii Kosmicznej i innych dokumentów. Znaczenie technologii satelitarnych dla systemu obronnego państwa. Szacunkowa wartość i perspektywy wzrostu polskiego rynku kosmicznego. Instytucje publiczne zaangażowane w działalność kosmiczną w Polsce. Wnioski i rekomendacje dotyczące priorytetów rozwoju krajowego potencjału technologicznego sektora kosmicznego.
Transformacja energetyczna a obowiązki organizatora publicznego transportu zbiorowego w świetle ustawy o publicznym transporcie zbiorowym / Karol Wach. // Przegląd Komunikacyjny.- 2026, nr 1, s. 23-29, sygn. P.III.2234, sygn. P.III.2235
Rola i znaczenie transportu publicznego jako narzędzia polityki klimatycznej. Wpływ transformacji energetycznej na funkcjonowanie i koszty komunikacji zbiorowej. Definicja prawna, zadania i obowiązki organizatora transportu zbiorowego na podstawie przepisów Ustawy o publicznym transporcie zbiorowym. Wymagania dla organizatorów transportu dotyczące planowania i organizacji przewozów oraz obowiązku nabywania autobusów zeroemisyjnych od 1.01.2026 r.
Wykorzystanie współczesnych technologii do dynamicznych pomiarów w kolejnictwie / Rafał Sieńko, Łukasz Bednarski, Tomasz Howiacki, Szymon Długosz. // Przegląd Komunikacyjny.- 2026, nr 3-4, s. 13-17, sygn. P.III.2234, sygn. P.III.2235 - rys. 4 ; fot. 3, tab. 1.
Budowa i funkcje hybrydowego systemu pomiarowego zrealizowanego na potrzeby długoterminowej oceny stanu technicznego linii kolejowej. Metodologia i wyniki pomiarów przeprowadzonych w czasie zmieniających się warunków zewnętrznych oraz podczas przejazdów pociągów z różnymi prędkościami (w zakresie od 160 do 250 km/h). Przykładowe wyniki badań dynamicznych zmian odkształceń szyn stalowych, w których wykorzystano technologie: punktowe akcelerometry piezoelektryczne, światłowodowe siatki Bragga FBG, czujniki światłowodowe DFOS.
Zwiększenie liczby terminali oraz lepsze ich dostosowanie do przeładunku różnych rodzajów jednostek ładunkowych szansą na wzrost udziału transportu intermodalnego w Polsce / Robert Kruk, Beata Piwowar, Krzysztof Ochociński. // Przegląd Komunikacyjny.- 2026, nr 3-4, s. 57-60, sygn. P.III.2234, sygn. P.III.2235 - rys. 4.
Możliwości i perspektywy zwiększenia udziału transportu kolejowego w przewozach intermodalnych. Charakterystyka infrastruktury transportu intermodalnego w Polsce; mapa rozmieszczenia terminali intermodalnych wg stanu na 2025 r. Warunki dostosowania terminali intermodalnych do obsługi naczep siodłowych na nadwoziach wymiennych i wagonów kieszeniowych. Dane statystyczne: udział przewozów intermodalnych w transporcie kolejowym według przewiezionej masy i wykonanej pracy przewozowej w latach 2013 - 2024; udział poszczególnych rodzajów jednostek intermodalnych w przewozach intermodalnych transportem kolejowym w Polsce w 2024 r.; udział naczep siodłowych w przewozach transportem kolejowym w Polsce oraz innych państwach europejskich w 2023 r.
Kosmos na Ziemi, czyli wpływ gospodarki pozaziemskiej na nasze życie i globalny rozwój / Marcin Jendrzejczak // Przegląd Techniczny.- 2026, nr 2, s. 25-27, sygn. P.III.6476 - rys. 1.
Przewidywany wpływ zwiększenia częstotliwości lotów kosmicznych na gospodarkę światową. Perspektywy rozwoju technologii kosmicznych w transporcie, łączności i przemyśle. Możliwości upowszechnienia turystyki kosmicznej.
Na budowie europejskiego kręgosłupa kolejowego - Rail Baltica od środka / Andrzej Katunin. // Przegląd Techniczny.- 2026, nr 1, s. 17-20, sygn. P.III.6476 - fot. 8.
Założenia projektu budowy międzynarodowej linii kolejowej Rail Baltica. Podstawowe parametry infrastruktury Rail Baltica. Cele i zakres wykorzystania technologii cyfrowych w realizacji projektu: Building Information Modeling (BIM), Asset Information Management (AIM), Geographic Information System (GIS). Organizacja i logistyka prac budowlanych. Znaczenie inwestycji dla rozwoju gospodarczego i bezpieczeństwa państw bałtyckich.
2025 - Rok ważnych wydarzeń na kolei / Ignacy Góra. // Rynek Kolejowy.- 2026, nr 1-3, s. 18-22, sygn. P.III.6809 - rys. 10 ; fot. 2.
Wielkość i struktura przewozów na polskim rynku kolejowym w 2025 r. Statystyki dotyczące przewozów pasażerskich i towarowych wg pracy przewozowej i masy ładunków przewiezionych w latach 2016 - 2025 przez poszczególnych przewoźników, w tym m.in.: PKP Intercity, Polregio, Koleje Mazowieckie, PKP SKM w Trójmieście, Koleje Dolnośląskie, Koleje Śląskie, Koleje Wielkopolskie, SKM Warszawa, Łódzka Kolej Aglomeracyjna, Koleje Małopolskie, PKP Cargo, PKP LHS.
Cyberbezpieczeństwo kolei w nowym reżimie prawnym. Branża ma rok na przygotowania / Aleksandra Auleytner. // Rynek Kolejowy.- 2026, nr 1-3, s. 76-78, sygn. P.III.6809 - rys. 1.
Cele i zakres nowelizacji ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (UKSC), implementującej unijną dyrektywę NIS 2, która weszła w życie 2.04.2026 r. Obszary i podmioty kolejowe objęte regulacjami ustawy. Wymagania dotyczące z wdrożeniem systemowego modelu zarządzania bezpieczeństwem informacji w przedsiębiorstwach. Zarządzanie ryzykiem związanym z dostawcami technologii i usług ICT wykorzystywanych do świadczenia usług kolejowych. Zakres odpowiedzialności osób zarządzających przedsiębiorstwami oraz wysokość maksymalnych kar administracyjnych przewidzianych w ustawie.
Fiński wzór piętrowych pociągów Intercity / Przemysław Jezierski. // Rynek Kolejowy.- 2026, nr 1-3, s. 62-67, sygn. P.III.6809 - fot. 14.
Charakterystyka dwupokładowych pociągów InterCity obsługujących pasażerskie przewozy dalekobieżne w Finlandii. Wyposażenie wnętrz i udogodnienia dla podróżnych oferowane w wagonach pasażerskich, restauracyjnych i wielofunkcyjnych. Rodzaje i przykładowe ceny biletów przejazdowych.
Kultura bezpieczeństwa ubrana w narzędzia / Ignacy Góra. // Rynek Kolejowy.- 2026, nr 1-3, s. 72-75, sygn. P.III.6809 - fot. 2.
Koncepcja kultury bezpieczeństwa rozumianej jako zbiór wartości, postaw i zachowań wszystkich uczestników systemu kolejowego. Projekt modelu oceny kultury bezpieczeństwa opracowywany przez Urząd Transportu Kolejowego (UTK). Cele i instrumenty wdrażania kultury bezpieczeństwa w branży kolejowej. Działania na rzecz rozwoju i promocji kultury bezpieczeństwa w transporcie kolejowym realizowane przez UTK.
Litewski pociąg trzyklasowy. Od standardu do luksusu / Przemysław Jezierski. // Rynek Kolejowy.- 2026, nr 1-3, s. 54-57, sygn. P.III.6809 - fot. 8.
Przebieg procesu modernizacji taboru Kolei Litewskich (LG). Oferta przewozowa i wyposażenie pociągów pasażerskich kursujących w relacji Wilno - Kłajpeda.
Największy front robót od lat: PKP PLK modernizują sieć i szykują Kolej Dużych Prędkości / Marcin Mochocki, Jakub Rösler. // Rynek Kolejowy.- 2026, nr 1-3, s. 34-39, sygn. P.III.6809 - fot. 2.
Plany i realizacja inwestycji infrastrukturalnych na sieci kolejowej zarządzanej przez PKP PLK (rozmowa z Marcinem Mochockim, członkiem zarządu PKP PLK). Założenia strategii modernizacji i elektryfikacji linii kolejowych oraz przystosowanie infrastruktury do ruchu pociągów z prędkością 250 km/h.
Stulecie PKP - Początki, cz. 1 / Włodzimierz Winek // Rynek Kolejowy.- 2026, nr 1-3, s. 80-84, sygn. P.III.6809 - fot. 4.
Historia przedsiębiorstwa PKP w latach 1926 - 1939. Powołanie i struktura Ministerstwa Kolei Żelaznych (1919 - 1924). Powołanie przedsiębiorstwa "Polskie Koleje Państwowe" na podstawie rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dn. 28.09.1926 r. Organizacja i funkcjonowanie PKP w okresie dwudziestolecia międzywojennego; inwestycje realizowane w zakresie infrastruktury i taboru kolejowego. Ilustracje: logo PKP w okresie międzywojennym; pociąg motorowy serii SBCix produkcji HCP Cegielski (1936); nowy most kolejowy w Warszawie - pocztówka (1934).
Taborowe podsumowanie 2025 roku / Michał Grobelny. // Rynek Kolejowy.- 2026, nr 1-3, s. 58-61, sygn. P.III.6809 - rys. 1 ; fot. 4, tab. 1.
Trendy i kierunki rozwoju rynku taboru kolejowego w Polsce w 2025 r. Zamówienia na dostawy nowego kolejowego taboru pasażerskiego w 2025 r.: Koleje Śląskie, Koleje Dolnośląskie, Koleje Mazowieckie, Koleje Małopolskie, PKP Intercity, Polregio, UMW Mazowieckiego, UMW Lubuskiego, UMW Mazowieckiego, UMW Opolskiego, UMW Lubelskiego. Porównanie wartości kontraktów na dostawy nowych pojazdów kolejowych w latach 2016 - 2026 (styczeń-luty).
Aparat przyczyną katastrofy? / Piotr Dudek. // Skrzydlata Polska.- 2026, nr 2, s. 34-37, sygn. P.IV.1741 - fot. 8.
Analiza przyczyn katastrofy samolotu T-28 Trojan, która miała miejsce 20.06.2021 r. po zakończeniu pokazów Antidotum Airshow Leszno 2021. Wyniki badań dotyczących błędu pilota podczas wykonywania akrobacji lotniczej.
BŻ-1 GIL - pierwszy polski śmigłowiec / Rafał Chyliński. // Skrzydlata Polska.- 2026, nr 4, s. 54-57, sygn. P.IV.1741 - fot. 9.
Historia pierwszego eksperymentalnego śmigłowca polskiej konstrukcji BŻ-1 GIL (SP-GIL), którego prototyp opracowano w latach 50. XX w. Konstrukcja i parametry techniczne wiropłata. Odbudowa SP-GIL i przekazanie śmigłowca jako eksponatu do Muzeum Lotnictwa i Astronautyki w Krakowie w 1989 r.
Historyczny rok polskich portów / Bartosz Głowacki. // Skrzydlata Polska.- 2026, nr 4, s. 34-37, sygn. P.IV.1741 - rys. 7 ; fot. 1.
Trendy i kierunki rozwoju przewozów pasażerskich i cargo w polskich portach lotniczych w latach 2019 - 2026. Dane statystyczne dotyczące lat 2019 - 2025: dynamika wzrostu ruchu pasażerskiego na polskich lotniskach; liczba obsłużonych pasażerów w regionalnych portach lotniczych; udział lotnisk regionalnych w rynku; udział ruchu czarterowego i regularnego na lotniskach regionalnych; wolumen cargo (on board + RFS); prognozowany wzrost ruchu na lotniskach regionalnych w 2026 r. Plany inwestycji infrastrukturalnych na Lotnisku Chopina w Warszawie. Strategia poprawy rentowności usług portu lotniczego Warszawa-Radom.
Katastrofa MD-11F w Louisville / Marcin Sigmund // Skrzydlata Polska.- 2026, nr 1, s. 30-35, sygn. P.IV.1741 - rys. 2 ; fot. 12.
Okoliczności i przyczyny katastrofy lotniczej z udziałem należącego do UPS Airlines samolotu McDonell Douglas MD-11F, która miała miejsce 4.11.2025 r. w Louisville (USA). Charakterystyka parametrów i stanu technicznego samolotu. Podsumowanie wyników badań komisji powypadkowej powołanej przez NTSB (National Transportation Safety Board).
Lotniskowy rollercoaster w Berlinie / Piotr Geise. // Skrzydlata Polska.- 2026, nr 2, s. 42-47, sygn. P.IV.1741 - fot. 8.
Geneza i przebieg budowy portu lotniczego Berlin-Brandenburg w latach 2006 - 2020. Przyczyny opóźnienia realizacji inwestycji. Charakterystyka infrastruktury lotniskowej.
Niemiecki rynek przewozów lotniczych na tle Europy / Piotr Geise. // Skrzydlata Polska.- 2026, nr 4, s. 38-41, sygn. P.IV.1741 - fot. 6.
Analiza sytuacji konkurencyjnej niemieckiego transportu lotniczego na rynku europejskim. Wielkość i struktura ruchu pasażerskiego i cargo w portach lotniczych w Niemczech w 2025 r. Czynniki wzrostu konkurencyjności usług lotniczych. Propozycje rozwiązań problemu opóźnień i odwoływania lotów przez przewoźników. Główne trendy i kierunki zmian sieci połączeń lotniczych. Plany rozwoju infrastruktury lotniska w Monachium.
Nowe inwestycje we Fraporcie / Piotr Geise. // Skrzydlata Polska.- 2026, nr 3, s. 50-53, sygn. P.IV.1741 - rys. 1 ; fot. 3.
Kierunki rozwoju infrastruktury lotniskowej portu lotniczego we Frankfurcie nad Menem. Konstrukcja modułowa terminalu pasażerskiego T3. Projekt budowy centrum logistycznego cargo. Rozbudowa połączeń lotniska z siecią drogową i kolejową. Plan organizacji wewnętrznych przewozów między terminalami pasażerskimi realizowanych autonomiczną kolejką Sky Line.
Nowe wnętrza 737 MAX PLL LOT / Piotr Bożyk. // Skrzydlata Polska.- 2026, nr 3, s. 28-29, sygn. P.IV.1741 - fot. 4.
Konstrukcja i wyposażenie kabiny pasażerskiej samolotu Boeing 737 MAX należącego do floty PLL LOT.
Odpadające silniki / Marcin Sigmund. // Skrzydlata Polska.- 2026, nr 1, s. 36-43, sygn. P.IV.1741 - rys. 2 ; fot. 12.
Zdarzenia lotnicze spowodowane awariami silników samolotów Boeing i McDonell Douglas, które miały miejsce w latach 1959 - 2007. Okoliczności wypadków oraz opisy uszkodzeń silników odrzutowych w samolotach pasażerskich i transportowych.
Program badań kosmicznych sieci badawczej Łukasiewicz / Bartosz Głowacki. // Skrzydlata Polska.- 2026, nr 4, s. 50-53, sygn. P.IV.1741 - rys. 8.
Obszary problemowe programu badań kosmicznych Sieci Badawczej Łukasiewicz. Badania nad rozwojem technologii napędowych i komponentowych. Koncepcje responsywnego wynoszenia satelitów i ładunków za pomocą satelitów transportowych lub kontenerów umieszczonych na pojazdach. Projekty badawcze dotyczące systemów łączności satelitarnej oraz systemu do pozyskiwania i zarządzania hiperspektralnymi wzorcami wybranych obiektów (HYPERLAB).
Próby szybowca SZD-9 Bocian / Rafał Chyliński. // Skrzydlata Polska.- 2026, nr 3, s. 54-57, sygn. P.IV.1741 - fot. 11.
Historia budowy dwumiejscowego szybowca szkolno-treningowego o konstrukcji drewnianej - SZD-9 Bocian. Opis konstrukcji samolotu oraz wyniki testów przeprowadzonych w latach 50. XX w.
Przyczyny zderzenia nad Potomakiem / Marcin Sigmund. // Skrzydlata Polska.- 2026, nr 4, s. 42-49, sygn. P.IV.1741 - rys. 10 ; fot. 11.
Okoliczności i przyczyny zderzenia samolotu pasażerskiego ze śmigłowcem US Army wykonującym lot treningowy, które miało miejsce 29.01.2025 r. nad rzeką Potomak w USA. Podsumowanie wyników badań powypadkowych przeprowadzonych przez NTSB (National Transportation Safety Board); wpływ czynników technicznych i błędów ludzkich na powstanie katastrofy. Fragment aktualnej w momencie wypadku mapy trasy śmigłowcowej FAA Baltimore-Washington, przedstawiającej obszar wokół lotniska im. Ronalda Reagana.
Trzecia generacja SF50 Vision / Bartosz Głowacki. // Skrzydlata Polska.- 2026, nr 3, s. 24-27, sygn. P.IV.1741 - fot. 5.
Charakterystyka konstrukcji, parametry i wyposażenie lekkiego odrzutowca Cirrus Vision SF50. Innowacyjne rozwiązania w zakresie systemów bezpieczeństwa i łączności oraz zmiany konstrukcyjne zastosowane w trzeciej generacji (G3) samolotu.
Wydarzenia 2025 i prognozy 2026 / Jacek Kruk. // Skrzydlata Polska.- 2026, nr 1, s. 52-55, sygn. P.IV.1741 - fot. 11.
Załogowe misje kosmiczne wykonane w 2025 r. Plany załogowych i bezzałogowych lotów kosmicznych przewidzianych do realizacji w 2026 r.
Krakowskie tramwaje elektryczne 1901 - 1918 / Ryszard Stankiewicz. // Stalowe Szlaki.- 2026, nr 1(178), s. 60-78, sygn. P.II.6141 - rys. 9 ; fot. 15, tab. 4.
Rys historyczny powstania komunikacji tramwajowej w Krakowie. Budowa i rozwój sieci tramwajów elektrycznych w latach 1901 - 1918; schematy sieci tramwajowej z lat: 1902, 1913, 1918. Konstrukcja i parametry techniczne pojazdów: wagony doczepne wąskotorowe typu PW1, wagony silnikowe typu SN1, wagony doczepne typu PN1. Okoliczności i przyczyny wypadków z udziałem tramwajów elektrycznych, które miały miejsce w Krakowie w latach 1901 - 1918. Ilustracje: dworzec kolejowy w Krakowie (1910 - 1914); most na Wiśle u wylotu ulicy Starowiślnej (pocztówka, 1916).
Parowóz Ty51-133 / Konrad Łazarz. // Stalowe Szlaki.- 2026, nr 1(178), s. 28-33, sygn. P.II.6141 - fot. 9.
Historia powstania i eksploatacji parowozu Ty51-133, produkowanego w Zakładach Metalowych im. Józefa Stalina w Poznaniu (ZISPO), później im. Hipolita Cegielskiego (HCP). Charakterystyka techniczna, konstrukcja i wyposażenie parowozu. Główne szlaki towarowe obsługiwane przez Ty51. Wypadki kolejowe z udziałem Ty51, które miały miejsce w latach 1972 - 1984. Wykaz zachowanych egzemplarzy parowozu Ty51 w Polsce.
Tatrzańskie Koleje Elektryczne / Paweł Korcz. // Stalowe Szlaki.- 2026, nr 1(178), s. 20-27, sygn. P.II.6141 - fot. 14.
Infrastruktura i funkcjonowanie sieci Tatrzańskich Kolei Elektrycznych (Tatranská Elektrická Železnica - TEŽ) na Słowacji. Pociągi turystyczne relacji Poprad - Starý Smokovec obsługiwane przez elektryczne zespoły trakcyjne EMU89.0009.
Dworzec Tomaszów Mazowiecki / Michał Jerczyński. // Świat Kolei.- 2026, nr 3, s. 40, sygn. P.III.6624 - fot. 2.
Budowa i infrastruktura dworca kolejowego w Tomaszowie Mazowieckim.
Fińska muzealna kolej wąskotorowa Jokioinen / Przemysław Bartłomiej Jezierski. // Świat Kolei.- 2026, nr 4, s. 30-33, sygn. P.III.6624 - fot. 14.
Historia i współczesność wąskotorowej kolei muzealnej Jokioinen, stanowiącej odcinek dawnej linii kolejowej Humppila - Forssa w Finlandii: opis trasy i organizacja przewozów pociągami muzealnymi, charakterystyka zabytkowego taboru.
Historia tramwaju w Stargardzie / Remigiusz Grochowiak. // Świat Kolei.- 2026, nr 1, s. 48-51, sygn. P.III.6624 - fot. 7.
Cele i założenia planu budowy komunikacji tramwajowej w Stargardzie z początku XX w.; przewidywane koszty realizacji inwestycji oraz schemat przebiegu linii tramwajowych z 1911 r.
Kolej wąskotorowa Stainzerbahn / Przemysław Bartłomiej Jezierski. // Świat Kolei.- 2026, nr 1, s. 30-33, sygn. P.III.6624 - rys. 1 ; fot. 11.
Historia kolei wąskotorowej Stainzerbahn w Styrii (Austria) od końca XIX w. Organizacja ruchu pasażerskiego i towarowego do 1980 r. Przewozy turystyczne realizowane przez sezonowe pociągi pasażerskie - Flascherizug. Mapa schematyczna linii kolejowych w regionie Grazu.
Kolej zębata Panoramique des Dômes / Przemysław Bartłomiej Jezierski. // Świat Kolei.- 2026, nr 4, s. 28-29, sygn. P.III.6624 - fot. 6.
Historia linii kolei zębatej Panoramique des Dômes, przebiegającej w paśmie górskim Chaîne des Puys (Masyw Centralny) we Francji. Opis trasy prowadzącej na szczyt Puy de Dôme. Oferta przewozów pasażerskich i ceny biletów.
Kolejowe przejście graniczne Dziewiętlice-Bernartice u Javornika / Tomasz Rzeczycki // Świat Kolei.- 2026, nr 3, s. 22-25, sygn. P.III.6624 - rys.3 ; fot. 6.
Historia organizacji kolejowego przejścia granicznego na granicy polsko-czechosłowackiej w Otmuchowie po zakończeniu drugiej wojny światowej. Rozkład jazdy pociągów Otmuchów-Dziewiętlice-(Bernatice) na lata 1947/1948. Mapa wojskowa oraz schemat kolejowej linii granicznej koło Dziewiętlic wg stanu w 1957 r. Przebieg likwidacji linii kolejowej Dziewiętlice-Otmuchów w drugiej połowie XX w.
Linia tramwajowa 19 Stroszek-Bytom-(Chorzów-Katowice) / Jakub Halor. // Świat Kolei.- 2026, nr 2, s. 44-53, sygn. P.III.6624 - fot. 25.
Geneza i rozwój sieci tramwajowej w Bytomiu od drugiej połowy XX w. Historia budowy linii tramwajowej nr 19 Bytom-Stroszek; trasa przebiegu linii na tle sieci międzymiastowych połączeń kolejowych i tramwajowych w rejonie Bytomia. Organizacja ruchu pasażerskiego na linii nr 19. Etapy przebudowy i modernizacji infrastruktury tramwajowej.
Metro w Isfahan / Przemysław Bartłomiej Jezierski. // Świat Kolei.- 2026, nr 1, s. 52-55, sygn. P.III.6624 - fot. 9.
Budowa i eksploatacja metra w Isfahanie (Iran). Organizacja przewozów pasażerskich. Charakterystyka infrastruktury i taboru metra. Bezpieczeństwo i zasady podróżowania środkami komunikacji publicznej.
Metro w Lahaurze / Przemysław Bartłomiej Jezierski. // Świat Kolei.- 2026, nr 3, s. 48-51, sygn. P.III.6624 - rys. 1 ; fot. 11.
Rys historyczny sieci metra w Lahaurze (Pakistan). Organizacja i funkcjonowanie systemu metra; schemat linii metra (Orange Line) i Metrobusu. Lokalizacja i architektura stacji metra.
Nowe połączenia PKP IC z krajami sąsiednimi po torze szerokim (1520 mm) / Marek Graff. // Świat Kolei.- 2026, nr 2, s. 26-30, sygn. P.III.6624 - fot. 12.
Organizacja przewozów kolejowych w relacjach Polski z Ukrainą i Litwą. Technologie komunikacji przestawczej na kolejowych przejściach granicznych. Przyczyny ograniczenia komunikacji kolejowej pomiędzy Rosją i Białorusią a państwami UE.
Nowa koncepcja organizacji ruchu pociągów kolei Rhätische Bahn / Ryszard Rusak. // Świat Kolei.- 2026, nr 3, s. 32-39, sygn. P.III.6624 - rys. 1 ; fot. 21.
Charakterystyka taboru eksploatowanego przez Kolej Retycką (Rhätische Bahn - RhB) w Szwajcarii od lat 70. XX w.: elektryczne zespoły trakcyjne, zespolony skład wagonowy Alvra. Założenia polityki taborowej RhB oraz nowa koncepcja rozkładu jazdy - "Retica 30". Plan inwestycji taborowych i infrastrukturalnych do 2037 r. Schemat sieci Rhätische Bahn.
Pociągiem do strefy konwencji turystycznej, czyli o linii Suchá Hora-Nowy Targ / Tomasz Rzeczycki. // Świat Kolei.- 2026, nr 2, s. 20-25, sygn. P.III.6624 - fot. 16.
Historia i eksploatacja linii kolejowej Nowy Targ-Czarny Dunajec-Suchá Hora; rozkłady jazdy pociągów pasażerskich z 1925 r. i z 1966 r. Cele i przesłanki uruchomienia kolejowego przejścia granicznego Suchá Hora-Podczerwone dla pasażerskiego ruchu turystycznego w oparciu o przepisy polsko-czechosłowackiej umowy o turystycznym ruchu pogranicznym; mapa schematyczna terenów objętych polsko-czechosłowacką umową o zagranicznym ruchu turystycznym z 1955 r. Projekty infrastruktury przejścia granicznego. Działania podejmowane przez polskie Ministerstwo Kolei na rzecz realizacji projektu oraz przyczyny jego zaniechania; dokument zawierający odpowiedź odmowną strony czechosłowackiej z 6.12.1955 r. na polską propozycję uruchomienia kolejowego przejścia granicznego Suchá Hora-Podczerwone.
Powstanie linii kolejowej Otmuchów - Dziewiętlice - Lipová Lázně / Michał Jerczyński. // Świat Kolei.- 2026, nr 3, s. 26-31, sygn. P.III.6624 - rys. 3 ; fot. 7.
Historia budowy linii kolejowej Otmuchów - Dziewiętlice - Bernatice od 1885 r. Założenia projektowe i etapy realizacji budowy infrastruktury kolei. Mapa sieci kolejowej na austriackim Śląsku z XIX w. Organizacja ruchu pasażerskiego i eksploatacja linii; rozkłady jazdy pociągów osobowych z Otmuchowa z lat 1912,1914 i 1943; plan stacji kolejowej Dziewiętlice z 1926 r.
Rok przebudowy katowickiego węzła kolejowego. Cz. 2 - dalsze zmiany w aglomeracji / Mateusz Turski. // Świat Kolei.- 2026, nr 1, s. 20-27, sygn. P.III.6624 - fot. 21.
Etapy realizacji przebudowy katowickiego węzła kolejowego, realizowanej w ramach modernizacji południowego odcinka magistrali E65. Cele i zakres inwestycji dotyczących przebudowy infrastruktury stacji i dworców kolejowych w Katowicach, Sosnowcu i Będzinie. Przebieg procesu wymiany urządzeń sterowania ruchem. Plany dodatkowych inwestycji infrastrukturalnych, m.in.: remonty peronów, kładek dla pieszych, budowa tuneli i przedłużenie przejść podziemnych przy dworcach kolejowych.
Sucha Beskidzka / Michał Jerczyński. // Świat Kolei.- 2026, nr 2, s. 34, sygn. P.III.6624 - fot. 3.
Zmiany architektury i proces przebudowy infrastruktury dworca kolejowego w Suchej Beskidzkiej od 1884 r.; fotografie dworca z początku XX w. oraz z 2025 r.
Szwedzka muzealna kolej wąskotorowa Lennakatten / Przemysław Bartłomiej Jezierski. // Świat Kolei.- 2026, nr 2, s. 31-33, sygn. P.III.6624 - fot. 11.
Historia linii kolei wąskotorowej Stockholm-Roslagens Jämvägar. Geneza i funkcjonowanie kolei muzealnej Lennakatten na trasie między Uppsalą a Faringe od 1974 r. Zabytkowy tabor i infrastruktura dworca kolejowego.
Tabor SKM Warszawa (2) / Marek Graff. // Świat Kolei.- 2026, nr 1, s. 12-19, sygn. P.III.6624 - fot. 10, tab. 1.
Parametry i wyposażenie elektrycznych zespołów trakcyjnych zakupionych przez Szybką Kolej Miejską w Warszawie (SKM Warszawa). Konstrukcja i dane techniczne zespołów Impuls II typu 45WEa i 31WEba eksploatowanych przez SKM Warszawa. Infrastruktura stacji postojowej Warszawa Szczęśliwice. Sylwetki osób zasłużonych dla powstania SKM Warszawa.
Tramwaje w Ameryce (7) / Piotr Tomasik. // Świat Kolei.- 2026, nr 4, s. 46-53, sygn. P.III.6624 - rys. 3 ; fot. 24, tab. 1.
Organizacja i funkcjonowanie publicznego transportu tramwajowego w miastach USA: Charlotte, Tampa, Norfolk. Schematy sieci linii tramwajowych.
Tramwaje w Raciborzu / Remigiusz Grochowiak. // Świat Kolei.- 2026, nr 3, s. 52-55, sygn. P.III.6624 - fot. 9.
Historia planu budowy sieci tramwajowej w Raciborzu. Założenia projektowe przebiegu linii tramwajowych, opracowane przez przedsiębiorstwo Kramer & Co w końcu XIX w. Przyczyny zaniechania realizacji inwestycji.
Transport wagonów normalnotorowych wąskim torem / Krzysztof Zintel. // Świat Kolei.- 2026, nr 3, s. 12-21, sygn. P.III.6624 - rys. 10 ; fot. 22, tab. 1.
Geneza i rozwój technologii transportu wagonów normalnotorowych po torach wąskich na wózkach transportowych i na transporterach w XX w. Konstrukcja wózka transportowego opracowana przez Paula Langbeina (1842-1908). Przykłady organizacji przewozów wagonów normalnotorowych na wózkach transportowych: przewozy towarów w Forst (Lausitz) realizowane pociągiem miejskim składającym się z parowozu tramwajowego i wagonów towarowych na wózkach transportowych; niekonwencjonalne rozwiązania dotyczące transportu dwuosiowego wagonu normalnotorowego torem wąskim na linii kolejowej Marienburg Allenstein (Malbork - Olsztyn); eksploatacja transporterów (wąskotorowych wagonów platform specjalnej konstrukcji) na kolejach w Polsce.
Wagony PKP standardu Y drugiej klasy z przedziałem przebudowanym do przewozu rowerów (3) / Andrzej Etmanowicz // Świat Kolei.- 2026, nr 1, s. 34-37, sygn. P.III.6624 - fot. 8, tab. 2.
Konstrukcja i parametry przedziałowych wagonów pasażerskich standardu Y 2 klasy z pomieszczeniem przystosowanym do przewozu rowerów, o numerach: 50 51 29-78 018...29-78 065, które zostały przebudowane z wagonów typów: 111Ah, 11Ah/1, 11Ah/2, 111/Ap, 111As, 111Au. Zestawienie podstawowych danych i oznakowanie wagonów serii Brdu i B9ouv.
Wagony PKP standardu Y drugiej klasy z przedziałem przebudowanym do przewozu rowerów (4) / Andrzej Etmanowicz. // Świat Kolei.- 2026, nr 4, s. 20-23, sygn. P.III.6624 - fot. 7, tab. 1.
Charakterystyka wagonów przedziałowych standardu Y 2 klasy z pomieszczeniem do przewozu rowerów, eksploatowanych przez PKP Przewozy Regionalne oraz PKP Intercity S.A. Zestawienie danych dotyczących wagonów serii Br/Brd/Brdu/B9ouv: producent, numer fabryczny, rok budowy, oznakowanie.
Zespoły trakcyjne serii ED74 / Marek Graff. // Świat Kolei.- 2026, nr 2, s. 12-19, sygn. P.III.6624 - fot. 21, tab. 1.
Parametry i wyposażenie elektrycznych zespołów trakcyjnych (ezt) serii ED74 użytkowanych w Polsce po 1989 r. Charakterystyka techniczna i przebieg eksploatacji pojazdów pierwotnej konstrukcji oraz po modernizacji przeprowadzonej w latach 2019 - 2023.
TRANSPORT MIEJSKI I REGIONALNY
Analiza połączenia kolejowego i rozkładu jazdy na trasie Kraków - Zakopane / Paweł Talaga, Tomasz Kula, Jan Gertz. // Transport Miejski i Regionalny.- 2026, nr 1, s. 28-34, sygn. P.III.6550 - rys. 4 ; fot. 1, tab. 5.
Geneza i rozwój połączeń kolejowych na trasie Kraków - Zakopane. Mapa Kolei Transwersalnej. Przebieg tras i parametry linii kolejowych pomiędzy Krakowem a Zakopanem. Zasady i etapy opracowywania rozkładu jazdy pociągów. Charakterystyka oferta przewozów dalekobieżnych na podstawie rozkładu jazdy obowiązującego w dn. 14-12.2025 r.-7.03.2026 r. Autorskie propozycje dotyczące modyfikacji organizacji ruchu pociągów regionalnych i dalekobieżnych w odniesieniu do obowiązującego rozkładu jazdy.
Studium kierunków rozwoju metra w Krakowie - analiza sieci metra / Michał Mirosław. // Transport Miejski i Regionalny.- 2026, nr 1, s. 2-12, sygn. P.III.6550 - rys. 12, tab. 1.
Założenia projektowe budowy metra w Krakowie na podstawie "Studium kierunków rozwoju metra w Krakowie" z 2025 r. Analiza wariantów przebiegu tras linii metra. Koncepcja układu linii i lokalizacji stacji metra w wariancie rekomendowanym; uzasadnienia dla rekomendowanych tras metra. Prognozy potoków ruchu pasażerskiego odnoszące się do dnia powszedniego w horyzoncie 2050 r.
Urbanizacyjne oraz społeczno-ekonomiczne skutki budowy systemów metra na przykładach ze świata / Justyna Brzezicka. // Transport Miejski i Regionalny.- 2026, nr 1, s. 13-19, sygn. P.III.6550 - rys. 1 ; fot. 2, tab. 2.
Analiza wpływu metra na rozwój ekonomiczny i społeczny miast na świecie. Charakterystyka systemów metra w wybranych miastach europejskich. Ocena oddziaływania metra na jakość życia mieszkańców miast, w tym m.in.: rozwój mieszkalnictwa, dostępność komunikacyjną, wzrost wartości przestrzeni i gruntu miejskiego, zmiany struktury funkcjonalno‑przestrzennej miasta. Aspekty przestrzenno-urbanizacyjne funkcjonowania metra. Podsumowanie korzyści oraz negatywnych skutków wynikających z działalności metra.
Uwarunkowania przestrzenne planowania systemu metra w Krakowie / Aleksandra Faron. // Transport Miejski i Regionalny.- 2026, nr 1, s. 20-27, sygn. P.III.6550 - rys.13, tab. 1.
Zasady i etapy planowania systemu metra w Krakowie w oparciu o model urbanistyczny Transit Oriented Development (TOD). Koncepcja rozwoju systemu transportowego i struktury przestrzennej miasta przedstawiona w dokumencie "Studium kierunków rozwoju metra w Krakowie". Podstawowe dane przestrzenne i opis sytuacji demograficznej. Wpływ struktury funkcjonalno-przestrzennej miasta na proponowany przebieg tras linii metra i lokalizację przystanków.
PRZEGLĄD ZAGRANICZNEJ PRASY TECHNICZNEJ NR 2 2022
CAPA perspective. The China syndrome. (Perspektywy CAPA. Chiński syndrom.) Air Transport World, Dec2021/Jan2022, Vol. 58, Issue 8, s. 14-15, rys. 2,
Artykuł analizuje wpływ surowych ograniczeń podróży z powodu pandemii koronawirusa w Chinach na perspektywy ożywienia rynku regionalnego. Chiny kontynuują swoją strategię „zero tolerancji" z nadal masowo ograniczanym poziomem międzynarodowej przepustowości lotniczej. W związku z tym w przewidywaniach CAPA (działającego od 1990 roku Centre for Aviation, które skupia ponad 100 specjalistów z całego świata) wzrost w harmonogramach lotów planowanych na kwiecień 2022 r. jest mało prawdopodobny. Dla Azji i reszty świata najbardziej prawdopodobnym scenariuszem do około połowy 2022 r. jest ściśle kontrolowany i ograniczony kontyngent podróżnych z wybranych krajów, którym władze w Chinach przyznają niski stopień zagrożenia w rozszerzaniu pandemii.
Sygnatura P.III.6495
CAPA perspective. The green perspective. (Perspektywy CAPA. Zielona perspektywa.) Air Transport World, October 2021, Vol. 58, Issue 7, s. 4-6, rys. 2,
Zagrożeniem dla lotnictwa nie jest COVID – są nim wymogi ochrony środowiska. Podstawą artykułu jest raport CAPA i Envest Global zatytułowany Airline Sustainability Benchmarking Report 2021 (dostępny pośród publikacji badawczych CAPA – https://centreforaviation.com/analysis/research-publications). Raport jest pierwszym w branży szczegółowym opracowaniem na temat emisji, porównującym linie lotnicze i ich wyniki w dążeniu do emisji zerowej netto. Ponad 130-stronicowy tekst zawiera analizę porównawczą emisji 52 linii lotniczych za rok 2019 i 2020; przegląd strategii dekarbonizacji globalnych korporacji i wynikających stąd implikacji dla branży oraz perspektywy wymagań inwestorów wobec lotnictwa i zwiększonej presji na zarządy linii lotniczych. Obecnie, bardziej niż kiedykolwiek, linie lotnicze są pod presją, by ograniczyć emisję spalin poprzez stosowanie zrównoważonych paliw lotniczych, wydajnych samolotów i systemów napędowych itd. Są to kosztowne rozwiązania w każdym momencie, a tym bardziej po wprowadzeniu ograniczeń podczas epidemii COVID, gdy linie lotnicze odnotowują rekordowe straty. Jednak koszt braku działania jest jeszcze wyższy. Z raportu wynika, że obecnie 25 największych linii lotniczych odpowiada za 55% emisji przemysłowych substancji całego lotnictwa. Te linie, które będą w stanie wyróżnić się pod względem dekarbonizacji, uzyskają lepsze możliwości w staraniu o przyszłe udziały w rynku lotniczym.
Sygnatura P.III.6495
Burroughs David: Connecting Europe Express highlights capabilities and shortcomings of rail. (Connecting Europe Express uwydatnia możliwości i mankamenty kolei.) International Railway Journal, November 2021, Vol. 61, Issue 11, s. 16-18, fot. 8,
Wjeżdżając do Paryża 7 października 2021 roku, po przebyciu 26 krajów od startu w Lizbonie 2 września, Connecting Europe Express (CEE) zakończył swoją wyjątkową podróż. Po odwołaniu konferencji TEN-T Days w 2020 r. ze względu na pandemię wirusa Covid-19 przejazd CEE stał się sztandarowym wydarzeniem Europejskiego Roku Kolei, pokazującym zdolność kolei do łączenia krajów na całej długości i szerokości Unii Europejskiej. Koordynację powierzono Wspólnocie Europejskich Przedsiębiorstw Kolejowych i Infrastrukturalnych (CER), a cała operacja wymagała współpracy ponad 40 organizacji. Pociąg o standardowym rozstawie kół, który kursował przez większą część podróży, składał się z wagonu sypialnego Austriackich Kolei Federalnych (ÖBB), wagonu restauracyjnego Włoskich Kolei Państwowych (FS), wagonu panoramicznego Szwajcarskich Kolei Federalnych (SBB), wagonu z miejscami siedzącymi Niemieckich Kolei (DB), wagonu konferencyjnego Francuskich Kolei Państwowych (SNCF) oraz wagonu wystawowego Węgierskich Kolei Państwowych (MAV). Uzupełnieniem był pociąg o szerokości toru iberyjskiego dostarczony przez Renfe, który kursował na odcinku Lizbona – Madryt – Hendaye, oraz pociąg o szerokości toru 1520 mm dostarczony przez Koleje Litewskie (LTG), który kursował pomiędzy Tallinem, Rygą i Kownem. Wymóg posiadania trzech różnych pociągów podkreśla jedno z głównych wyzwań związanych z eksploatacją transgraniczną w niektórych częściach Europy. W oświadczeniu opublikowanym przez Komisję Europejską i CER przedstawiono wstępne wnioski z tego projektu, m.in. podkreślono potrzebę budowy transgranicznej, nowoczesnej, wysokiej jakości infrastruktury kolejowej, w tym wspólnych działań na rzecz ukończenia Transeuropejskiej Sieci Transportowej TEN-T, konieczność lepszego zarządzania istniejącą infrastrukturą, w tym zwiększenia zdolności przewozowej dzięki cyfryzacji oraz wdrożeniu Europejskiego Systemu Zarządzania Ruchem Kolejowym (ERTMS), a ponadto konieczność podniesienia atrakcyjności kolei dzięki lepszemu systemowi sprzedaży biletów, obniżeniu kosztów podróży oraz poszerzeniu możliwości szybkiego planowania podróży różnymi środkami transportu.
Sygnatura P.III.2252
Clinnick Richard: Hydrogen: how realistic is it for rail traction? (Wodór: na ile realny jest dla trakcji kolejowej?) International Railway Journal, October 2021, Vol. 61, Issue 10, s. 24-27, fot. 3,
Wodór jest jednym z alternatywnych paliw rozważanych przez kolej w ramach dekarbonizacji. Richard Clinnick analizuje prace prowadzone przez koleje i producentów na całym świecie oraz rozważa obecne ograniczenia we wprowadzaniu tej technologii. Pierwszy na świecie pociąg pasażerski zasilany baterią wodorową to Coradia iLint firmy Alstom. Pasażerowie zaczęli podróżować pierwszymi komercyjnie eksploatowanymi pociągami wodorowymi we wrześniu 2018 roku w północnych Niemczech. Producenci rywalizujący z firmą Alstom na rynku europejskim, w tym CAF, Pesa, Siemens i Talgo, obecnie też aktywnie poszukują możliwości opracowania własnych pociągów wodorowych.
Jednym z podstawowych problemów do rozwiązania jest kwestia przechowywania paliwa. Lokomotywy mogłyby otrzymać systemy transportu paliwa wodorowego podobne do używanych przez lokomotywy parowe lub LNG. Jeśli natomiast miałoby się skutecznie zastąpić obecne schematy eksploatacji pojazdów spalinowych potrzeba byłoby znacznie większej liczby punktów tankowania. Kolejnym problemem jest fakt, że wodór nie zawsze jest tak ekologiczny, jak mogłoby się wydawać na pierwszy rzut oka: większość obecnie produkowanego i używanego wodoru to „wodór szary", czyli wysokoemisyjny, pochodzący z paliw kopalnych bez wychwytywania dwutlenku węgla. Niewątpliwie kluczowym pytaniem dotyczącym przyszłego wykorzystania wodoru jest też koszt. Elektryfikacja też jest kosztowna, ale daje wymierne korzyści w zakresie wydajności i niezawodności. Pociągi elektryczne nadal są wyraźnie tańsze niż te, które byłyby zasilane wodorem lub bateriami. W różnych strategiach kolejowych do 2050 roku na całym świecie kładzie się więc silny nacisk na elektryfikację z marginalną rolą baterii i wodoru. Jednak w opinii specjalistów za 29 lat wodór ma szansę stać się jedną z odpowiedzi na wymóg dekarbonizacji, chociaż technologia ta nie jest w pełni opracowana. Jej dopracowanie zależy od decyzji o kontynuacji prac rozwojowych.
Sygnatura P.III.2252
Dayal Raghu: Building better trains in India. (Budowanie lepszych pociągów w Indiach.) Railway Gazette International, July 2022, Vol. 178, Issue 7, s. 18-22, rys. 4; fot. 5, tab.,
Koleje indyjskie opracowują nową generację wagonów pasażerskich, których celem jest odciągnięcie podróżnych od szybko rozwijających się usług lotniczych i drogowych. Popyt na podróże koleją w Indiach znacznie przewyższa podaż, a w najbliższych latach spodziewany jest znaczny wzrost liczby pasażerów. Kwestię stanu obecnego produkcji taboru kolejowego w Indiach oraz jej perspektywy na przyszłość w oparciu o plan 2021-2024 omawia Raghu Dayal, dyrektor zarządzający Container Corporation of India. Zwraca uwagę, że aż 60% wagonów pasażerskich użytkowanych obecnie przez IR jest zużytych i w związku z tym stopniowo trzeba wycofywać je z ruchu. W warunkach naturalnych Indii istotną rolę w projektowaniu i eksploatacji taboru pasażerskiego ma kwestia klimatyzacji wagonów jeżdżących na długich dystansach.
Sygnatura P.IV.503
Faster timings in prospect with ICNG fleet. (Szybszy czas przejazdu dzięki flocie ICNG.) Railway Gazette International, July 2022, Vol. 178, Issue 7, s. 24-26, fot. 6, tab.1,
Część floty zespołów trakcyjnych Intercity New Generation, testowanych obecnie przez Koleje Holenderskie, ma zastąpić lokomotywowe zespoły trakcyjne ICRm, używane obecnie w połączeniach Amsterdam – Bruksela przez HSL-Zuid. Wymiana skróci czas podróży o 40 minut. Pozostała część floty 200 km/h będzie wykorzystywana na trasach krajowych. Wprowadzenie do eksploatacji floty ICNG, pierwotnie planowane na 2021 r., jest opóźnione z powodu pandemii Covid-19. Produkcja pociągów ICNG odbywa się w zakładzie ALSTOM w Katowicach, podzespoły pochodzą z wielu krajów świata. I tak np. w składającym się z 8 wagonów zestawie znajduje się 417 siedzeń wytwarzanych w Polsce.
Sygnatura P.IV.503
Newman Lyndon: Lightweight railcar deploys composite components. (Lekki wagon kolejowy wykorzystuje komponenty kompozytowe.) Railway Gazette International, July 2022, Vol. 178, Issue 7, s. 23, fot. 1,
Brytyjski pojazd demonstracyjny Very Light Rail w szerokim zakresie wykorzystuje elementy kompozytowe w karoserii. Prototyp jest o 40% lżejszy od tradycyjnych pojazdów szynowych o tej samej pojemności. Jest efektem prac badawczych w ramach projektu RVLR (The Revolution Very Light Rail). Pomimo zaawansowanej technologicznie konstrukcji i innowacyjnych materiałów demonstrator RVLR nie jest jedynie pojazdem koncepcyjnym. Z wprowadzeniem go do seryjnej produkcji związane są jednak liczne wyzwania, przede wszystkim związane z automatyzacją procesów wytwórczych dla obniżenia kosztów. Przyspieszenie i zautomatyzowanie wytwarzania karoserii wiąże się m.in. z zastosowaniem wstępnie impregnowanych arkuszy z włókna węglowego. Kwestie te omawia główny inżynier w TRB Lightweight Structures, firmie działającej od 1954 r., która za cel sobie stawia opracowywanie nowatorskich rozwiązań transportowych poprzez innowacje zarówno w dziedzinie materiałoznawstwa, jak i w zakresie procesów produkcyjnych.
Sygnatura P.IV.503
Zelki Benjámin: PRASA revival hangs by a thread. (Odrodzenie sieci PRASA wisi na włosku.) Railway Gazette International, July 2022, Vol. 178, Issue 7, s. 32-36, rys. 2; fot. 8,
Korespondent Railway Gazette International Benjámin Zelki odwiedził Republikę Południowej Afrykina początku 2022 roku. Kradzież infrastruktury i wandalizm podczas pandemicznego zamknięcia wiosną 2020 roku postawiły południowoafrykańskie koleje pasażerskie w trudnej sytuacji. Przywrócenie usług podmiejskich PRASA (Passenger Rail Agency of South Africa) na obszarze Zachodniego Przylądku (Western Cape) daje pewne nadzieje na przyszłość. Niestety w gęsto zaludnionej, najbardziej gospodarczo rozwiniętej prowincji Gauteng sytuacja nie wygląda dobrze, bardzo wiele tras nadal jest unieruchomionych. PRASA obejmuje sieć połączeń o długości o długości 2300 km. Artykuł koncentruje się na wpływie epidemii, szkodach poniesionych przez koleje PRASA podczas niej oraz na działaniach w Western Cape w celu przywrócenia normalnego ruchu.
Sygnatura P.IV.503
Surrer Thomas: Branchenthema Weltmarkt. (Temat branżowy – światowy rynek.) Seilbahnen International, nr 04/2022, s. 6-7, rys. 2 , tab. 1,
Krótki sumaryczny przegląd raportu sporządzonego przez Laurena Vanata z wyników branży sportów zimowych w sezonie 2020/2021, a więc podczas pandemii koronawirusa. Ów corocznie przygotowywany raport pokazuje niezwykłą skalę zmian, która przewróciły dotychczasowe tradycyjne zestawienia i rankingi. Tylko w 6 na 68 przebadanych krajów (tyle państw dysponuje w pełni wyposażonymi i naśnieżanymi trasami na świeżym powietrzu) zamknięto stoki narciarskie. Największe straty w narciarskim ruchu turystycznym poniosły państwa alpejskie od niepamiętnych czasów znajdujące się na czele rankingów branży (spadek o 78% na podstawie tzw. pierwszych wejść na trasy). Dzięki Chinom region Azji i Pacyfiku zanotował wzrost o 17%, bardzo dobry sezon w USA spowodował awans całej Ameryki o 11%. Dobrze wypadły niektóre kraje Europa Wschodniej, Rumunia i Rosja odnotowały swój najlepszy sezon (Rumunia wzrost o 76%). Polska na tym tle wypadła słabo (spadek o 70%). Najistotniejszą grupą turystów korzystających ze stoków stanowili krajowcy, dalszym zmianom uległ system sprzedaży kart zjazdowych. Całość opracowania (242 strony) dostępna jest pod adresem https://www.vanat.ch/international-report-on-snow-mountain-tourism.
Sygnatura P.III.6466
Göbel Stefan: Ikarus-Elektrobus 120e CityPioneer in Meiningen getestet. (Ikarus-Elektrobus 120e CityPioneer przetestowany w Meiningen.) Stadtverkehr, 11/2021, s. 25-27, fot. 10,
Firma Ikarus, jeden z największych producentów autobusów na świecie (15 tys. rocznie) usiłuje powrócić na niemiecki rynek, tym razem z ofertą pojazdów elektrycznych. W Meiningen, mieście położonym w Turyngii, testowano najnowszy produkt – autobus Ikarus-Elektrobus 120e CityPioneer. Przedstawiciel firmy twierdzi, że węgierski wkład w tym pojeździe wynosi ponad 50%. Wynika to z pionowego schematu produkcji w zakładzie w Székesfehérvár, która nie ogranicza się do karoserii ze stali nierdzewnej (15 lat gwarancji), ale obejmuje również aluminiowe elementy wykończenia wnętrza i nadwozia oraz drzwi. Podwozie jest produkowane przez ZF, hamulce przez Knorr-Bremse, fotel kierowcy, ogrzewanie i klimatyzacja wykonywane są według zachodnioeuropejskich technologii, zaś napęd elektryczny i systemy magazynowania energii pochodzą z Chin. Baterie to produkt firmy CATL, największego w tym sektorze chińskiego producenta. Autobus demonstracyjny posiada w sumie dziesięć baterii litowo-jonowo-fosforanowych. Chłodzony wodą synchroniczny silnik napędowy firmy CRRC znajduje się z tyłu po lewej stronie i napędza tylną oś. Przy pojemności zainstalowanego akumulatorów wynoszącej 314 kWh, autobus może przewozić 85 pasażerów i pokonywać dziennie około 200 km bez ładowania pośredniego z wystarczającą pojemnością resztkową sięgającą 40%. Pierwsze dwa egzemplarze modelu 120e CityPioneer spośród próbnej serii liczącej 20 pojazdów zostały sprzedane na Węgrzech we wrześniu firmie Kaposvári Közlekedési Zrt za 880 tys euro. W Niemczech, autobus jest oferowany przez Trasco Bremen GmbH.
Sygnatura P.III.6466
Koch Günter: Perspektiven des Tram-Train: Mit der Stadtbahn aus der Stadt in die Region. (Perspektywy tramwaju-pociągu: Z lekką koleją z miasta do regionu.) Stadtverkehr, 11/2021, s. 14-23, rys. 5; fot. 9, tab. 7, bibliogr. poz. 11.
Doświadczony planista inż. Günter Koch z Karlsruhe przedstawia kwestie związane z tworzeniem Tram-Train – dwusystemowych systemów lekkiej kolei. Omawia ramy prawne takich rozwiązań oraz szczegółowe zagadnienia techniczne: trasy, punkty zmiany systemu, perony i parametry pojazdów. Przedstawia rozwiązania tego rodzaju w Niemczech i Europie, zarówno te funkcjonujące, jak i planowane. Pionierami w wykorzystaniu lekkich pojazdów szynowych na liniach kolejowych są przedsiębiorstwa transportowe Karlsruhe AVG i VBK.
Sygnatura P.III.6466
Limburg Stefan: 25 Jahre Bus und Service AG Chur. (25 lat przedsiębiorstwa Bus und Service AG Chur.) Stadtverkehr, 12/2021, s. 12-21, rys. 6; fot. 41,
W bogato ilustrowanym artykule w „Stadtverkehr" nr 12/2021 przedstawiono historię i teraźniejszość miejskiej komunikacji autobusowej w Chur. Pierwsza linia autobusowa istniała tu już w 1938 roku. Przedsiębiorstwo garażowo-taksówkowe prowadzone przez Waltera Tribolet-Städeli i Gaudenza Flütscha obsługiwało wówczas połączenia wewnątrz miasta z dworca kolejowego do szpitali. Później liczne inne prywatne firmy obsługiwały miejskie trasy, ale w 1956 roku miasto stało się koncesjonariuszem regulującym zasady komunikacji na swoim obszarze. W latach 70. usługi te przestały być rentowne, a jednocześnie rozwój miasta spowodował, że pojawiły się nowe potrzeby w dziedzinie transportu publicznego. W latach 90. miasto powołało do życia przedsiębiorstwo transportowe zorganizowane w formie spółki akcyjnej. Firma ta nie tylko stworzyła nowoczesną miejską komunikację autobusową, ale była również w stanie wygrywać przetargi, np. na kolejowe usługi zastępcze, a także realizować nowe usługi we współpracy, np. usługę przewozu do lotniska w Zurychu. Spółka Stadtbus Chur AG (SBC AG) została wpisana 13 października 1995 r. do rejestru handlowego kantonu Gryzonia (Graubünden). Jeszcze jako młoda firma wywołała sensację w 1999 roku, kiedy wraz ze swoją spółką zależną Engadin Bus wygrała przetarg na sieć tras wokół St. Moritz z Post-, Telefon- und Telegrafbetriebe (PTT). W czerwcu 2018 roku firma zmieniła nazwę na Bus und Service AG (BuS). Obecnie całość obsługiwanej aglomeracji obejmuje 258,7 km2 powierzchni zamieszkiwanej przez ok. 60 tys. mieszkańców.
Sygnatura P.III.6466
von Mach Stefan, Yang Shan: Alstom-Batterietriebzug kurz vor Aufnahme des Fahrgastverkehrs. (Pociąg z akumulatorowym zespołem trakcyjnym Alstom wkrótce rozpocznie przewozy pasażerskie.) Stadtverkehr, 12/2021, s. 4-11, rys. 7; fot. 15, bibliogr. poz. 21,
Pociąg Alstom z napędem akumulatorowym ma rozpocząć regularne przewozy pasażerskie wraz ze zmianą rozkładu jazdy w grudniu 2021 r. W latach 1907-1995 w niemieckiej sieci kolejowej zawsze jeździły elektryczne pociągi, które mogły poruszać się po niezelektryfikowanych liniach. Ostatnie z nich zostały zbudowane w 1965 roku i zastąpione 30 lat później, głównie przez wagony spalinowe. W czasach debat o ochronie klimatu zmieniły się priorytety i obecnie przewiduje się, że pociągi zasilane bateriami mają przed sobą wielką przyszłość. W 2016 roku Bombardier Transportation (obecnie Alstom) i TU Berlin połączyły siły swoich wydziałów eksploatacji i infrastruktury kolejowej oraz mechatroniki, aby opracować nowoczesny pociąg zasilany bateriami. Inicjatywa została sfinansowana przez Federalne Ministerstwo Transportu i Infrastruktury Cyfrowej (BMVI), a partnerami były NVBW (Nahverkehrsgesellschaft Baden-Württemberg), BEG (Bayerische Eisenbahn-Gesellschaft) i DB Regio Baden-Württemberg. W 2023 r. na linii Lipsk-Chemnitz na odcinku 80 km ma jeździć jedenaście takich pociągów, czyli na długo przed tym, jak linia ta otrzyma napowietrzne przewody. Akumulatory będą ładowane w punktach końcowych. Ponadto możliwe będzie ładowanie zasobników energii poprzez jazdę wzdłuż przewodu jezdnego oraz odzyskiwanie energii podczas hamowania.
Sygnatura P.III.6466
Ubility Light von Grammer: Sitzen in Bus und Bahn neu gedacht. (Ubility Light od firmy Grammer: siedzenie w pociągach i autobusach na nowo przemyślane.) Stadtverkehr 2021/11, s. 48, fot. 2,
Firma Grammer AG z siedzibą w Ursensollen jest kompleksowym dostawcą foteli dla kierowców i pasażerów do ciężarówek, pociągów, autobusów i pojazdów terenowych. W ramach nowej rodziny produktów Ubility (od kombinacji słów Urban i Mobility) One pojawiły się fotele Ubility Light przeznaczone dla wnętrz pojazdów transportowych o dużym natężeniu ruchu. Charakteryzuje je innowacyjny minimalizm pozwalający na szybką instalację i dający duże możliwości konfiguracji, waga zmniejszona o 60%, zwiększona wytrzymałość, ponadstandardowa żywotność, którą można znacznie przedłużyć poprzez programy renowacji i modernizacji. W efekcie można przewidywać znaczne oszczędności związane z tym projektem w zakresie zużycia surowców, ograniczenia emisji spalin itd. Wytwarzanie modeli z rodziny Ubility One rozpocznie się w 2023 roku w europejskich zakładach firmy.
Sygnatura P.III.6466
Imhof Daniel, Skeledžić Stevan: Erhöhung der Wirksamkeit von Eingangstoren und Fussgängerschutzinseln/ Améliorer l’efficacité des portes d’entrée et des îlots de protection. (Zwiększenie skuteczności bram wjazdowych i wysp chroniących pieszych.) Strasse und Verkehr. Route et Trafic 2021, nr 12, s. 26-31, rys. 4; fot. 7, bibliogr. poz. 5,
W dzisiejszych czasach bramy wjazdowe i wyspy drogowe są nieodzownymi elementami w budownictwie drogowym. Ich przydatność nie jest jednak powszechnie doceniana. Jeśli te elementy drogi nie są właściwie użyte, ich skuteczność jest ograniczona. Co więcej, zamiast spełniać wymogi bezpieczeństwa na drodze, stają się przeszkodą, która frustruje kierowców albo np. utrudnia odśnieżanie. Jednak przy prawidłowym zastosowaniu reguł planowania i realizacji, bramy wjazdowe i wyspy drogowe przyczyniają się do ograniczenia rzeczywistej prędkości pojazdów, a tym samym do realnego bezpieczeństwa ruchu drogowego. W przestrzeni wymaganej do ich montażu należy wyraźnie oddzielić obszar oznakowany od obszaru wykorzystywanego przez pojazdy. W tym celu należy odpowiednio wykreślić szerokość dróg i ich przebieg oraz zapewnić boczne strefy prześwitu. Trzeba także uwzględnić kwestie konserwacji, w tym także zimowego odśnieżania. Relacjonowane w artykule zasady stosowania tego rodzaju elementów budownictwa drogowego są na nowo opracowywane przez Fachstelle Sicherheit des Tiefbauamts kantonu Zurych. (Wersja francuskojęzyczna - tylko streszczenie.)
Sygnatura P.III.1611
Leeb Rolf: Wie man Strassen zukunftsfähig und wirtschaftlich erhalten und recyclen kann/ Comment entretenir et recycler durablement et économiquement les routes. (Jak długotrwale utrzymywać i ekonomicznie odnawiać drogi) Strasse und Verkehr. Route et Trafic 2021, nr 11, rys. 43, s. 12-51,
Omówienie pierwszego Dnia Szwajcarskiego poświęconego utrzymaniu i zarządzaniu infrastrukturą (Schweizer Tag zum Erhaltungsmanagement der Infrastrukturen). Spotkanie zostało zorganizowane wspólnie przez redakcję czasopisma „Strasse und Verkehr. Route et Trafic” oraz Berner Fachhochschule (BFH). Wzięło w nim udział 17 prelegentek i prelegentów ze Szwajcarii, Niemiec, Austrii i Francji oraz około 200 uczestników zgromadzonych w Domu Kongresowym w Biel i za pomocą łączy internetowych. Omówienie wystąpień przygotowane zostało przez Rolfa Leeba, redaktora czasopisma. Główne tematy tych wystąpień to różnorodne aspekty planowania konserwacji i optymalizacji finansowej zarządzania utrzymaniem ruchu, zaś w części technicznej prezentowano innowacyjne materiały budowlane, nowe metody badania stanu nawierzchni, udoskonalenia w zakresie recyklingu i omówiono przykłady konkretnych zmian zastosowanych w praktyce.
Sygnatura P.III.1611
Niemann Steffen: Geschwindigkeiten auf Schweizer Strassen./ Vitesses pratiquées sur les routes suisses. (Prędkości na szwajcarskich drogach.) Strasse und Verkehr. Route et Trafic 2021, nr 12, s. 32-38, rys. 2; fot. 1, bibliogr. poz. 11,
Istnieje bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy ryzykiem wypadku a prędkością. Prędkość jest kluczowym wskaźnikiem bezpieczeństwa ruchu drogowego, który w skali międzynarodowej jest uznawany za istotny jego wskaźnik („key performance indicator", „safety performance”). Po raz pierwszy od 10 lat wskaźnik ten został ponownie zmierzony w ramach projektu pilotażowego przeprowadzonego przez szwajcarskie BPA (Bureau de prévention des accidents). Metodologia stosowana do pomiaru wskaźnika była przygotowana w oparciu o zalecenia Europejskiego projektu „SafetyNet". Celem tego projektu pilotażowego było stworzenie metodologicznej podstawy dla przyszłego monitorowania zachowań kierowców pojazdów mechanicznych w zakresie przekraczania prędkości na szwajcarskich drogach. Jego wyniki pokazują, że wiele pojazdów przekracza dopuszczalną prędkość maksymalną, choć skala tego różni się w odniesieniu do poszczególnych zakresów ograniczeń. W związku z tym działania powinny być ukierunkowane przede wszystkim na przestrzeganie ograniczenia prędkości do 50 km/h i 80 km/h. W ich przypadku potencjał prewencyjny jest największy. Nie należy jednak lekceważyć systemu ograniczeń prędkości do 30 km/h: strefy i odcinki 30 km/h są również wykorzystywane w celu zwiększenia bezpieczeństwa drogowego, zwłaszcza w przypadku szczególnie zagrożonych użytkowników dróg (rowerzystów, pieszych, dzieci i osób starszych). Pomiary prędkości będą powtarzane w odstępach czasu, które dopiero zostaną określone przez BPA.
Sygnatura P.III.1611
Auckland’s State Highway 20B. Bringing savings to a major road project. (Auckland’s State Highway 20B. Wprowadzanie oszczędności do dużego projektu drogowego.) World Highways, November/December 2021, s. 16-20, fot. 15,
Połączenie między każdym większym miastem a jego lotniskiem jest bardzo ważne. W Auckland, w Nowej Zelandii, State Highway 20B łączy 1,6-milionowe miasto z resztą kraju i międzynarodowym lotniskiem i jest jedną z zaledwie dwóch dróg tam prowadzących. Międzynarodowe lotnisko w Auckland jest największym i najbardziej ruchliwym portem lotniczym w Nowej Zelandii. Znajduje się w pobliżu przedmieść Mangere, około 21 km od centrum Auckland. Jest to jedno z dwóch lotnisk w całej Nowej Zelandii zdolnych do obsługi dużych samolotów, takich jak Airbus A380. Obsługuje większość międzynarodowych lotów w kraju, przed pandemią przybywało tu 21 milionów pasażerów rocznie. W ramach wspólnej inicjatywy rządu i Międzynarodowego Portu Lotniczego w Auckland, Waka Kotahi NZ Transport Agency poprowadziła projekt mający na celu poprawę płynności ruchu na i z lotniska. Zadanie wydawało się proste: modernizacja drogi w z dwoma dodatkowymi pasami przeznaczonymi dla transportu publicznego, a także uzupełnienie jej o wspólną ścieżkę dla osób poruszających się pieszo lub na rowerach. Nie był to jednak zwykły projekt poszerzenia drogi. Na starym szlaku miała powstać zupełnie nowa droga. Od samego początku projekt miał ambitne ramy czasowe – na budowę przeznaczono 19 miesięcy (dwa lata, jedna zima), ponieważ zaplanowane na początek 2021 roku regaty jachtowe America's Cup miały ściągnąć do miasta tysiące gości z całej Nowej Zelandii i świata. Skrócenie terminu o 5 miesięcy było możliwe dzięki zastosowaniu nowych technologii i specjalnej organizacji pracy (m.in. prace w nocy po obu stronach drogi i otwieranie jej na dzień – pomogło w tym ograniczenie ruchu w czasach COVID), co zostało omówione w artykule. Wykonanie okazało się jednak o 30% droższe niż pierwotnie zakładano w budżecie.
Sygnatura P.III.6666
East Afrika’s ‘Silk Road’ Dream in sight. (Marzenie Afriki Wschodniej o „Jedwabnym Szlaku" w zasięgu możliwości.) World Highways, September/October 2021, s. 16-20, rys. 1; fot. 11,
Afryka Wschodnia jest jednym z najszybciej rozwijających się regionów w Afryce Subsaharyjskiej. Wzrost ten jest wspierany przez zwiększające się inwestycje w infrastrukturę. Przy populacji szacowanej na 177 milionów ludzi i jej przyroście w tempie 2,74%, zapotrzebowanie na wydajną infrastrukturę transportową umożliwiającą odpowiedni przepływ towarów i usług oraz mobilność społeczeństw wciąż rośnie – pomimo wyzwań takich jak kryzys COVID-19. W 2005 roku pięć krajów EAC – Kenia, Tanzania, Uganda, Rwanda i Burundi - uruchomiło Unię Celną EAC. Ma ona na celu wspieranie integracji regionalnej i umożliwienie swobodnego handlu towarami i usługami. W związku z tym pojawiła się konieczność stworzenia wysokiej jakości korytarzy transportowych. Sekretariat EAC opracował projekty drogowe niemalże na wzór dawnego „Jedwabnego Szlaku”. Po ich zakończeniu powstanie płynne połączenie drogowe między siedmioma krajami regionu Wielkich Jezior, skutecznie łączące północny korytarz transportowy, który kończy się w stolicy Burundi, Bujumburze, z korytarzem centralnym, który kończy się w Kampali w Ugandzie. Artykuł omawia stan zaawansowania na różnych odcinkach tego ambitnego zamierzenia w poszczególnych krajach. Co istotne, według danych za 2020 rok zmniejszył się procentowy udział Chin w finansowaniu infrastruktury Afryki Wschodniej (z 20,9% do 13,6%). Ów spadek wynika z kilku czynników: zakończenia pierwszych projektów, zwiększenia kontroli fiskalnej i starań o stabilność finansową rządów krajów regionu, a także zwiększenia udziału kapitałów prywatnych w projektach infrastrukturalnych.
Sygnatura P.III.6666
Meet Die Autobahn des Bundes. (Poznaj Die Autobahn des Bundes.) World Highways, November/December 2021, s. 22-23, fot. 1,
Niemieckie autostrady są często uważane za bardzo dobrze zarządzane i stanowią wzór do naśladowania dla innych krajów. Począwszy od stanu nawierzchni, a skończywszy na autostradowych udogodnieniach, Niemcy wiedzą, jak szybko i przyjemnie umożliwić przemieszczanie się z punktu A do punktu B, przy czym główne szlaki drogowe sprawiają wrażenie harmonijnych całości. Niewiele osób zdaje sobie sprawę, że do 2021 roku autostrady w Niemczech nie miały jednej centralnej struktury organizacyjnej. Niemcy, jako republika federalna, mają 16 częściowo suwerennych państw, czyli landów. Przez ponad 60 lat każdy z landów obsługiwał i utrzymywał swój odcinek autostrad krajowych. Ale w 2018 roku zaczęły się zmiany. Przez kolejne trzy lata obowiązki te były stopniowo przekazywane nowej, wspólnej agencji autostradowej – Die Autobahn GmbH des Bundes, czyli po prostu Autobahn z centralą w Berlinie. Do zadań spółki należy planowanie, budowa, eksploatacja, utrzymanie, finansowanie i zarządzanie majątkiem. Obsługuje ona około 13 tys. km autostrad.
Sygnatura P.III.6666
Materiały
PRZEGLĄD PRASY TECHNICZNEJ 01-04.2026Przegląd_1-42026.pdf 0.44MB 022022FOREIGNPRESS
022022zagranica.pdf 0.68MB