Przegląd prasy
Prezentujemy najnowszy przegląd prasy technicznej.
PRZEGLĄD POLSKIEJ PRASY TECHNICZNEJ NR 7 - 9 2026
BIULETYN KOMUNIKACJI MIEJSKIEJ
NOWOCZESNE BUDOWNICTWO INŻYNIERYJNE
TRANSPORT MIEJSKI I REGIONALNY
Efektywność kosztowa polityki ochrony środowiska / Tomasz Żylicz. // Aura.- 2026, nr 7, s. 4-5, sygn. P.III.6660 - rys. 1 ; fot. 1.
Warunki osiągnięcia efektywności kosztowej unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych (EU ETS - Emissions Trading System) w Polsce. Wpływ EU ETS na efektywność redukcji emisji dwutlenku węgla w transporcie drogowym i lotnictwie.
Miasta mutualistyczne jako model urbanizacji w epoce kryzysu klimatyczno-środowiskowego / Piotr Skubała. // Aura.- 2026, nr 7, s. 20-21, sygn. P.III.6660 - fot. 1.
Koncepcja miasta mutualistycznego i jej zastosowanie we współczesnej urbanistyce. Zasady planowania i zarządzania aglomeracjami inspirowane procesami zachodzącymi naturalnie w ekosystemach. Założenia rozwoju miasta jako elementu systemu ekologicznego. Kierunki i perspektywy zrównoważonego rozwoju mutualistycznych sieci miejskich w kontekście zagrożeń wynikających ze zmian klimatu.
Nature Relationship Index jako nowy sposób opowiadania o rozwoju człowieka i przyrody / Piotr Skubała. // Aura.- 2026, nr 9, s. 23-25, sygn. P.III.6660 - rys. 2 ; fot. 1.
Rola i znaczenie wskaźników, takich jak ślad ekologiczny (ecological footprint) i ślad węglowy (carbon footprint), w procesie analizy oddziaływania człowieka na środowisko. Przesłanki uzasadniające uwzględnienie czynników społecznych w określaniu wpływu człowieka na biosferę; geneza i aspekty stosowania w ochronie środowiska Wskaźnika Rozwoju Społecznego (Human Development Index - HDI). Projekt koncepcji Wskaźnika Relacji z Naturą - Nature Relationship Index (NRI) zaproponowany przez E.C. Ellisa i współautorów w artykule pt. "An aspirational approach to planetary futures" (Nature 2025, vol. 642, s. 889–899).
Polityka w ochronie środowiska / Tomasz Żylicz. // Aura.- 2026, nr 9, s. 4-5, sygn. P.III.6660
Rola i znaczenie światopoglądu i religijności w kształtowaniu polityki ochrony środowiska. Zagadnienia ochrony środowiska i ochrony klimatu w kontekście globalnej wymiany gospodarczej i stosunków międzynarodowych.
Sprawiedliwość polityki ochrony środowiska / Tomasz Żylicz. // Aura.- 2026, nr 8, s. 4-5, sygn. P.III.6660 - fot. 1.
Zakres stosowania zasad sprawiedliwości społecznej w odniesieniu do polityki ochrony środowiska na świecie. Elementy analizy kosztów i korzyści funkcjonowania Europejskiego Systemu Handlu Emisjami (EU ETS). Wnioski dotyczące alokacji pozwoleń na emisję w Polsce i struktury rozkładu kosztów ponoszonych przez przedsiębiorców.
Motoryzacja w miniaturze: samochody na polskich etykietach i znaczkach / Tadeusz Koj, Jarosław Stypka. // Automobilista.- 2026, nr 7, s. 76-78, sygn. P.III.6887 - fot. 17.
Przykłady etykiet i znaczków pocztowych, na których znajdują się wizerunki samochodów osobowych z lat 80. i 90. XX w, pochodzących z prywatnej kolekcji.
Życie po życiu, czyli niezwykłe losy Warszawy / Mateusz Pasternak. // Automobilista.- 2026, nr 7, s. 70-75, sygn. P.III.6887 - fot. 17.
Historia samochodu osobowego FSO Warszawa, produkowanego w latach 1951 – 1973 przez Fabrykę Samochodów Osobowych (FSO) w Warszawie. Znaczenie i pozycja konkurencyjna FSO Warszawa na polskim rynku motoryzacyjnym w XX w.
BIULETYN KOMUNIKACJI MIEJSKIEJ
Automatyczny nadzór nad pantografem. Monitoring w czasie rzeczywistym jako fundament nowoczesnej infrastruktury tramwajowej / Jakub Kowalski, Alex Munkhaus. // Biuletyn Komunikacji Miejskiej.- 2026, nr 180, s. 65-70, sygn. P.III.6776 - rys. 3 ; fot. 3.
Architektura i zadania systemu automatycznego monitorowania i diagnostyki odbieraków prądu w pociągach i tramwajach - PantoSystem. Funkcje podsystemu PantoScanner, rejestrującego stan pantografu z wykorzystaniem zaawansowanych technologii pomiarowych: triangulacji laserowej 3D, obrazowania w wysokiej rozdzielczości, oświetlenia podczerwonego. Zakres nieprawidłowości i problemów technicznych wykrywanych przez system. Doświadczenia z wdrożenia i eksploatacji PantoInspect PantoScanner na sieci kolei lekkiej Aarhus Letbane w Danii. Ocena efektywności zastosowania rozwiązań sztucznej inteligencji w systemach monitorowania infrastruktury transportu szynowego.
Badanie oleju silnikowego jako narzędzie diagnostyczne / Jakub Chłodek, Piotr Krawiec, Janusz Cebulski, Dorota Pasek, Wioletta Cebulska. // Biuletyn Komunikacji Miejskiej.- 2026, nr 180, s. 51-56, sygn. P.III.6776 - rys. 1 ; fot. 7, tab. 1.
Rola i znaczenie oleju silnikowego w prawidłowej pracy silnika spalinowego. Metodyka, cele i zakres wykorzystania wyników badań analitycznych do oceny stopnia wyeksploatowania oleju oraz diagnostyki stanu silnika.
Bezpieczna mobilność miejska w sytuacjach kryzysowych - rola MPK Wrocław / Rafał Wolanowski. // Biuletyn Komunikacji Miejskiej.- 2026, nr 180, s. 22-25, sygn. P.III.6776 - fot. 5.
Rola i zadania przedsiębiorstw transportu miejskiego w sytuacjach kryzysowych. Cele i możliwości prowadzenia przez przewoźnika działań wspierających administrację publiczną w zarządzaniu kryzysowym na przykładzie Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego (MPK) we Wrocławiu. Standardy bezpieczeństwa wdrażane przez przedsiębiorstwo oraz przewidywany udział pracowników MPK w systemie ochrony ludności i obrony cywilnej na podstawie przydziałów mobilizacyjnych.
Jak będziemy monitorować skuteczne wdrażanie SUMP dla węzłów miejskich na bazie wskaźników UMI? / Aleksandra Kopeć, Maria Perkuszewska, Marcin Żywiałkowski. // Biuletyn Komunikacji Miejskiej.- 2026, nr 180, s. 11-16, sygn. P.III.6776 - rys. 2 ; fot. 1.
Etapy przygotowania i realizacji Planu Zrównoważonej Mobilności Miejskiej (Sustainable Urban Plan Mobility - SUMP). Wymagania prawne dotyczące sprawozdawczości i monitorowania SUMP. Charakterystyka Wskaźników Mobilności Miejskiej (Urban Mobility Indicators - UMI) wykorzystywanych w procesie oceny wdrażania SUMP: wskaźniki horyzontalne, wskaźniki zrównoważenia, wskaźniki bezpieczeństwa, wskaźniki dostępności. Regulacje prawa UE i polskiego dotyczące SUMP i UMI. Cele i zadania Centrum Kompetencji SUMP działającego w ramach struktur Ministerstwa Infrastruktury.
Koncepcja autobusów ewakuacyjnych dla Warszawy / Robert Sokołowski. // Biuletyn Komunikacji Miejskiej.- 2026, nr 180, s. 26-29, sygn. P.III.6776 - rys. 5 ; fot. 1.
Cele i warunki wykorzystania miejskiego taboru autobusowego do ewakuacji ludności w sytuacjach kryzysowych oraz w czasie wojny. Charakterystyka autobusów miejskich zakupionych przez Zarząd Transportu Miejskiego w Warszawie, które mogą być stosowane jako pojazdy ewakuacyjne. Wyposażenie autobusów Solaris Urbino umożliwiające ich przystosowanie do przewozu osób poruszających się wózkami inwalidzkimi oraz ewakuacji medycznej.
Pierwszy bilans dyrektywy o czystych pojazdach: Sprawozdanie przekazane do Brukseli / Wiesława Molik. // Biuletyn Komunikacji Miejskiej.- 2026, nr 180, s. 6-10, sygn. P.III.6776 - rys. 1 ; fot. 3, tab. 1.
Cele polityki Europejskiego Zielonego Ładu oraz unijnej Strategii na rzecz zrównoważonej i inteligentnej mobilności. Etapy wdrażania regulacji Dyrektywy o wspieraniu czystych pojazdów (CVD – Clean Vehicles Directive) do krajowego systemu prawnego. Wymagania dotyczące zwiększenia udziału ekologicznie czystych pojazdów w zamówieniach publicznych do 2030 r. Organizacja krajowego systemu monitorowania i sprawozdawczości w sprawie realizacji wytycznych CVD. Ograniczenia, koszty i bariery wdrażania CVD na polskim rynku transportowym.
Prądy błądzące torowisk zabudowanych w XX wieku / Józef Dąbrowski. // Biuletyn Komunikacji Miejskiej.- 2026, nr 180, s. 57-64, sygn. P.III.6776 - rys. 4 ; fot. 5.
Rodzaje i przykłady konstrukcji zabudowy szyn w torowiskach tramwajowych w XX w. Przyczyny powstawania zjawiska prądów błądzących na torowiskach zabudowanych. Sposoby zapobiegania przepływowi prądu trakcyjnego z sieci szynowej do otaczającego gruntu.
Własność intelektualna i spory jej dotyczące w zamówieniach publicznych - uwagi praktyczne / Piotr Wenski, Daniel Wiszniewski. // Biuletyn Komunikacji Miejskiej.- 2026, nr 180, s. 17-21, sygn. P.III.6776 - rys. 2.
Pojęcie i rodzaje własności intelektualnej (Intellectual Property - IP) w zamówieniach publicznych dotyczących branży transportowej i komunikacji miejskiej. Błędy najczęściej popełniane przez zamawiających i wykonawców dotyczące przestrzegania prawa własności intelektualnej w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego. Dobre praktyki w zakresie IP stosowane podczas analizy potrzeb i sporządzania opisu zamówienia. Wymagania i obszary regulacji dyrektywy NIS2 i polskiej ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa powiązane z prawem własności intelektualnej.
Wykorzystanie autobusów komunikacji miejskiej w przypadku klęsk żywiołowych, ewakuacji lub do celów wojskowych - próbna ewakuacja szpitala w Pile / Tadeusz Majewski. // Biuletyn Komunikacji Miejskiej.- 2026, nr 180, s. 30-34, sygn. P.III.6776 - rys. 1 ; fot. 7.
Ocena wykorzystania autobusów miejskich podczas próbnej ewakuacji szpitala specjalistycznego, przeprowadzonej w Pile w ramach ćwiczeń pn. "Ewakuacja i działania ratownicze w sytuacji ekstremalnych warunków atmosferycznych". Wnioski i rekomendacje dotyczące opracowania planów ewakuacji, organizacji działań ratowniczych, zapewnienia dostępności i przejezdności trasy ewakuacji.
Accessibility of urban transport spaces for families: a case study of Poznań based on universal design principles / Patrycja Reder, Iwona Jankowiak. // Drogi i Mosty.- 2026, nr 2, s. 139-153, sygn. P.II.6132 - rys. 3 ; fot. 20, tab. 2.
Analiza dostępności komunikacyjnej infrastruktury Poznania z punktu widzenia rodziców małych dzieci. Ocena warunków funkcjonowania opiekunów z dziećmi w przestrzeni publicznej miasta, obejmującej m.in.: ciągi piesze, przejścia dla pieszych, przystanki komunikacji miejskiej, tereny rekreacyjne. Porównanie dostępności poszczególnych obszarów miasta, w tym: części historycznej, osiedli mieszkaniowych z lat 70. XX w., współczesnej zabudowy. Podsumowanie wyników badania ankietowego dotyczącego opinii użytkowników przestrzeni miejskiej na temat jej dostępności. (Artykuł w jęz. angielskim).
Italian approach to the use of RAP as a raw material in new asphalt mixtures / Francesco Giudici, Gilberto Del Zoppo, Anna Crespi. // Drogi i Mosty.- 2026, nr 2, s. 127-137, sygn. P.II.6132 - rys. 8, tab. 6.
Cele i znaczenie recyklingu materiałów drogowych jako elementu strategii redukcji gazów cieplarnianych i gospodarki obiegu zamkniętego w UE. Warunki prawne i techniczne ponownego wykorzystania destruktu asfaltowego (Reclaimed Asphalt Pavement - RAP) w budowie dróg we Włoszech. Wymagania dotyczące minimalnego udziału RAP w mieszankach asfaltowych na podstawie rozporządzenia ministerialnego z 2024 r. Zasady gospodarowania RAP oraz jego użycia w procesie produkcyjnym. Wyniki badań jakości i trwałości mieszanek asfaltowych, w których zastosowano RAP oraz dodatki regenerujące. (Artykuł w jęz. angielskim).
AI na placu budowy: bezpieczeństwo pracy i monitoring w czasie rzeczywistym / Krzysztof Liszka. // Inżynier Budownictwa.- 2026, nr 9, s. 50-52, sygn. P.III.6898 - rys. 4, tab. 1.
Obszary zastosowania narzędzi AI w procesie budowy. Monitorowanie ryzyka wystąpienia nieprawidłowości i zagrożeń na placu budowy z wykorzystaniem sztucznej inteligencji i dronów; przykładowe czynniki ryzyka analizowane przez systemy wizyjne i predykcyjne. Perspektywy utworzenia zintegrowanych systemów bezpieczeństwa opartych na AI, współpracujących z systemami zarządzania projektami oraz cyfrowymi bliźniakami budów, funkcjonujących na w pełni zautomatyzowanych placach budowy.
Hydrotechnika w obliczu zmian klimatu - wyzwania dla inżynierów i inwestorów / Marcin Jarzyński, Anna Dębińska. // Inżynier Budownictwa.- 2026, nr 8, s. 28-31, sygn. P.III.6898 - fot. 3.
Cele i kierunki rozwoju infrastruktury hydrotechnicznej w Polsce, rozmowa z zastępcą prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, Marcinem Jarzyńskim. Wpływ zmian klimatu na strategie zarządzania infrastrukturą wodną. Inwestycje budownictwa hydrotechnicznego związane z ochroną przeciwpowodziową, retencjonowaniem wody i przeciwdziałaniem skutkom suszy. Zastosowanie technologii cyfrowych i systemów monitoringu w gospodarce wodnej.
Most pieszo-rowerowy w Warszawie / Tadeusz Stefanowski, Piotr Piotrkowicz, Paweł Stefanowski, Marcel Michalak. // Inżynier Budownictwa.- 2026, nr 8, s. 60-63, sygn. P.III.6898 - rys. 5 ; fot. 2.
Charakterystyka konstrukcji mostu pieszo-rowerowego w Warszawie (Kładka Magdaleny Abakanowicz), oddanego do użytkowania w 2024 r. Rozwiązania inżynieryjne zastosowane w budowie mostu. Parametry konstrukcyjne i technologia wykonania elementów mostu, w tym: posadowienie podpór i fundamenty, żelbetowe przyczółki i filary, konstrukcja skrzynkowa ustroju niosącego, budowa rampy, wzmocnienie pomostu konstrukcją skrzynkową o zamkniętym przekroju skrzynkowym, dane hydrologiczne i umocnienie dna rzeki. Wyposażenie i infrastruktura techniczna mostu. Etapy realizacji prac montażowych.
Mosty projektuje się na dziesięciolecia / Jan Biliszczuk, Anna Dębińska. // Inżynier Budownictwa.- 2026, nr 7, s. 34-38, sygn. P.III.6898 - rys. 1 ; fot. 4.
Zagadnienia bezpieczeństwa konstrukcji budowli w inżynierii mostowej (rozmowa z prof. dr hab. Janem Biliszczukiem). Efektywność stosowania narzędzi cyfrowych w projektowaniu mostów. Przykłady katastrof budowlanych spowodowanych błędami w planowaniu obiektów mostowych; schemat konstrukcji Mostu Chiraya w Kolumbii - stan budowy w chwili katastrofy. Doświadczenia z realizacji budowy Mostu Rędzińskiego we Wrocławiu, będącego częścią autostrady A8.
Obiekty tymczasowe dla wojska - mobilne magazyny i wsparcie logistyczne / Rafał Tryka. // Inżynier Budownictwa.- 2026, nr 9, s. 62-67, sygn. P.III.6898 - rys. 5 ; fot. 6.
Koncepcja mobilnych obiektów tymczasowych na potrzeby wojska opracowana w ramach strategii wzmacniania obecności Wojska Polskiego we wschodnich regionach kraju. Założenia projektowe i budowa mobilnych hal garażowych zrealizowana przez Rejonowy Zarząd Infrastruktury w Lublinie. Parametry techniczne i układ konstrukcyjny hali oparty na schemacie statycznym ramy z ryglem kratowym, w którym słupy są elementami pełnościennymi. Innowacyjne rozwiązania inżynieryjne zastosowane w zakresie budowy i posadowienia obiektów. Organizacja prac montażowych i demontażowych z możliwością szybkiej zmiany lokalizacji hali.
Porównanie wyników ugięć nawierzchni drogi gminnej w zmiennych warunkach wilgotności podłoża gruntowego i warstw niezwiązanych / Przemysław Rokitowski. // Inżynier Budownictwa.- 2026, nr 9, s. 22-29, sygn. P.III.6898 - rys. 3 ; fot. 7.
Ocena wpływu zawilgocenia w warstwach nawierzchni drogowej lub w przypowierzchniowej części podłoża gruntowego na pracę i trwałość konstrukcji drogi. Analiza zmian wartości ugięć nawierzchni drogi gminnej wybudowanej na gruntach o ograniczonej przepuszczalności, w powiązaniu z wysokością zwierciadła wód gruntowych w obrębie pasa drogowego. Metodologia i podsumowanie wyników badań obserwacyjnych i diagnostycznych, przeprowadzonych z wykorzystaniem piezometra, georadaru i ugięciomierza dynamicznego FWD. Porównanie i identyfikacja różnic w pracy nawierzchni drogowej w warunkach wysokiego zawilgocenia oraz w sytuacji, gdy zwierciadło wód gruntowych jest usytuowane znacząco poniżej jej spodu.
Środowisko zabudowane - o przestrzeni, odpowiedzialności państwa i warunkach życia ludzi / Radosław Wojnowski. // Inżynier Budownictwa.- 2026, nr 7, s. 14-16, sygn. P.III.6898 - fot. 2.
Koncepcja środowiska zabudowanego ("built environment") rozumianego jako całościowy system przestrzenny, obejmujący: zabudowę, budownictwo kubaturowe i infrastrukturalne, przestrzenie publiczne, układy urbanistyczne, infrastrukturę techniczną i transportową oraz relacje funkcjonalne, społeczne i środowiskowe. Znaczenie "built environment" dla poprawy jakości życia, włączenia społecznego i zrównoważonego rozwoju. Rola i odpowiedzialność państwa w kształtowaniu polityki środowiska zabudowanego, w tym w zakresie planowania i rozwoju infrastruktury.
Techniczne aspekty remontu zabytkowego mostu drogowego w Krośnie Odrzańskim / Adam Wysokowski, Marek Sroka, Anna Balcerowiak, Weronika Dołęga. // Inżynier Budownictwa.- 2026, nr 7, s. 40-45, sygn. P.III.6898 - fot. 7.
Cele i zakres modernizacji zabytkowego mostu drogowego przez Odrę w Krośnie Odrzańskim. Charakterystyka techniczna stalowej konstrukcji i wyposażenia mostu przed przebudową. Przebieg realizacji robót mostowych z uwzględnieniem wymagań konserwatorskich i bezpieczeństwa obiektu. Technologia wykonania prac remontowych.
Uszczelnianie obiektów hydrotechnicznych z użyciem zawiesin twardniejących z dodatkiem popiołów ze spalania odpadów komunalnych / Paweł Falaciński, Łukasz Szarek. // Inżynier Budownictwa.- 2026, nr 8, s. 34-42, sygn. P.III.6898 - rys. 8 ; fot. 1, tab. 5.
Regulacje prawne i zasady termicznego przekształcania odpadów komunalnych (TPOK) oraz ich powtórnego wykorzystania. Warunki stosowania materiałów odpadowych do uszczelniania ziemnych obiektów hydrotechnicznych. Ocena możliwości wykorzystania dwóch rodzajów popiołu z TPOK w zawiesinach twardniejących stosowanych do budowy przesłon przeciwfiltracyjnych w wałach przeciwpowodziowych. Metody i podsumowanie wyników badań zawiesin twardniejących, mających na celu określenie ich właściwości technologicznych i parametrów użytkowych.
Zrównoważone budownictwo w Polsce 2026: od dobrej praktyki do wymogu technicznego / Przemysław Oczyp. // Inżynier Budownictwa.- 2026, nr 8, s. 82-85, sygn. P.III.6898 - fot. 2.
Koncepcja zrównoważonego rozwoju budownictwa w polityce klimatycznej UE. Wymogi prawne dotyczące ograniczenia emisji dwutlenku węgla i poprawy efektywności energetycznej budynków. Przebieg procesu wdrażania regulacji unijnych w zakresie projektowania i standaryzacji budynków bezemisyjnych, na podstawie przepisów dyrektywy EPBD i rozporządzenia CPR 2 (2024/3110) w sprawie wyrobów budowlanych. Cyfryzacja procesu utrzymania budynków oraz obowiązek prowadzenia książki obiektu budowlanego w formie cyfrowej (c-KOB). Wymagania techniczne w zakresie adaptacji budynków do zmian klimatu. Ograniczenie negatywnego oddziaływania materiałów oraz procesu budowy na środowisko. Kierunki i perspektywy rozwoju gospodarki cyrkularnej (gospodarki obiegu zamkniętego) w branży budowlanej.
Berijew Be-200 / Andrij Charuk. // Lotnictwo.- 2026, nr 6, s. 42-55, sygn. P.III.6640 - rys. 1 ; fot. 25, tab. 4.
Historia i rozwój konstrukcji rosyjskiego samolotu-amfibii Be-200, przeznaczonego do pełnienia zadań patrolowych, przeciwpożarowych i ratownictwa. Opis konstrukcji oraz dane techniczne i wyposażenie samolotu.
"Lotowskie żurawie" na kierunku wschodnim i południowym we wrześniu 1939 r. Część I / Janusz Młodzianka. // Lotnictwo.- 2026, nr 7-8, s. 76-90, sygn. P.III.6640 - rys. 1 ; fot. 13, tab. 2.
Przygotowania na wypadek wybuchu wojny i zadania polskiego lotnictwa komunikacyjnego w 1939 r. Ocena stanu zasobów sprzętowych i personalnych PLL LOT wg stanu na wrzesień 1939 r. Mapa rozmieszczenia samolotów na terytorium RP oraz dowodzenie rzutem powietrznym i przebieg alarmowej ewakuacji loty lotniczej LOT w dn. 1-11.09.1939 r.
"Lotowskie żurawie" na kierunku wschodnim i południowym we wrześniu 1939 r. Część II / Janusz Młodzianka. // Lotnictwo.- 2026, nr 9, s. 78-91, sygn. P.III.6640 - rys. 1 ; fot. 10, tab. 5.
Działania rzutu powietrznego polskiego lotnictwa komunikacyjnego oraz przebieg ewakuacji loty PLL LOT w dn. 12-30.09.1939 r. Charakterystyka techniczna samolotów pasażerskich nowej generacji (o prędkości przelotowej powyżej 200 km/h) eksploatowanych przez PLL LOT w 1939 r. Losy polskiej floty lotniczej po rozpoczęciu II wojny światowej: samoloty pasażerskie i specjalizowane ewakuowane do Rumunii; samoloty pasażerskie operujące na kierunku państw nordyckich w dn. 17-18.09.1939 r.; samoloty utracone we wrześniu 1939 r.
Modernizacja techniczna polskiego lotnictwa wojskowego w latach 2025 -2026 / Marcin Strembski. // Lotnictwo.- 2026, nr 9, s. 16-30, sygn. P.III.6640 - fot. 26, tab. 1.
Zadania inwestycyjne realizowane w ramach planów modernizacji lotnictwa Sił Zbrojnych RP. Zakupy samolotów bojowych, transportowych i specjalnych polskiego lotnictwa wojskowego w latach 2025 - 2026. Zamówienia na systemy bezzałogowe dla lotnictwa, marynarki wojennej i wojsk lądowych. Inwestycje w zakresie budowy satelitarnych systemów rozpoznania obrazowego i łączności. Dane dotyczące liczby statków powietrznych Sił Zbrojnych RP wg stanu na sierpień 2026 r.
PZL M18 Dromader / Leszek A. Wieliczko. // Lotnictwo.- 2026, nr 7-8, s. 44-61, sygn. P.III.6640 - rys. 5 ; fot. 24, tab. 4.
Geneza i etapy rozwoju konstrukcji samolotów rolniczych i gaśniczych PZL M18 Dromader od lat 70. XX w. Parametry i wyposażenie techniczne samolotów PZL M18 Dromader oraz wariantów pochodnych (M21 Dromader Mini, M24 Dromader Super, M24T (M30) Dromader Super Turbo, M25 Dromader Mikro. Dane dotyczące produkcji samolotów Dromader w latach 1976 - 2008.
Śmigłowce wielozadaniowe z PZL-Świdnik i rozwój krajowego przemysłu: korzyści obronne i społeczne // Lotnictwo.- 2026, nr 9, s. 32-35, sygn. P.III.6640
Oferta produkcyjna Leonardo PZL-Świdnik, polskiego producenta śmigłowców i sprzętu lotniczego dla lotnictwa wojskowego. Charakterystyka wybranych śmigłowców wielozadaniowych i szkolno-bojowego śmigłowca AW109 TrekkerM. Znaczenie krajowego przemysłu lotniczego dla rozwoju zdolności obronnych państwa.
Wojna powietrzna nad Ukrainą. Luty 2026 r. / Marcin Strembski. // Lotnictwo.- 2026, nr 6, s. 28-41, sygn. P.III.6640 - rys. 7 ; fot. 18, tab. 1.
Przebieg działań militarnych ukraińskich i rosyjskich sił powietrznych w dn. 1-28.02.2026 r.; przeprowadzone ataki rakietowe i straty poniesione przez strony konfliktu. Zastosowanie siatek antydronowych w celu ochrony ludności cywilnej i szlaków komunikacyjnych w Ukrainie. Mapy tras lotów rosyjskich środków bojowych oraz dane dotyczące dobowej aktywności lotnictwa i wojsk rakietowych Rosji i Ukrainy.
Wojna powietrzna nad Ukrainą. Marzec 2026 r. / Marcin Strembski. // Lotnictwo.- 2026, nr 7-8, s. 28-42, sygn. P.III.6640 - rys. 10 ; fot. 14, tab. 1.
Przebieg działań operacyjno-taktycznych lotnictwa podczas wojny rosyjsko-ukraińskiej w dn. 1-31.03.2026 r. Ataki z użyciem dronów przeprowadzone na infrastrukturę oraz straty poniesione przez strony konfliktu. Mapy tras lotów rosyjskich środków bojowych podczas ataków na Ukrainę. Dane dotyczące dobowej aktywności lotnictwa i wojsk rakietowych Rosji i Ukrainy.
Wojna powietrzna nad Ukrainą. Kwiecień 2026 r. / Marcin Strembski. // Lotnictwo.- 2026, nr 9, s. 36-49, sygn. P.III.6640 - rys. 10 ; fot. 11, tab. 1.
Przebieg działań operacyjno-taktycznych lotnictwa podczas wojny rosyjsko-ukraińskiej, w okresie od 1.04 do 30.04.2026 r. Ataki rakietowe i lotnicze oraz straty poniesione przez strony konfliktu; dane dotyczące aktywności lotnictwa i wojsk rakietowych, użytych środków bojowych i systemów bezzałogowych oraz działania obrony przeciwlotniczej. Mapy ilustrujące przybliżone trasy lotów rosyjskich środków bojowych podczas ataków na Ukrainę. Uszkodzenia infrastruktury krytycznej i obiektów przemysłu zbrojeniowego w Rosji i w Ukrainie.
Dekarbonizacja nie jest dla drogownictwa zewnętrznym obciążeniem, które trzeba przetrwać. To jest przesunięcie rynku / Paweł Gładysz. // Magazyn Autostrady.- 2026, nr 4, s. 20-23, sygn. P.III.6837 - fot.1.
Cele i uwarunkowania stosowania technologii wychwytywania, wykorzystywania i składowania dwutlenku węgla (CCUS - Carbon Capture, Utilization and Storage) w budownictwie drogowym - rozmowa z prezesem Stowarzyszenia CCUS Poland, Pawłem Gładyszem. Rola CCUS jako narzędzia polityki klimatycznej i jego wpływ na ograniczenie emisyjności infrastruktury drogowej. Możliwości wykorzystywania wychwyconego CO2 w zakresie produkcji materiałów budowlanych i realizacji inwestycji infrastrukturalnych. Warunki prawnoadministracyjne i instytucjonalne wdrożenia systemu CCUS w Polsce.
Słabe podłoże gruntowe w budownictwie drogowym. Metody wzmacniania i rola geosyntetyków / Agnieszka Kiersnowska. // Magazyn Autostrady.- 2026, nr 4, s. 38-43, sygn. P.III.6837 - rys. 4.
Kryteria wyboru metody wzmacniania podłoża gruntowego w oparciu o wyniki badań geotechnicznych. Charakterystyka klasycznych sposobów wzmacniania podłoża oraz zakresu i skuteczności ich stosowania: wymiana gruntu, zagęszczanie podłoża, konsolidacja i przeciążenie podłoża, wibrowymiana i kolumny żwirowe, stabilizacja gruntu spoiwami, metody iniekcyjne. Rodzaje i właściwości geosyntetyków wykorzystywanych do wzmacniania podłoża. Zasady doboru i projektowania konstrukcji wzmacnianiających z użyciem geosyntetyków: geosiatki, geotkaniny, geokomórki, geowłókniny, geokraty, geokompozyty.
Sztuczna inteligencja w geotechnice drogowej. Nowe podejście do rozpoznania podłoża gruntowego / Krzysztof Liszka. // Magazyn Autostrady.- 2026, nr 4, s. 44-47, sygn. P.III.6837 - rys. 1, tab. 1.
Rodzaje klasycznych metod rozpoznania podłoża stosowanych w geotechnice drogowej. Cele i efektywność wykorzystania sztucznej inteligencji (AI) w badaniach geotechnicznych. Obszary zastosowania AI w inżynierii drogowej dotyczące porządkowania, kontroli jakości, klasyfikacji i modelowania przestrzennego danych geotechnicznych.
Zgazowanie, piroliza i toryfikacja odpadów pochodzących z drogownictwa/ Michał Stawowiak. // Magazyn Autostrady.- 2026, nr 4, s. 48-52, sygn. P.III.6837 - rys. 4, tab. 2.
Porównanie alternatywnych wobec spalania metod zagospodarowania odpadów pochodzących z drogownictwa. Charakterystyka procesów termicznego i termiczno-chemicznego przekształcania odpadów pochodzących z drogownictwa: pirolizy, zgazowania, toryfikacji. Rozwiązania technologiczne stosowane w mechaniczno-biologicznym przetwarzaniu odpadów.
Ewolucja napędu okrętowego. Część 1 / Sławomir J. Lipiecki. // Morze, Statki i Okręty.- 2026, nr 7-8, s. 85-92, sygn. P.III.6763 - rys. 6 ; fot. 10
Geneza i ewolucja napędów okrętowych na świecie od starożytności. Efektywność wdrożenia napędów mechanicznych na statkach w porównaniu do jednostek morskich napędzanych żaglami i wiosłami. Budowa i działanie systemów napędów parowych i turboparowych; przykładowe schematy siłowni turboparowych drugiej i trzeciej generacji, znajdujących się na pancernikach Yamato i USS Iowa. Zagadnienia techniczne eksploatacji i najczęstsze przyczyny awarii siłowni turboparowych. Wymagania i standardy dotyczące współczesnych konstrukcji siłowni okrętowych.
Sto ton dynamitu / Wojciech Holicki. // Morze, Statki i Okręty.- 2026, nr 7-8, s. 65-73, sygn. P.III.6763 - rys. 1 ; fot. 11.
Opis katastrofy spowodowanej eksplozją ładunku dynamitu w ładowni holenderskiego parowca Voorbode, która miała miejsce dn. 20.04.1944 r. w porcie morskim w Bergen. Okoliczności i przebieg zdarzenia. Procedury i wnioski dotyczące ustalenia przyczyn wypadku. Liczba ofiar śmiertelnych oraz straty materialne spowodowane przez wybuch i pożary powstałe na obszarze portu i miasta Bergen.
Blokada cieśniny Ormuz w świetle prawa międzynarodowego / Sebastian Kita, Dariusz Szymankiewicz. // Namiary na Morze i Handel.- 2026, nr 12, s. 12-13, sygn. P.III.6748 - rys. 1.
Geneza konfliktu zbrojnego między USA i Iranem oraz jego wpływ na ruch statków w cieśninie Ormuz. Analiza kwestii swobodnej żeglugi oraz możliwości pobierania opłat za korzystanie z tranzytu przez cieśninę w świetle norm prawa międzynarodowego, w tym postanowień Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza (United Nations Convention on the Law of the Sea - UNCLOS).
Dobre półrocze w portach / Maciej Matczak. // Namiary na Morze i Handel.- 2026, nr 14-15, s. 24-26, sygn. P.III.6748 - rys. 4 ; fot. 2, tab. 1.
Analiza zmian wielkości i struktury przeładunków w polskich portach morskich (Gdańsk, Gdynia, Szczecin-Świnoujście, Police) w pierwszym półroczu lat 2025 - 2026, wg grup towarów: węgiel i koks, ruda, inne masowe, zboże i pasze, drewno, drobnica, paliwa płynne.
Europa samotną wyspą? / Michał Graban. // Namiary na Morze i Handel.- 2026, nr 14-15, s. 28-30, sygn. P.III.6748 - fot. 2.
Geneza i rozwój koncepcji europejskiej jednolitej sieci transportowej. Rola i znaczenie transeuropejskich korytarzy transportowych w przewozach międzynarodowych pomiędzy Europą a Azją. Polityka UE w zakresie zrównoważonego rozwoju oraz usprawnienia systemu transportu transgranicznego. Perspektywy włączenia dróg śródlądowych Odry i Wisły do Transeuropejskiej Sieci Transportowej (TEN-T).
Kijów i Moskwa w ogniu / Jakub Łoginow. // Namiary na Morze i Handel.- 2026, nr 13, s. 16-18, sygn. P.III.6748 - fot. 2.
Skutki ekonomiczne i zagrożenia dla bezpieczeństwa energetycznego spowodowane wojną rosyjsko-ukraińską. Zniszczenia infrastruktury energetycznej na Ukrainie i kryzys systemu elektroenergetycznego. Zmiany kierunku przepływów ładunków surowców energetycznych przez porty morskie w Polsce i Białorusi.
Kolejny miesiąc wzrostów / Jakub Jankiewicz. // Namiary na Morze i Handel.- 2026, nr 14-15, s. 20, sygn. P.III.6748 - tab. 1.
Statystyka przeładunków w portowych terminalach kontenerowych w czerwcu 2025 r. i w czerwcu 2026 r.: Bałtycki Terminal Kontenerowy Gdynia, Gdynia Container Terminal/Hutchinson Ports Gdynia, DB Port Szczecin.
Kontenerowe dwie prędkości / Jakub Jankiewicz. // Namiary na Morze i Handel.- 2026, nr 14-15, s. 21-23, sygn. P.III.6748 - fot. 2, tab. 2.
Dynamika i trendy wzrostu przeładunków kontenerów w polskich portach morskich. Statystyka przeładunków w portowych terminalach kontenerowych w pierwszym półroczu lat 2024 - 2026 oraz prognozy na drugie półrocze 2026 r.: Bałtycki Terminal Kontenerowy Gdynia, Gdynia Container Terminal/Hutchinson Ports Gdynia, OT Port Gdynia, DB Port Szczecin.
Kto zapłaci za wydobycie / Bartosz Biechowski. // Namiary na Morze i Handel.- 2026, nr 12, s. 13-14, sygn. P.III.6748 - rys. 1.
Zasady i koszty wydobycia mienia utraconego na morzu zgodnie z przepisami Kodeksu morskiego. Kryteria i sposoby oceny zagrożenia dla żeglugi stwarzanego przez zatopione mienie, na podstawie regulacji Konwencji z Nairobi o usuwaniu wraków z 2007 r.
Majowe odbicia i korekty / Jakub Jankiewicz. // Namiary na Morze i Handel.- 2026, nr 12, s. 29, sygn. P.III.6748 - tab. 1.
Dane dotyczące przeładunków w portowych terminalach kontenerowych w maju 20205 r. i w maju 20206 r.: Bałtycki Terminal Kontenerowy Gdynia, Gdynia Container Terminal/Hutchinson Port Gdynia, OT Port Gdynia, DB Port Szczecin.
Naftowe kryzysy i wojny na morzu / Andrzej Szcześniak. // Namiary na Morze i Handel.- 2026, nr 13, s. 9-11, sygn. P.III.6748 - rys. 1 ; fot. 1.
Wpływ konfliktów zbrojnych (wojny w Zatoce Perskiej, blokady cieśniny Ormuz, wojny rosyjsko-ukraińskiej, kryzysu w Wenezueli) na funkcjonowanie światowego rynku transportu morskiego. Zagrożenia dla bezpieczeństwa żeglugi i handlu morskiego. Zakłócenia dostaw ropy i globalnych łańcuchów logistycznych. Ocena polskiej polityki żeglugowej i energetycznej na tle sytuacji międzynarodowej.
Przełamać wojenne ryzyko / Jakub Łoginow. // Namiary na Morze i Handel.- 2026, nr 12, s. 20-22, sygn. P.III.6748 - fot. 3.
Zagrożenia dla bezpieczeństwa żeglugi na Morzu Czarnym spowodowane wojną rosyjsko-ukraińską. Zasady i warunki ubezpieczeń morskich w Ukrainie. Cele wdrożenia Mechanizmu Jedność w ukraińskim systemie ubezpieczeniowym oraz jego wpływ na obniżenie kosztów ryzyka i stawek ubezpieczeń morskich.
Wolniejszy rozwój gospodarki. // Namiary na Morze i Handel.- 2026, nr 12, s. 28, sygn. P.III.6748 - rys. 2, tab. 3.
Statystyka przeładunków w portach morskich (Gdańsk, Gdynia, Szczecin-Świnoujście, Police) na tle dynamiki wzrostu gospodarczego w Polsce w maju 2026 r. Dane dotyczące ruchu statków w portach oraz wielkości i struktury przeładunków: kontenerów, węgla, rudy, innych ładunków masowych, zboża, drewna, drobnicy, paliw płynnych.
NOWOCZESNE BUDOWNICTWO INŻYNIERYJNE
Budowa przepustów kolejowych metodą wykopu otwartego wobec współczesnych wymagań technicznych i eksploatacyjnych / Adam Wysokowski, Jerzy Howis, Weronika Dołęga. // Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne.- 2026, nr 4, s. 60-65, sygn. P.III.6885 - rys. 1; fot. 15, tab. 2.
Metody realizacji przepustów na nowo budowanych liniach kolejowych. Czynniki wpływające na trwałość eksploatacyjną i stan techniczny przepustów kolejowych. Kryteria doboru technologii wykonania przepustu z uwzględnieniem wymiarów obiektów oraz wymagań techniczno-eksploatacyjnych. Opis technologii wykonania przepustu metodą tradycyjną w wykopie otwartym.
Budownictwo inżynieryjne - rekordowy potencjał inwestycyjny w fazie realizacji / Szymon Jungiewicz. // Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne.- 2026, nr 4, s. 36-39, sygn. P.III.6885 - rys. 3.
Analiza dynamiki zmian rynku budownictwa inżynieryjnego w Polsce w latach 2025 - 2026. Inwestycje realizowane i planowane do 2031 r. w poszczególnych segmentach rynku: drogowym, kolejowym, infrastruktury energetycznej, portów morskich i infrastruktury offshore, inwestycji obronnych i dual-use. Dane statystyczne: drogi oddane do ruchu i przetargi ogłoszone przez GDDKiA w latach 2025 - 2026; wartość inwestycji budowlanych w ramach PIB i PIB-NSIP w latach 2021 - 2026; produkcja budowlano-montażowa i dynamika realna w sektorze inżynieryjnym w latach 2024 - 2031.
Budownictwo obronne i dla ochrony ludności. // Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne.- 2026, nr 1, s. 14-24, sygn. P.III.6885 - rys. 3 ; fot. 8.
Kierunki rozwoju budownictwa obronnego w Polsce i w Europie. Zadania i funkcje obiektów zbiorowej ochrony: budowle ochronne (schrony i ukrycia), miejsca doraźnego schronienia. Zasady projektowania schronów i przestrzeni ochronnych w obiektach użyteczności publicznej i budynkach mieszkalnych. Możliwości wykorzystania infrastruktury komunikacyjnej, energetycznej i wodnej jako elementów systemu ochrony ludności.
Ewolucja bezpieczeństwa w budownictwie. // Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne.- 2026, nr 1, s. 58-66, sygn. P.III.6885 - rys. 4 ; fot. 6,
Istota i rozwój systemowego podejścia do bezpieczeństwa w budownictwie. Rys historyczny i ewolucja bezpieczeństwa pracy w Polsce. Elementy systemu bezpieczeństwa w procesie realizacji inwestycji budowlanej oraz eksploatacji obiektu. Organizacja i zarządzanie ryzykiem na placu budowy. Specyfika prac budowlanych i utrzymania budowli infrastrukturalnych. Efektywność stosowania technologii bezwykopowych ograniczających zakres robót ziemnych i ingerencję w otoczenie. Zastosowanie maszyn budowlanych i narzędzi cyfrowych wspierających planowanie i koordynację robót budowlanych. Rodzaje materiałów zwiększających odporność konstrukcji na obciążenia dynamiczne i oddziaływania środowiskowe. Warunki bezpiecznego posadowienia obiektu budowlanego. Znaczenie systemów monitoringu i ostrzegania dla bezpieczeństwa infrastruktury. Zakres i procedury działań dotyczących oceny stanu technicznego i utrzymania bezpieczeństwa eksploatacji budowli.
Kruszywa - niedoceniany wyrób budowlany / Łukasz Machniak. // Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne.- 2026, nr 4, s. 42-47, sygn. P.III.6885 - fot. 3.
Zasoby złóż oraz wielkość i struktura wydobycia kruszyw łamanych w Polsce. Analiza podaży i popytu na kruszywa na rynku budownictwa infrastrukturalnego. Stan aktualny i perspektywy wzrostu wykorzystania kruszyw w budownictwie drogowym i kolejowym.
Linia Podłęże - Piekiełko naszpikowana tunelami /Mateusz Wanat, Piotr Grawicz. // Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne.- 2026, nr 4, s. 56-58, sygn. P.III.6885 - rys. 2, tab. 1.
Założenia projektowe budowy linii kolejowych nr 622 (Podłęże R401 - Tymbark) i nr 627 (Podłęże R301 - Podłęże Balachówka) oraz modernizacji istniejącej linii nr 104 (odcinek Tymbark - Nowy Sącz). Znaczenie transportowe inwestycji, stanowiących element sieci komplementarnej TEN-T oraz odgałęzienie korytarza transportu kombinowanego, objętego umową AGTC. Mapy schematyczne przebiegu linii. Parametry i wyposażenie projektowanych tuneli kolejowych. Plan realizacji przedsięwzięć w ramach Krajowego Programu Kolejowego w perspektywie do 2030 r.
Megainwestycje - co zmieni Polskę do 2035 r.? // Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne.- 2026, nr 4, s. 14-24, sygn. P.III.6885 - rys. 20 ; fot. 6.
Inwestycje infrastrukturalne o kluczowym znaczeniu dla rozwoju gospodarczego i społecznego Polski, planowane i realizowane w perspektywie do 2035 r. Zakres rzeczowy i założenia projektowe przedsięwzięć inwestycyjnych: budowa Centralnego Portu Komunikacyjnego (Port Polska) wraz z infrastrukturą dostępową, modernizacja sieci kolejowej i budowa Kolei Dużych Prędkości, rozwój sieci autostrad i dróg ekspresowych, inwestycje w zakresie miejskiego transportu szynowego (w tym metra), transformacja energetyczna gospodarki oraz rozbudowa infrastruktury ciepłowniczej i infrastruktury energetycznej (w tym morskich elektrowni wiatrowych), odbudowa infrastruktury zniszczonej podczas powodzi z 2024 r., budowa zbiorników wodnych i obiektów hydrotechnicznych, zwiększenie potencjału przeładunkowego portów morskich.
Nowe wyzwania dla infrastruktury krytycznej - od ekstremalnych zjawisk hydrologicznych i sejsmicznych po akty sabotażu / Edyta Zalewska. // Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne.- 2026, nr 1, s. 26-30, sygn. P.III.6885 - rys. 1 ; fot. 4.
Prawne instrumenty zwiększenia trwałości i odporności infrastruktury krytycznej w Polsce. Wymagania dotyczące dostosowania infrastruktury do zmian klimatu oraz zagrożeń środowiskowych i kinetycznych. Etapy i narzędzia weryfikacji klimatycznej (neutralności klimatycznej i odporności na zmianę klimatu) w procesie podejmowania decyzji w sprawie inwestycji infrastrukturalnej. Przesłanki stosowania metody analizy kosztów w pełnym cyklu życia (LLCA - Long Live Cost Analyse) w ocenie ekonomicznej przedsięwzięcia. Kryteria wyboru materiałów i technologii budowlanych z uwzględnieniem ryzyka zagrożenia powodziowego, warunków sejsmicznych i zagrożeń kinetycznych (m.in. sabotaż, działania militarne).
Rekordowej długości mosty wiszące na świecie / Krzysztof Dąbrowiecki. // Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne.- 2026, nr 1, s. 82-89, sygn. P.III.6885 - rys. 13 ; fot. 16, tab. 1.
Charakterystyka konstrukcji najdłuższych mostów wiszących na świecie: Akashi Kaikyō (Japonia), Çanakkale 1915 (Turcja), Zhang-Jing-Gao (Chiny), ShiZiYang (Chiny). Parametry techniczne i przekroje konstrukcji mostów. Opisy niekonwencjonalnych rozwiązań inżynieryjnych i technologii zastosowanych w budowie obiektów.
Rozbudowa Portu Lotniczego Wrocław /Grzegorz Psiuk. // Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne.- 2026, nr 1, s. 38-40, sygn. P.III.6885 - rys. 1 ; fot. 6.
Cele i zakres modernizacji infrastruktury Portu Lotniczego Wrocław. Przebieg realizacji przebudowy istniejących elementów infrastruktury oraz budowa nowych: drogi kołowania, płyty postojowe, płyta do odladzania, nawierzchnie betonowe i bitumiczne.
Rury w budownictwie i infrastrukturze. // Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne.- 2026, nr 4, s. 80-88, sygn. P.III.6885 - rys. 4 ; fot. 4.
Funkcje i zastosowanie systemów rurowych jako elementów infrastruktury technicznej i transportowej. Materiały konstrukcyjne i technologie wykorzystywane w systemach rurowych. Rola rur w procesie instalacji bezwykopowej. Wymagania prawne i normatywne dotyczące projektowania i budowy systemów rurowych. Znaczenie rur dla sieci kanalizacyjnych i systemów zarządzania wodami opadowymi.
S1 Przybędza - Milówka: mosty, estakady i tunele w Beskidzie Żywieckim, // Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne.- 2026, nr 1, s. 74-77, sygn. P.III.6885 - rys. 2 ; fot. 5.
Podsumowanie budowy drogi ekspresowej S1 na odcinku Przybędza - Milówka, oddanej do użytkowania w październiku 2025 r. Parametry i przebieg trasy S1 (mapy schematyczne). Zrealizowane obiekty inżynieryjne (tunele drogowe, mosty, estakady) i technologie ich wykonania.
Tunel kolejowy nie jest wyłącznie obiektem konstrukcyjnym / Patryk Kranc, Mariusz Karpiński-Rzepa. // Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne.- 2026, nr 4, s. 48-52, sygn. P.III.6885 - fot. 6.
Rola i znaczenie tuneli z punktu widzenia funkcjonowania sieci kolejowej. Kierunki i perspektywy rozwoju budownictwa tunelowego w Polsce. Etapy procesu przygotowania inwestycji tunelowych realizowanych przez PKP PLK. Przyczyny opóźnienia budowy tunelu średnicowego w Łodzi.
Nowe zasady pomocy publicznej dla transportu intermodalnego - Transportowe Rozporządzenie o Wyłączeniach Grupowych / Stefan Akira Jarecki. // Przegląd Komunikacyjny.- 2026, nr 7-8, s. 2-6, sygn. P.III.2234 - rys. 2, tab. 2.
Analiza nowych ram prawnych udzielania pomocy publicznej dla sektora transportu intermodalnego w UE. Dopuszczalność i warunki udzielania pomocy publicznej dla wybranych sektorów transportu na podstawie regulacji prawa UE, w tym przepisów Rozporządzenia w Sprawie Wyłączeń Grupowych (Transport Block Exemption Regulation - TBER; Rozporządzenie Komisji (UE) 2026/562 z dn. 16.03.2026 r. uznające niektóre kategorie pomocy w sektorach transportu kolejowego, transportu wodnego śródlądowego oraz transportu multimodalnego za zgodne z rynkiem wewnętrznym). Zasady pomocy dla transportu intermodalnego w oparciu o art. 12 i art. 15 TBER. Rola i udział środków publicznych w finansowaniu transportu intermodalnego w Polsce; dane dotyczące kwot wsparcia udzielonego w ramach poszczególnych programów: POIiŚ 2007-13 (2007-2015), POIiŚ 2014-20 (2014 - 2023), FEnIKS (2021-2027), KPO (2021 - 2026).
Optymalizacja procesów transportowo-przeładunkowych w terminalach intermodalnych / Roland Jachimowski, Michał Kłodawski, Karol Nehring. // Przegląd Komunikacyjny.- 2026, nr 7-8, s. 25-30, sygn. P.III.2234 - rys. 8.
Zadania i funkcje terminali związane z obsługą jednostek intermodalnych w łańcuchu dostaw. Zagadnienia i obszary optymalizacji procesów transportowo-przeładunkowych w kolejowo-drogowych terminalach intermodalnych, obejmujące m.in.: organizację składowania kontenerów na placu, planowanie rozmieszczenia kontenerów na pociągu, harmonogramowanie pracy suwnic. Model symulacyjny optymalizacji pracy terminalu na przykładzie załadunku pociągu intermodalnego przez suwnicę, wykonany w środowisku FlexSim.
Rozwój transportu kolejowego w Polsce - przeszkody systemowe i regulacyjne / Szymon Chyra, Henryk Zielaskiewicz. // Przegląd Komunikacyjny.- 2026, nr 7-8, s. 15-19, sygn. P.III.2234 - rys. 1.
Analiza uwarunkowań poprawy efektywności i konkurencyjności transportu kolejowego w Polsce. Czynniki kształtujące przewagę konkurencyjną transportu drogowego w stosunku do transportu kolejowego. Dane dotyczące zmian wielkości przewozów towarowych koleją w latach 2015 - 2025 oraz ocena dynamiki rozwoju kolejowych przewozów intermodalnych. Wpływ regulacji prawa polskiego i UE na warunki funkcjonowania rynku kolejowego, w tym koszty użytkowania infrastruktury oraz opodatkowanie terminali towarowych.
System TOS jako cyfrowe zaplecze funkcjonowania i rozwoju terminali intermodalnych / Krystyna Śliwka. // Przegląd Komunikacyjny.- 2026, nr 7-8, s. 31-32, sygn. P.III.2234
Zakres zastosowań systemów TOS (Terminal Operating System) w zarządzaniu terminalami intermodalnymi. Zadania i funkcje TOS rozwijanych i wdrażanych przez OLTIS Polska. Możliwości integracji TOS z innymi rozwiązaniami informatycznymi.
Transport intermodalny kluczem do odrodzenia kolejowych przewozów towarowych / Jacek Paś, Henryk Zielaskiewicz. // Przegląd Komunikacyjny.- 2026, nr 7-8, s. 20-24, sygn. P.III.2234 - tab. 2.
Rola i znaczenie gospodarcze infrastruktury transportu. Wpływ rozbudowy infrastruktury polskich portów morskich i terminali intermodalnych na usprawnienie funkcjonowania łańcuchów kolejowo-morskich. Cele i przesłanki zwiększenia inwestycji w zakresie infrastruktury kolejowej dla potrzeb rozwoju przewozów intermodalnych. Koncepcja tworzenia sieciowych lądowych terminali intermodalnych, pełniących role zewnętrznych bram portowych. Zalecenia polityki transportowej UE dotyczące ograniczenia emisyjności transportu towarowego oraz założeń i instrumentów rozwoju przewozów intermodalnych. Porównanie emisji gazów cieplarnianych pochodzących z transportu kolejowego na tle innych środków transportu.
Uwarunkowania interoperacyjności pociągów intermodalnych w ruchu transgranicznym polsko-niemieckim / Bogusz Wiśnicki, Karolina Maryniec. // Przegląd Komunikacyjny.- 2026, nr 7-8, s. 7-14, sygn. P.III.2234
Organizacja i infrastruktura kolejowego ruchu granicznego pomiędzy Polską i Niemcami; udział polskich przejść granicznych w obsłudze przewozów intermodalnych z Chin. Uwarunkowania i czynniki rozwoju interoperacyjności pociągów intermodalnych w ruchu transgranicznym polsko-niemieckim; problemy zapewnienia interoperacyjności przejścia granicznego Rzepin - Frankfurt nad Odrą w obszarach: infrastruktury, zarządzania, taboru. Zestawienie wybranych parametrów infrastrukturalnych kolejowych przejść granicznych Polska - Niemcy w kontekście wymagań Technicznych Specyfikacji Interoperacyjności (TSI). Identyfikacja barier technicznych i operacyjnych wpływających na płynność przewozów. Dane statystyczne za lata 2018 - 2022: wykonanie planowanych tras pociągów na przejściu granicznym Rzepin - Frankfurt (Oder); struktura pojazdów trakcyjnych będących w dyspozycji przewoźników towarowych (wg UTK).
Zmiany w Grain Code: co oznaczają dla masowców przewożących ziarno? / Paweł Kacprzak. // Przegląd Komunikacyjny.- 2026, nr 7-8, s. 36-38, sygn. P.III.2234 - rys. 7.
Warunki i metody rozmieszczania ładunku ziarna w ładowniach statków według znowelizowanych przepisów Międzynarodowego Kodeksu Bezpiecznego Przewozu Ziarna Luzem (Grain Code), które weszły w życie 1.01.2026 r. Ocena wprowadzonych przez IMO regulacji prawnych w kontekście ich wpływu na bezpieczeństwo przewozu i stateczność statku.
Dwupłatem do Tokio i z powrotem / Jarosław Dobrzyński. // Przegląd Lotniczy.- 2026, nr 9, s. 34-35, sygn. P.III.6754 - rys. 1 ; fot. 3.
Opis przebiegu kilkuetapowego przelotu na trasie Warszawa - Tokio - Warszawa, zrealizowanego przez Bolesława Orlińskiego i Leonarda Kubiaka w dn. 27.08-25.09.1926 r.
Inteligentny radar / Wiesław Jedynak. // Przegląd Lotniczy.- 2026, nr 7, s. 24-27, sygn. P.III.6754 - fot. 9.
Zadania i funkcje pokładowych radarów meteorologicznych wykorzystywanych w lotnictwie na przykładzie radaru nowej generacji Rockwell Collins Multi-Scan, stosowanego w samolotach Boeing 787.
Historia powstania i rozwoju radia - część 1 / Ryszard Tadeusiewicz. // Przegląd Techniczny.- 2026, nr 6, s. 30, sygn. P.III.6476
Historyczne odkrycia oraz badacze i wynalazcy, którzy mieli udział w powstaniu radia i komunikacji radiowej.
Historia powstania i rozwoju radia - część 2 / Ryszard Tadeusiewicz. // Przegląd Techniczny.- 2026, nr 8, s. 31, sygn. P.III.6476
Rola Guglielmo Marconiego w historii powstania radia i łączności radiowej. Urządzenia radiotelegraficzne Marconiego wykorzystywane na statkach handlowych i marynarki wojennej na przełomie XIX i XX w.
Platooning ciężarówek autonomicznych a trwałość mostów, czyli o nieoczekiwanych skutkach innowacji / Andrzej Katunin. // Przegląd Techniczny.- 2026, nr 8, s. 18-21, sygn. P.III.6476 - fot. 2.
Zasady technologii truck platooningu w transporcie drogowym i jej wpływ na poprawę efektywności przewozów. Analiza oddziaływania dynamicznego kolumn pojazdów ciężarowych na konstrukcję mostów. Wpływ autonomizacji transportu na trwałość eksploatacyjną i uszkodzenia zmęczeniowe obiektów mostowych. Cele i przesłanki wdrażania nowych technologii monitorowania i zarządzania mostami, obejmujących m.in.: stosowanie zautomatyzowanych technik pomiarowych i modeli numerycznych w postaci cyfrowych bliźniaków do oceny stanu technicznego obiektów, rozwój systemów monitoringu opartych na sztucznej inteligencji.
Założenia dekretu o patentach swobody i listach przyznania z 1817 r. w Królestwie Polskim / Marcin Mielnik. // Przegląd Techniczny.- 2026, nr 6, s. 25-29, sygn. P.III.6476 - rys. 1.
Geneza i regulacje dekretu z 11 marca 1817 r. „O patentach swobody oraz o listach przyznania” - pierwszego aktu prawnego regulującego ochronę własności przemysłowej i wynalazczości na ziemiach polskich. Zasady rejestracji oraz zakres i okresy ochrony prawnej wynalazków wzorowane na prawie francuskim: patenty swobody (patents d’invention), listy przyznania (brevets). Przykładowe listy przyznania nadane w latach 1817 - 1837 w Królestwie Polskim.
Nowoczesny tabor to dla PKP priorytet / Włodzimierz Winek. // Rynek Kolejowy.- 2026, nr 4-6, s. 76-80, sygn. P.III.6809 - fot. 5.
Historia rozwoju taboru kolejowego PKP w XX w. Dane dotyczące ilości pojazdów trakcyjnych i wagonów kolejowych użytkowanych przez PKP wg stanu w 1919 r. Produkcja krajowego przemysłu kolejowego i dostawy wagonów dla polskich kolei w okresie dwudziestolecia międzywojennego. Odbudowa infrastruktury kolejowej i taboru po zakończeniu II wojny światowej. Ewolucja konstrukcji i wyposażenia wagonów pasażerskich od lat 50. XX w. do czasów współczesnych.
Od konkurencji do współpracy. Przyszłość przewozów towarowych / Ignacy Góra. // Rynek Kolejowy.- 2026, nr 4-6, s. 72-74, sygn. P.III.6809 - fot. 1.
Uwarunkowania i perspektywy rozwoju kolejowego rynku towarowego w Polsce. Ocena zmian wielkości przewozów i udziału kolei w rynku na tle trendów światowych. Porównanie kosztów zewnętrznych transportu drogowego i kolejowego. Główne cele i narzędzia polityki transportowej państwa w zakresie rozwoju kolejowych przewozów towarowych.
Pociągi Stadlera zmieniają oblicze kolei w Azerbejdżanie / Przemysław Jezierski. // Rynek Kolejowy.- 2026, nr 4-6, s. 42-45, sygn. P.III.6809 - fot. 7.
Parametry i wyposażenie spalinowych zespołów trakcyjnych DS1 z rodziny Stadler Flirt, wyprodukowanych dla Kolei Azerbejdżańskich (ADY). Usługi dla pasażerów oferowane w pociągach dalekobieżnych relacji Baku - Qazax i Baku - Ağdam.
Zintegrowana Sieć Kolejowa. Spojrzenie subiektywne / Paweł Rydzyński. // Rynek Kolejowy.- 2026, nr 4-6, s. 28-31, sygn. P.III.6809 - rys. 1.
Założenia projektowe i zakres rzeczowy inwestycji planowanych w ramach długofalowej koncepcji rozwoju sieci kolejowej w Polsce. Mapa schematyczna Zintegrowanej Sieci Kolejowej, obejmująca plan inwestycji kolejowych Port Polska i PKP PLK. Opinie i komentarz autora dotyczące perspektyw realizacji poszczególnych przedsięwzięć.
Pakiet Mobilności Wojskowej - nowe wyzwania dla branży ponadnormatywnej / Łukasz Chwalczuk. // Samochody Specjalne.- 2026, nr 3, s. 18-20, sygn. P.III.6789 - fot. 2.
Plany i perspektywy rozwoju europejskiego potencjału obronnego w ramach Europejskiego Systemu Wzmocnionego Reagowania w zakresie Mobilności Wojskowej (EMERS – European Military Mobility Enhanced Response System). Cele i zakres regulacji projektu Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ustanowienia ram środków ułatwiających transport sprzętu i personelu wojskowego oraz towarów wojskowych w całej Unii. Zadania i procedury administracyjne dla cywilnych przedsiębiorstw transportowych wykonujących zlecenia na rzecz wojska. Modernizacja infrastruktury transportowej "podwójnego zastosowania" w obszarze priorytetowych korytarzy mobilności wojskowej. Koncepcja tzw. Puli Solidarnościowej (Solidarity Pool) - mechanizmu rejestrowania i współdzielenia zdolności transportowych oraz logistycznych pomiędzy państwami członkowskimi w celu optymalizacji przerzutu wojsk. Plan powołania instytucji Krajowego Koordynatora ds. Transgranicznego Transportu Wojskowego (National Coordinator for Cross-Border Military Transport) oraz na unijnej Grupy ds. Transportu w ramach Mobilności Wojskowej (Military Mobility Transport Group).
Polscy przewoźnicy nadal na czele / Dariusz Piernikarski. // Samochody Specjalne.- 2026, nr 3, s. 51-53, sygn. P.III.6789 - rys. 3 ; fot. 1.
Trendy i kierunki rozwoju europejskiego rynku pojazdów ciężarowych. Dane statystyczne: procentowy udział taboru zastępowanego nowymi ciężarówkami w klatach 2017 - 2025 (Belgia, Francja, Holandia, Niemcy, Wielka Brytania); liczba samochodów ciężarowych zarejestrowanych w Polsce w latach 2020 - 2025; rozkład wiekowy samochodów ciężarowych eksploatowanych w Polsce (na podstawie raportu ACEA ze stycznia 2026 r.).
Wiatrakowe akcje i modernizacje / Dariusz Piernikarski. // Samochody Specjalne.- 2026, nr 3, s. 30-35, sygn. P.III.6789 - fot. 11.
Technologie i pojazdy przeznaczone do transportu elementów elektrowni wiatrowych. Stosowane rozwiązania transportowe i przykłady realizacji przewozów łopat turbin wiatrowych w Niemczech i w Korei Południowej.
EuroAirport - lotnisko regionalne uwikłane nie tylko w politykę / Piotr Geise. // Skrzydlata Polska.- 2026, nr 7, s. 48-51, sygn. P.IV.1741 - fot. 8.
Historia powstania francusko-szwajcarskiego międzynarodowego portu lotniczego EuroAirport (Bazylea-Miluza-Fryburg). Etapy rozwoju infrastruktury operacyjnej, naziemnej i dostępowej lotniska od lat 50. XX w. Dane dotyczące obsługi ruchu pasażerskiego i cargo oraz międzynarodowych połączeń lotniczych EuroAirport.
Kolejny incydent z udziałem KC-46 / Piotr Dudek. // Skrzydlata Polska.- 2026, nr 8, s. 40-45, sygn. P.IV.1741 - rys. 1 ; fot. 5.
Analiza przyczyn awarii przewodu paliwowego podczas operacji przekazywania paliwa myśliwcowi US Air Force z tankowca KC-46A Pegasus w dn. 8.07.2025 r. Wnioski z badań powypadkowych dotyczące problemów technicznych systemu tankowania oraz wpływu czynnika ludzkiego na przebieg zdarzenia.
Pojazd na pasie / Marcin Sigmund. // Skrzydlata Polska.- 2026, nr 7, s. 38-43, sygn. P.IV.1741 - fot. 8.
Analiza wypadków lotniczych spowodowanych wtargnięciem pojazdów na pas startowy. Okoliczności i przyczyny kolizji samolotów i pojazdów obsługi naziemnej, które miały miejsce w portach lotniczych na świecie w latach 1967 - 2022.
Tragiczny finał lotu do Babic / Piotr Bożyk. // Skrzydlata Polska.- 2026, nr 9, s. 26-27, sygn. P.IV.1741 - fot. 2.
Okoliczności i przebieg wypadku z udziałem jednosilnikowego samolotu śmigłowego Cirrus SR22T, który miał miejsce 25.06.2026r. na lotnisku Warszawa-Babice. Rekonstrukcja przebiegu lotu i podsumowanie wyników badań powypadkowych przeprowadzonych przez Państwową Komisję Badania Wypadków Lotniczych.
Zderzenie na LaGuardii / Marcin Sigmund. // Skrzydlata Polska.- 2026, nr 7, s. 32-37, sygn. P.IV.1741 - rys. 5 ; fot. 7.
Okoliczności i przyczyny zderzenia samolotu pasażerskiego Bombardier CRJ-900LR z samochodem ratowniczo-gaśniczym, które miało miejsce dn. 22.03.2026 r. na lotnisku LaGuardia w Nowym Jorku. Opis przebiegu zdarzenia oraz plan sytuacyjny i wizualizacje wypadku. Podsumowanie wyników badań powypadkowych przeprowadzonych przez Narodową Radę Bezpieczeństwa Transportu (NTSB).
Zmodernizowany tunel T3 w Instytucie Lotnictwa / Bartosz Głowacki. // Skrzydlata Polska.- 2026, nr 9, s. 22-25, sygn. P.IV.1741 - fot. 6.
Rys historyczny tunelu aerodynamicznego T3 w Instytucie Lotnictwa. Budowa i zasada działania T3 jako podstawowego urządzenia badawczego aerodynamiki doświadczalnej. Cele i zakres modernizacji tunelu, obejmującej m.in. powłoki wewnętrzne i zewnętrzne oraz wyposażenie pomiarowo-kontrolne i przestrzeń badawczą urządzenia. Obszary zastosowania w badaniach aerodynamicznych metody wizualizacji Particle Tracking Velocimetry (PTV) z użyciem baniek mydlanych wypełnionych helem (HFSB – Helium-Filled Soap Bubbles). Perspektywy wykorzystania tunelu w programie badań kosmicznych Sieci Badawczej Łukasiewicz.
Podróże z Wolfgangiem Schumacherem. Pociągiem parowym przez zimowy Śląsk. Wrocław Główny - Henryków - Ciepłowody - (Kłodzko - Kudowa-Zdrój) / Wolfgang Schumacher. // Stalowe Szlaki.- 2026, nr 2(180), s. 2-20, sygn. P.II.6141 - fot. 35.
Relacja z podróży koleją na trasie Wrocław Główny - Henryków - Ciepłowody - (Kłodzko - Kudowa-Zdrój), odbytej przez autora w 1981 r. Fotografie parowozów eksploatowanych przez PKP w latach 80. XX w.: Pt47-155, Ok1-359.
Koleje wąskotorowe w 2025 roku. Rozkłady jazdy kolei turystycznych w sezonie 2026 / Paweł Jakuboszczak. // Stalowe Szlaki.- 2026, nr 2(180), s. 38-53, sygn. P.II.6141 - fot. 24, tab. 27.
Podsumowanie działalności przewozowej kolei wąskotorowych w Polsce w 2025 r. Kolejowe rozkłady jazdy na 2026 r.: Gnieźnieńska Kolej Wąskotorowa, Kaliska Kolej Dojazdowa, Kolej Parkowa "Maltanka" w Poznaniu, Wojskowa Kolejka Wąskotorowa w Muzeum Obrony Wybrzeża w Helu, Koszalińska Kolej Wąskotorowa, Krośnicka Kolej Wąskotorowa, Piaseczyńsko-Grójecka Kolej Wąskotorowa, Pleszewska Kolej Lokalna, Przeworska Kolejka Wąskotorowa "Pogórzanin", Sochaczewska Kolej Wąskotorowa, Śmigielska Kolej Wąskotorowa, Średzka Kolej Powiatowa, Świętokrzyska Kolejka Dojazdowa "Ciuchcia Ponidzie", Wąskotorowe Kolejki Leśne w Nadleśnictwie Hajnówka, Żuławska Kolej Dojazdowa, Górnośląskie Koleje Wąskotorowe, Bieszczadzka Kolejka Leśna, Nadwiślańska Kolejka Wąskotorowa, Kolej Wąskotorowa Rogów - Rawa - Biała, Kolej Wąskotorowa w Rudach, Ełcka Kolej Wąskotorowa, Starachowicka Kolej Wąskotorowa, Nadmorska Kolej Wąskotorowa, Wigierska Kolej Wąskotorowa, Wyrzyska Kolej Powiatowa, Żnińska Kolej Wąskotorowa.
Krakowskie tramwaje elektryczne 1918 - 1939 / Ryszard Stankiewicz, Hessel Edward. // Stalowe Szlaki.- 2026, nr 2(180), s. 54-83, sygn. P.II.6141 - rys. 7 ; fot. 43, tab. 1.
Etapy rozwoju sieci tramwajowej w Krakowie w latach 1918 - 1939. Budowa i eksploatacja linii tramwajowych normalno- i wąskotorowych. Schematy sieci tramwajowej Krakowa z lat 1934 i 1939. Charakterystyka taboru tramwajowego; konstrukcja i parametry techniczne wagonów silnikowych typu SN1 zbudowanych w okresie międzywojennym. Okoliczności i przyczyny wypadków komunikacyjnych z udziałem tramwajów elektrycznych, które miały miejsce w latach 1919 - 1939.
Kolej w Azerbejdżanie w 2026 roku / Przemysław Bartłomiej Jezierski. // Świat Kolei.- 2026, nr 8, s. 30-34, sygn. P.III.6624 - fot. 15.
Cele i zakres modernizacji infrastruktury kolejowej w Azerbejdżanie. Organizacja sieci połączeń pasażerskich realizowanych przez Koleje Azerbejdżańskie (ADY). Charakterystyka taboru oraz usługi oferowane w pociągach dalekobieżnych i aglomeracyjnych. Oferta dworca kolejowego w Baku, obejmująca m.in. usługi hotelowe, gastronomiczne i muzeum kolejnictwa.
Kolej wąskotorowa kopalni żwiru w Jaworzynie Śląskiej / Michał Sibilski. // Świat Kolei.- 2026, nr 8, s. 40-47, sygn. P.III.6624 - rys. 7 ; fot. 12.
Organizacja i działalność przewozowa kolei wąskotorowej żwirowni w Jaworzynie Śląskiej w latach 1907 - 1977. Charakterystyka taboru trakcyjnego eksploatowanego przez kopalnię. Plany sieci kolei wąskotorowej oraz stacji i parowozowni w Jaworzynie Śląskiej.
Koleje wąskotorowe w krajach bałtyckich (Litwa i Łotwa) / Przemysław Bartłomiej Jezierski. // Świat Kolei.- 2026, nr 6, s. 32-37, sygn. P.III.6624 - fot. 29.
Geneza i rozwój sieci kolei wąskotorowych na Litwie. Historia budowy i eksploatacji linii Panevežys - Pastovys, obecnie funkcjonującej jako kolej muzealna na odcinku Anykščai - Rubkai. Oferta przewozowa i atrakcje turystyczne kolei Anykščai - Rubkai. Charakterystyka sieci kolei wąskotorowych na Łotwie, zlikwidowanej w większości po II wojnie światowej, gdzie jedyną działającą linią wąskotorową jest połączenie Gulbene - Alūksne. Zabytkowa infrastruktura i tabor linii Gulbene - Alūksne.
Linia kolejowa Zbąszyń - Międzyrzecz - Skwierzyna - Gorzów Wlkp. (1) / Robert Michalak. // Świat Kolei.- 2026, nr 7, s. 20-27, sygn. P.III.6624 - rys. 3 ; fot. 8.
Organizacja i działalność przewozowa Kolei Berlińsko-Frankfurckiej i Królewsko-Pruskiej Kolei Wschodniej w XIX w. Geneza i etapy rozwoju kolei żelaznej w Gorzowie i Zbąszyniu. Działania Towarzystwa Kolei Marchijsko-Poznańskiej w zakresie budowy i eksploatacji połączenia kolejowego z Frankfurtu nad Odrą do Gubina. Historia budowy linii kolejowej na trasie Zbąszyń - Międzyrzecz - Skwierzyna - Gorzów Wielkopolski. Ilustracje: dworzec kolejowy, wieża ciśnień i most kolejowy w Międzyrzeczu; plan stacji kolejowej oraz rzut dworca w Zbąszyniu; plan stacji Królewskiej Kolei Wschodniej w Gorzowie Wielkopolskim.
Linia kolejowa Zbąszyń - Międzyrzecz - Skwierzyna - Gorzów Wlkp. (2) / Robert Michalak. // Świat Kolei.- 2026, nr 8, s. 22-29, sygn. P.III.6624 - rys. 1 ; fot. 9.
Geneza i przebieg realizacji linii kolejowej na trasie Międzyrzecz - Skwierzyna - Gorzów Wielkopolski, oddanej do eksploatacji w 1896 r. Budowa obiektów infrastruktury punktowej: dworców, stacji i przystanków kolejowych oraz mostu przez Wartę. Fragment mapy pruskiej sieci kolejowej z 1917 r., stan na 1.04.1915 r.
Lokomotywa elektryczna SNCF CC 40108 w Polsce (1) / Andrzej Etmanowicz, Andrzej Harassek. // Świat Kolei.- 2026, nr 6, s. 56-61, sygn. P.III.6624 - fot. 13, tab. 2.
Konstrukcja i parametry techniczne czteroosiowej, czterosystemowej lokomotywy elektrycznej SNCF serii CC40100. Zestawienie danych technicznych lokomotyw serii CC40100 SNCF oraz 18 SNCB. Podsumowanie prób eksploatacyjnych lokomotywy CC 40108, przeprowadzonych na sieci PKP w 1973 r.
Manewry kolejowe bez lokomotywy. Część 1. Odrzucanie wagonów, kabestany, wciągarki linowe, urządzenia manewrowe firmy Windhoff / Krzysztof Zintel. // Świat Kolei.- 2026, nr 6, s. 38-44, sygn. P.III.6624 - rys. 7 ; fot. 8, tab. 2.
Definicja manewrów na podstawie przepisów Instrukcji Ir-1 o prowadzeniu ruchu pociągów. Narzędzia i metody wykonywania pracy manewrowej. Porównanie sposobów manewrowania pojazdami szynowymi bez udziału lokomotywy. Charakterystyki urządzeń wykorzystywanych do operacji manewrowych: kabestany, wciągarki linowe, obrotnice i przesuwnice wagonowe.
Manewry kolejowe bez lokomotywy. Część 2. Wózki linowe na stacjach rozrządowych w Saksonii, napęd linowy obok toru kolejowego / Krzysztof Zintel. // Świat Kolei.- 2026, nr 7, s. 34-40, sygn. P.III.6624 - rys. 8 ; fot. 14.
Organizacja pracy towarowej stacji rozrządowej; schematy ideowe towarowej stacji rozrządowej obsługiwanej ręcznie i automatycznie. Zastosowanie płóz hamulcowych podczas przetaczania wagonów kolejowych na górkach rozrządowych i na torach pochyłych; porównanie konstrukcji płóz hamulcowych Seemanna, Rosenbauma i Büssinga. Budowa i działanie pierwszych hamulców szynowych z początku XX w. Przebieg pracy manewrowej z użyciem wózków linowych; schemat części stacji rozrządowej Chemnitz-Hilbersdorf ilustrujący zasadę działania systemu kolei linowej. Systemy manewrowe z napędem linowym umieszczanym wewnątrz lub obok torów; przykładowy opis napędu linowego na stacji rozrządowej w Wałbrzychu.
Manewry kolejowe bez lokomotywy. Część 3. Lokomotory firmy Breuer, pojazdy TeleTrac i projektowany Bremen Magnetic Shuttle / Krzysztof Zintel. // Świat Kolei.- 2026, nr 8, s. 35-39, sygn. P.III.6624 - rys. 2 ; fot. 17, tab. 2.
Historyczne i współczesne konstrukcje pojazdów stanowiących alternatywę dla lokomotyw manewrowych. Budowa i parametry lokomotorów firmy Breuer i pojazdów manewrowych Tele-Trac firmy Windhoff.
Modernizacja infrastruktury kolejowej oraz taboru w woj. opolskim / Marek Graff. // Świat Kolei.- 2026, nr 8, s. 12-19, sygn. P.III.6624 - rys. 1 ; fot. 14, tab. 1.
Zakres i realizacja inwestycji w zakresie infrastruktury i taboru kolejowego w woj. opolskim, przeprowadzonych w latach 2006 - 2026. Założenia i etapy modernizacji linii kolejowej E30/CE30 na odcinku Wrocław - Opole - Kędzierzyn Koźle. Strategia rewitalizacji i elektryfikacji linii kolejowych. Przebudowa dworca kolejowego w Ozimku. Międzynarodowa współpraca w dziedzinie transportu kolejowego z sąsiednimi regionami w Czechach oraz plany dotyczące zmian w ruchu regionalnym. Naprawa szkód w infrastrukturze spowodowanych powodzią, która miała miejsce w 2024 r. Modernizacja taboru spalinowego i elektrycznego; dane dotyczące pojazdów nowej generacji eksploatowanych przez Opolski Zakład Polregio.
Modernizacja sieci kolejowej oraz taboru pasażerskiego w województwie świętokrzyskim / Marek Graff. // Świat Kolei.- 2026, nr 7, s. 12-19, sygn. P.III.6624 - rys. 1 ; fot. 15, tab. 1.
Charakterystyka sieci linii kolejowych przebiegających przez woj. świętokrzyskie (mapa schematyczna). Cele i zakres inwestycji dotyczących modernizacji infrastruktury kolejowej w województwie, przeprowadzonych w latach 2024 - 2026. Przebieg prac modernizacyjnych na liniach kolejowych: LK 8 odcinek Skarżysko-Kamienna - Kielce - Kozłów, LK 25 odcinek Skarżysko-Kamienna - Sandomierz, LK 25 odcinek Skarżysko-Kamienna - Tomaszów Mazowiecki, LK 73 Sitkówka-Nowiny - Busko Zdrój, LK 70 Włoszczowice - Chmielów, LK 582 Czarnca - Włoszczowa Północ. Przebudowa stacji, dworców i przystanków kolejowych, w tym m.in.: Kielce Główne, Ostrowiec Świętokrzyski, Włoszczowa Północ. Zakupy pojazdów kolejowych nowej generacji zrealizowane przez Urząd Marszałkowski Województwa Świętokrzyskiego; elektryczne i spalinowe zespoły trakcyjne eksploatowane przez Świętokrzyski Zakład Polregio.
Od Bałtyku do Adriatyku. Historia linii Wałbrzych Szczawienko - Mezimĕstí / Michał Jerczyński. // Świat Kolei.- 2026, nr 6, s. 12-17, sygn. P.III.6624 - rys. 8 ; fot. 6.
Historia budowy linii kolejowej na trasie Wałbrzych Szczawienko - Mezimĕstí, otwartej do eksploatacji w 1877 r. Znaczenie transportowe i przebieg eksploatacji linii do 1945 r. Architektura dworców kolejowych w Szczawnie Zdroju, Konradowie i Boguszowie Gorcach. Schemat linii kolejowych w węźle wałbrzyskim wg stanu w 1914 r.
Pociągiem PKP przez Szczawno Zdrój / Tomasz Rzeczycki. // Świat Kolei.- 2026, nr 6, s. 18-25, sygn. P.III.6624 - rys. 1 ; fot. 8.
Historia jednotorowej linii kolejowej nr 291, łączącej stacje Wałbrzych Szczawienko i Boguszów Gorce Wschód. Pasażerskie i towarowe połączenia kolejowe do Szczawna Zdroju, realizowane w latach 1948 -1966. Architektura i rewitalizacja dworca w Szczawnie Zdroju. Funkcjonowanie ośrodka wczasów kolejowych w Szczawnie Zdroju w latach 50. i 60. XX w.
Projektowane tramwaje w Świdnicy / Remigiusz Grochowiak. // Świat Kolei.- 2026, nr 7, s. 52-55, sygn. P.III.6624 - rys. 3 ; fot. 8.
Założenia projektów budowy linii tramwajowej ze Świdnicy do Świebodzic i Wałbrzycha, opracowanych w 1895 r. i w 1905 r. Plan budowy sieci trolejbusowej w Świdnicy z 2018 r. Okoliczności i przyczyny zaniechania realizacji inwestycji w zakresie komunikacji tramwajowej i trolejbusowej.
Spreewaldbahn - historia i kolejowe artefakty / Paweł Korcz. // Świat Kolei.- 2026, nr 6, s. 26-31, sygn. P.III.6624 - rys. 1 ; fot. 17.
Historia wąskotorowej Kolei Szprewaldzkiej (Spreewaldbahn) funkcjonującej w latach 1898 - 1983 w Niemczech; schemat sieci Spreewaldbahn. Charakterystyka współcześnie zachowanych obiektów infrastruktury i taboru kolejowego dawnej Kolei Szprewaldzkiej, znajdujących się na stacjach: Straupitz, Burg, Goyatz. Zabytkowe pojazdy kolejowe w zbiorach Muzeum Szprewaldu w Lübbenau.
Tramwaje w Kostrzynie nad Odrą po II wojnie światowej / Tomasz Rzeczycki. // Świat Kolei.- 2026, nr 8, s. 48-55, sygn. P.III.6624 - fot. 18.
Rys historyczny komunikacji tramwajowej w Kostrzynie nad Odrą w latach 1925 - 1945. Etapy likwidacji infrastruktury tramwajowej i taboru po zakończeniu II wojny światowej.
Tramwaje w Ottawie / Przemysław Bartłomiej Jezierski. // Świat Kolei.- 2026, nr 7, s. 48-51, sygn. P.III.6624 - rys. 1 ; fot. 6.
Historia oraz przyczyny likwidacji komunikacji tramwajowej w Ottawie w 1959 r. Parametry i opis trasy linii szybkiego tramwaju oddanej do użytkowania w 2019 r. Organizacja przewozów pasażerskich i charakterystyka taboru obsługującego linię tramwajową nr 1. Etapy rozbudowy sieci tramwajowej w ramach miejskiego systemu komunikacji szynowej O-Train.
Tramwaje w USA (8) / Piotr Tomasik. // Świat Kolei.- 2026, nr 6, s. 47-54, sygn. P.III.6624 - rys. 2 ; fot. 31.
Organizacja i funkcjonowanie publicznego transportu tramwajowego w miastach USA: Saint Louis, Nowy Orlean. Charakterystyka systemów tramwaju szybkiego MetroLink i tramwaju ulicznego Loop Trolley w Saint Louis; schemat sieci tramwaju szybkiego. Historia i etapy rozwoju komunikacji tramwajowej w Nowym Orleanie. Charakterystyka zabytkowych i nowoczesnych pojazdów tramwajowych eksploatowanych w Saint Louis i w Nowym Orleanie.
TRANSPORT MIEJSKI I REGIONALNY
Analiza zmienności czasu przejazdu do Portu Lotniczego Kraków-Balice z obszaru miasta Krakowa / Piotr Karwala, Jan Aleksandrowicz. // Transport Miejski i Regionalny.- 2026, nr 2, s. 27-34, sygn. P.III.6550 - rys. 12, tab. 2.
Otoczenie transportowe Portu Lotniczego Kraków-Balice oraz główne trasy komunikacyjne łączące port z miastem. Porównanie czasów przejazdu pomiędzy wybranymi punktami w Krakowie a lotniskiem w Balicach na podstawie wyników pomiarów ruchu drogowego. Analiza zmienności czasów dojazdów do portu lotniczego w ujęciu przestrzennym (z podziałem dzielnice miasta) i w ciągu doby. Wpływ warunków ruchu drogowego w otoczeniu lotniska na całkowity czas przejazdu. Dane dotyczące liczby podróżnych obsłużonych w Kraków Airport w latach 2016 - 2025.
Bezpieczeństwo rowerzystów w danych ochrony zdrowia i statystykach wypadków drogowych: Polska, Kraków i Małopolska / Michał Strach, Jan Strach. // Transport Miejski i Regionalny.- 2026, nr 2, s. 35-43, sygn. P.III.6550 - rys. 4, tab. 5.
Ocena bezpieczeństwa rowerzystów jako uczestników ruchu drogowego w Krakowie i w woj. małopolskim. Analiza statystyczna wypadków drogowych z udziałem rowerzystów i ich skutków na podstawie danych Centrum e-Zdrowia (CeZ)i Komendy Głównej Policji (KGP) za lata 2014 - 2024: ofiary wypadków, świadczenia udzielone rannym rowerzystom, rodzaje i mechanizmy zdarzeń, sezonowość zdarzeń. Wnioski i rekomendacje dotyczące metod i środków poprawy bezpieczeństwa rowerowego na drogach miejskich i pozamiejskich; mapa działań poprawiających bezpieczeństwo rowerzystów w układzie miasto-region.
Koncepcja wykorzystania dużej kolejowej obwodnicy Krakowa w regularnych przewozach pasażerskich w formie linii okrężnej / Kacper Lipski, Jan Aleksandrowicz. // Transport Miejski i Regionalny.- 2026, nr 2, s. 2-10, sygn. P.III.6550 - rys. 5, tab. 9.
Cechy funkcjonalne i przykłady organizacji kolejowych linii okrężnych. Założenia projektu utworzenia połączenia kolejowego SKA4, wiodącego po domkniętej pętli przyjętej jako ciąg linii kolejowych nr 8, nr 95 i nr 91, na trasie: Kraków Główny - Kraków Batowice - Kraków Nowa Huta - Kraków Przylasek - Węgrzce Wielkie - Kraków Płaszów - Kraków Główny. Charakterystyka przebiegu linii SKA4 oraz proponowane warianty rozkładów jazdy; analiza oferty przewozowej i konkurencyjność czasowa połączeń.
Konkurencyjność transportu rowerowego i samochodowego - analiza czasu podróży w warunkach miejskich na przykładzie Krakowa / Kacper Lipski, Piotr Karwala. // Transport Miejski i Regionalny.- 2026, nr 2, s. 11-18, sygn. P.III.6550 - rys. 8, tab. 14.
Analiza konkurencyjności komunikacji rowerowej w stosunku do transportu samochodowego z uwzględnieniem indywidualnych potrzeb przewozowych oraz logistyki miejskiej. Podsumowanie wyników badań efektywności podróży realizowanych rowerem i samochodem w Krakowie, obejmujących parametry: długości trasy i odległości przewozu, czasów i średnich prędkości jazdy, czasu dotarcia do pojazdu, dostępności infrastruktury drogowej i rowerowej, dostępności miejsc parkingowych.
Rozwiązania multimodalne w obszarze funkcjonalnym Raciborza - potencjał w zakresie regionalnej mobilności / Agata Pater, Natalia Madziewicz, Wiktoria Pietrzak, Michał Małysz. // Transport Miejski i Regionalny.- 2026, nr 2, s. 19-26, sygn. P.III.6550 - rys. 5, tab. 2.
Charakterystyka powiązań przestrzennych i transportowych gmin w ramach obszaru funkcjonalnego Raciborza. Analiza potrzeb przewozowych oraz aktualnej oferty usług komunikacji zbiorowej w regionie. Koncepcja multimodalnego systemu transportu pasażerskiego, obejmującego sieć regionalnych połączeń kolejowych i autobusowych; proponowany przebieg tras, rodzaje połączeń i czasy przejazdu środkami transportu publicznego. Projekt oferty przewozów multimodalnych w zakresie dojazdów do pracy do Raciborza.
PRZEGLĄD ZAGRANICZNEJ PRASY TECHNICZNEJ NR 2 2022
CAPA perspective. The China syndrome. (Perspektywy CAPA. Chiński syndrom.) Air Transport World, Dec2021/Jan2022, Vol. 58, Issue 8, s. 14-15, rys. 2,
Artykuł analizuje wpływ surowych ograniczeń podróży z powodu pandemii koronawirusa w Chinach na perspektywy ożywienia rynku regionalnego. Chiny kontynuują swoją strategię „zero tolerancji" z nadal masowo ograniczanym poziomem międzynarodowej przepustowości lotniczej. W związku z tym w przewidywaniach CAPA (działającego od 1990 roku Centre for Aviation, które skupia ponad 100 specjalistów z całego świata) wzrost w harmonogramach lotów planowanych na kwiecień 2022 r. jest mało prawdopodobny. Dla Azji i reszty świata najbardziej prawdopodobnym scenariuszem do około połowy 2022 r. jest ściśle kontrolowany i ograniczony kontyngent podróżnych z wybranych krajów, którym władze w Chinach przyznają niski stopień zagrożenia w rozszerzaniu pandemii.
Sygnatura P.III.6495
CAPA perspective. The green perspective. (Perspektywy CAPA. Zielona perspektywa.) Air Transport World, October 2021, Vol. 58, Issue 7, s. 4-6, rys. 2,
Zagrożeniem dla lotnictwa nie jest COVID – są nim wymogi ochrony środowiska. Podstawą artykułu jest raport CAPA i Envest Global zatytułowany Airline Sustainability Benchmarking Report 2021 (dostępny pośród publikacji badawczych CAPA – https://centreforaviation.com/analysis/research-publications). Raport jest pierwszym w branży szczegółowym opracowaniem na temat emisji, porównującym linie lotnicze i ich wyniki w dążeniu do emisji zerowej netto. Ponad 130-stronicowy tekst zawiera analizę porównawczą emisji 52 linii lotniczych za rok 2019 i 2020; przegląd strategii dekarbonizacji globalnych korporacji i wynikających stąd implikacji dla branży oraz perspektywy wymagań inwestorów wobec lotnictwa i zwiększonej presji na zarządy linii lotniczych. Obecnie, bardziej niż kiedykolwiek, linie lotnicze są pod presją, by ograniczyć emisję spalin poprzez stosowanie zrównoważonych paliw lotniczych, wydajnych samolotów i systemów napędowych itd. Są to kosztowne rozwiązania w każdym momencie, a tym bardziej po wprowadzeniu ograniczeń podczas epidemii COVID, gdy linie lotnicze odnotowują rekordowe straty. Jednak koszt braku działania jest jeszcze wyższy. Z raportu wynika, że obecnie 25 największych linii lotniczych odpowiada za 55% emisji przemysłowych substancji całego lotnictwa. Te linie, które będą w stanie wyróżnić się pod względem dekarbonizacji, uzyskają lepsze możliwości w staraniu o przyszłe udziały w rynku lotniczym.
Sygnatura P.III.6495
Burroughs David: Connecting Europe Express highlights capabilities and shortcomings of rail. (Connecting Europe Express uwydatnia możliwości i mankamenty kolei.) International Railway Journal, November 2021, Vol. 61, Issue 11, s. 16-18, fot. 8,
Wjeżdżając do Paryża 7 października 2021 roku, po przebyciu 26 krajów od startu w Lizbonie 2 września, Connecting Europe Express (CEE) zakończył swoją wyjątkową podróż. Po odwołaniu konferencji TEN-T Days w 2020 r. ze względu na pandemię wirusa Covid-19 przejazd CEE stał się sztandarowym wydarzeniem Europejskiego Roku Kolei, pokazującym zdolność kolei do łączenia krajów na całej długości i szerokości Unii Europejskiej. Koordynację powierzono Wspólnocie Europejskich Przedsiębiorstw Kolejowych i Infrastrukturalnych (CER), a cała operacja wymagała współpracy ponad 40 organizacji. Pociąg o standardowym rozstawie kół, który kursował przez większą część podróży, składał się z wagonu sypialnego Austriackich Kolei Federalnych (ÖBB), wagonu restauracyjnego Włoskich Kolei Państwowych (FS), wagonu panoramicznego Szwajcarskich Kolei Federalnych (SBB), wagonu z miejscami siedzącymi Niemieckich Kolei (DB), wagonu konferencyjnego Francuskich Kolei Państwowych (SNCF) oraz wagonu wystawowego Węgierskich Kolei Państwowych (MAV). Uzupełnieniem był pociąg o szerokości toru iberyjskiego dostarczony przez Renfe, który kursował na odcinku Lizbona – Madryt – Hendaye, oraz pociąg o szerokości toru 1520 mm dostarczony przez Koleje Litewskie (LTG), który kursował pomiędzy Tallinem, Rygą i Kownem. Wymóg posiadania trzech różnych pociągów podkreśla jedno z głównych wyzwań związanych z eksploatacją transgraniczną w niektórych częściach Europy. W oświadczeniu opublikowanym przez Komisję Europejską i CER przedstawiono wstępne wnioski z tego projektu, m.in. podkreślono potrzebę budowy transgranicznej, nowoczesnej, wysokiej jakości infrastruktury kolejowej, w tym wspólnych działań na rzecz ukończenia Transeuropejskiej Sieci Transportowej TEN-T, konieczność lepszego zarządzania istniejącą infrastrukturą, w tym zwiększenia zdolności przewozowej dzięki cyfryzacji oraz wdrożeniu Europejskiego Systemu Zarządzania Ruchem Kolejowym (ERTMS), a ponadto konieczność podniesienia atrakcyjności kolei dzięki lepszemu systemowi sprzedaży biletów, obniżeniu kosztów podróży oraz poszerzeniu możliwości szybkiego planowania podróży różnymi środkami transportu.
Sygnatura P.III.2252
Clinnick Richard: Hydrogen: how realistic is it for rail traction? (Wodór: na ile realny jest dla trakcji kolejowej?) International Railway Journal, October 2021, Vol. 61, Issue 10, s. 24-27, fot. 3,
Wodór jest jednym z alternatywnych paliw rozważanych przez kolej w ramach dekarbonizacji. Richard Clinnick analizuje prace prowadzone przez koleje i producentów na całym świecie oraz rozważa obecne ograniczenia we wprowadzaniu tej technologii. Pierwszy na świecie pociąg pasażerski zasilany baterią wodorową to Coradia iLint firmy Alstom. Pasażerowie zaczęli podróżować pierwszymi komercyjnie eksploatowanymi pociągami wodorowymi we wrześniu 2018 roku w północnych Niemczech. Producenci rywalizujący z firmą Alstom na rynku europejskim, w tym CAF, Pesa, Siemens i Talgo, obecnie też aktywnie poszukują możliwości opracowania własnych pociągów wodorowych.
Jednym z podstawowych problemów do rozwiązania jest kwestia przechowywania paliwa. Lokomotywy mogłyby otrzymać systemy transportu paliwa wodorowego podobne do używanych przez lokomotywy parowe lub LNG. Jeśli natomiast miałoby się skutecznie zastąpić obecne schematy eksploatacji pojazdów spalinowych potrzeba byłoby znacznie większej liczby punktów tankowania. Kolejnym problemem jest fakt, że wodór nie zawsze jest tak ekologiczny, jak mogłoby się wydawać na pierwszy rzut oka: większość obecnie produkowanego i używanego wodoru to „wodór szary", czyli wysokoemisyjny, pochodzący z paliw kopalnych bez wychwytywania dwutlenku węgla. Niewątpliwie kluczowym pytaniem dotyczącym przyszłego wykorzystania wodoru jest też koszt. Elektryfikacja też jest kosztowna, ale daje wymierne korzyści w zakresie wydajności i niezawodności. Pociągi elektryczne nadal są wyraźnie tańsze niż te, które byłyby zasilane wodorem lub bateriami. W różnych strategiach kolejowych do 2050 roku na całym świecie kładzie się więc silny nacisk na elektryfikację z marginalną rolą baterii i wodoru. Jednak w opinii specjalistów za 29 lat wodór ma szansę stać się jedną z odpowiedzi na wymóg dekarbonizacji, chociaż technologia ta nie jest w pełni opracowana. Jej dopracowanie zależy od decyzji o kontynuacji prac rozwojowych.
Sygnatura P.III.2252
Dayal Raghu: Building better trains in India. (Budowanie lepszych pociągów w Indiach.) Railway Gazette International, July 2022, Vol. 178, Issue 7, s. 18-22, rys. 4; fot. 5, tab.,
Koleje indyjskie opracowują nową generację wagonów pasażerskich, których celem jest odciągnięcie podróżnych od szybko rozwijających się usług lotniczych i drogowych. Popyt na podróże koleją w Indiach znacznie przewyższa podaż, a w najbliższych latach spodziewany jest znaczny wzrost liczby pasażerów. Kwestię stanu obecnego produkcji taboru kolejowego w Indiach oraz jej perspektywy na przyszłość w oparciu o plan 2021-2024 omawia Raghu Dayal, dyrektor zarządzający Container Corporation of India. Zwraca uwagę, że aż 60% wagonów pasażerskich użytkowanych obecnie przez IR jest zużytych i w związku z tym stopniowo trzeba wycofywać je z ruchu. W warunkach naturalnych Indii istotną rolę w projektowaniu i eksploatacji taboru pasażerskiego ma kwestia klimatyzacji wagonów jeżdżących na długich dystansach.
Sygnatura P.IV.503
Faster timings in prospect with ICNG fleet. (Szybszy czas przejazdu dzięki flocie ICNG.) Railway Gazette International, July 2022, Vol. 178, Issue 7, s. 24-26, fot. 6, tab.1,
Część floty zespołów trakcyjnych Intercity New Generation, testowanych obecnie przez Koleje Holenderskie, ma zastąpić lokomotywowe zespoły trakcyjne ICRm, używane obecnie w połączeniach Amsterdam – Bruksela przez HSL-Zuid. Wymiana skróci czas podróży o 40 minut. Pozostała część floty 200 km/h będzie wykorzystywana na trasach krajowych. Wprowadzenie do eksploatacji floty ICNG, pierwotnie planowane na 2021 r., jest opóźnione z powodu pandemii Covid-19. Produkcja pociągów ICNG odbywa się w zakładzie ALSTOM w Katowicach, podzespoły pochodzą z wielu krajów świata. I tak np. w składającym się z 8 wagonów zestawie znajduje się 417 siedzeń wytwarzanych w Polsce.
Sygnatura P.IV.503
Newman Lyndon: Lightweight railcar deploys composite components. (Lekki wagon kolejowy wykorzystuje komponenty kompozytowe.) Railway Gazette International, July 2022, Vol. 178, Issue 7, s. 23, fot. 1,
Brytyjski pojazd demonstracyjny Very Light Rail w szerokim zakresie wykorzystuje elementy kompozytowe w karoserii. Prototyp jest o 40% lżejszy od tradycyjnych pojazdów szynowych o tej samej pojemności. Jest efektem prac badawczych w ramach projektu RVLR (The Revolution Very Light Rail). Pomimo zaawansowanej technologicznie konstrukcji i innowacyjnych materiałów demonstrator RVLR nie jest jedynie pojazdem koncepcyjnym. Z wprowadzeniem go do seryjnej produkcji związane są jednak liczne wyzwania, przede wszystkim związane z automatyzacją procesów wytwórczych dla obniżenia kosztów. Przyspieszenie i zautomatyzowanie wytwarzania karoserii wiąże się m.in. z zastosowaniem wstępnie impregnowanych arkuszy z włókna węglowego. Kwestie te omawia główny inżynier w TRB Lightweight Structures, firmie działającej od 1954 r., która za cel sobie stawia opracowywanie nowatorskich rozwiązań transportowych poprzez innowacje zarówno w dziedzinie materiałoznawstwa, jak i w zakresie procesów produkcyjnych.
Sygnatura P.IV.503
Zelki Benjámin: PRASA revival hangs by a thread. (Odrodzenie sieci PRASA wisi na włosku.) Railway Gazette International, July 2022, Vol. 178, Issue 7, s. 32-36, rys. 2; fot. 8,
Korespondent Railway Gazette International Benjámin Zelki odwiedził Republikę Południowej Afrykina początku 2022 roku. Kradzież infrastruktury i wandalizm podczas pandemicznego zamknięcia wiosną 2020 roku postawiły południowoafrykańskie koleje pasażerskie w trudnej sytuacji. Przywrócenie usług podmiejskich PRASA (Passenger Rail Agency of South Africa) na obszarze Zachodniego Przylądku (Western Cape) daje pewne nadzieje na przyszłość. Niestety w gęsto zaludnionej, najbardziej gospodarczo rozwiniętej prowincji Gauteng sytuacja nie wygląda dobrze, bardzo wiele tras nadal jest unieruchomionych. PRASA obejmuje sieć połączeń o długości o długości 2300 km. Artykuł koncentruje się na wpływie epidemii, szkodach poniesionych przez koleje PRASA podczas niej oraz na działaniach w Western Cape w celu przywrócenia normalnego ruchu.
Sygnatura P.IV.503
Surrer Thomas: Branchenthema Weltmarkt. (Temat branżowy – światowy rynek.) Seilbahnen International, nr 04/2022, s. 6-7, rys. 2 , tab. 1,
Krótki sumaryczny przegląd raportu sporządzonego przez Laurena Vanata z wyników branży sportów zimowych w sezonie 2020/2021, a więc podczas pandemii koronawirusa. Ów corocznie przygotowywany raport pokazuje niezwykłą skalę zmian, która przewróciły dotychczasowe tradycyjne zestawienia i rankingi. Tylko w 6 na 68 przebadanych krajów (tyle państw dysponuje w pełni wyposażonymi i naśnieżanymi trasami na świeżym powietrzu) zamknięto stoki narciarskie. Największe straty w narciarskim ruchu turystycznym poniosły państwa alpejskie od niepamiętnych czasów znajdujące się na czele rankingów branży (spadek o 78% na podstawie tzw. pierwszych wejść na trasy). Dzięki Chinom region Azji i Pacyfiku zanotował wzrost o 17%, bardzo dobry sezon w USA spowodował awans całej Ameryki o 11%. Dobrze wypadły niektóre kraje Europa Wschodniej, Rumunia i Rosja odnotowały swój najlepszy sezon (Rumunia wzrost o 76%). Polska na tym tle wypadła słabo (spadek o 70%). Najistotniejszą grupą turystów korzystających ze stoków stanowili krajowcy, dalszym zmianom uległ system sprzedaży kart zjazdowych. Całość opracowania (242 strony) dostępna jest pod adresem https://www.vanat.ch/international-report-on-snow-mountain-tourism.
Sygnatura P.III.6466
Göbel Stefan: Ikarus-Elektrobus 120e CityPioneer in Meiningen getestet. (Ikarus-Elektrobus 120e CityPioneer przetestowany w Meiningen.) Stadtverkehr, 11/2021, s. 25-27, fot. 10,
Firma Ikarus, jeden z największych producentów autobusów na świecie (15 tys. rocznie) usiłuje powrócić na niemiecki rynek, tym razem z ofertą pojazdów elektrycznych. W Meiningen, mieście położonym w Turyngii, testowano najnowszy produkt – autobus Ikarus-Elektrobus 120e CityPioneer. Przedstawiciel firmy twierdzi, że węgierski wkład w tym pojeździe wynosi ponad 50%. Wynika to z pionowego schematu produkcji w zakładzie w Székesfehérvár, która nie ogranicza się do karoserii ze stali nierdzewnej (15 lat gwarancji), ale obejmuje również aluminiowe elementy wykończenia wnętrza i nadwozia oraz drzwi. Podwozie jest produkowane przez ZF, hamulce przez Knorr-Bremse, fotel kierowcy, ogrzewanie i klimatyzacja wykonywane są według zachodnioeuropejskich technologii, zaś napęd elektryczny i systemy magazynowania energii pochodzą z Chin. Baterie to produkt firmy CATL, największego w tym sektorze chińskiego producenta. Autobus demonstracyjny posiada w sumie dziesięć baterii litowo-jonowo-fosforanowych. Chłodzony wodą synchroniczny silnik napędowy firmy CRRC znajduje się z tyłu po lewej stronie i napędza tylną oś. Przy pojemności zainstalowanego akumulatorów wynoszącej 314 kWh, autobus może przewozić 85 pasażerów i pokonywać dziennie około 200 km bez ładowania pośredniego z wystarczającą pojemnością resztkową sięgającą 40%. Pierwsze dwa egzemplarze modelu 120e CityPioneer spośród próbnej serii liczącej 20 pojazdów zostały sprzedane na Węgrzech we wrześniu firmie Kaposvári Közlekedési Zrt za 880 tys euro. W Niemczech, autobus jest oferowany przez Trasco Bremen GmbH.
Sygnatura P.III.6466
Koch Günter: Perspektiven des Tram-Train: Mit der Stadtbahn aus der Stadt in die Region. (Perspektywy tramwaju-pociągu: Z lekką koleją z miasta do regionu.) Stadtverkehr, 11/2021, s. 14-23, rys. 5; fot. 9, tab. 7, bibliogr. poz. 11.
Doświadczony planista inż. Günter Koch z Karlsruhe przedstawia kwestie związane z tworzeniem Tram-Train – dwusystemowych systemów lekkiej kolei. Omawia ramy prawne takich rozwiązań oraz szczegółowe zagadnienia techniczne: trasy, punkty zmiany systemu, perony i parametry pojazdów. Przedstawia rozwiązania tego rodzaju w Niemczech i Europie, zarówno te funkcjonujące, jak i planowane. Pionierami w wykorzystaniu lekkich pojazdów szynowych na liniach kolejowych są przedsiębiorstwa transportowe Karlsruhe AVG i VBK.
Sygnatura P.III.6466
Limburg Stefan: 25 Jahre Bus und Service AG Chur. (25 lat przedsiębiorstwa Bus und Service AG Chur.) Stadtverkehr, 12/2021, s. 12-21, rys. 6; fot. 41,
W bogato ilustrowanym artykule w „Stadtverkehr" nr 12/2021 przedstawiono historię i teraźniejszość miejskiej komunikacji autobusowej w Chur. Pierwsza linia autobusowa istniała tu już w 1938 roku. Przedsiębiorstwo garażowo-taksówkowe prowadzone przez Waltera Tribolet-Städeli i Gaudenza Flütscha obsługiwało wówczas połączenia wewnątrz miasta z dworca kolejowego do szpitali. Później liczne inne prywatne firmy obsługiwały miejskie trasy, ale w 1956 roku miasto stało się koncesjonariuszem regulującym zasady komunikacji na swoim obszarze. W latach 70. usługi te przestały być rentowne, a jednocześnie rozwój miasta spowodował, że pojawiły się nowe potrzeby w dziedzinie transportu publicznego. W latach 90. miasto powołało do życia przedsiębiorstwo transportowe zorganizowane w formie spółki akcyjnej. Firma ta nie tylko stworzyła nowoczesną miejską komunikację autobusową, ale była również w stanie wygrywać przetargi, np. na kolejowe usługi zastępcze, a także realizować nowe usługi we współpracy, np. usługę przewozu do lotniska w Zurychu. Spółka Stadtbus Chur AG (SBC AG) została wpisana 13 października 1995 r. do rejestru handlowego kantonu Gryzonia (Graubünden). Jeszcze jako młoda firma wywołała sensację w 1999 roku, kiedy wraz ze swoją spółką zależną Engadin Bus wygrała przetarg na sieć tras wokół St. Moritz z Post-, Telefon- und Telegrafbetriebe (PTT). W czerwcu 2018 roku firma zmieniła nazwę na Bus und Service AG (BuS). Obecnie całość obsługiwanej aglomeracji obejmuje 258,7 km2 powierzchni zamieszkiwanej przez ok. 60 tys. mieszkańców.
Sygnatura P.III.6466
von Mach Stefan, Yang Shan: Alstom-Batterietriebzug kurz vor Aufnahme des Fahrgastverkehrs. (Pociąg z akumulatorowym zespołem trakcyjnym Alstom wkrótce rozpocznie przewozy pasażerskie.) Stadtverkehr, 12/2021, s. 4-11, rys. 7; fot. 15, bibliogr. poz. 21,
Pociąg Alstom z napędem akumulatorowym ma rozpocząć regularne przewozy pasażerskie wraz ze zmianą rozkładu jazdy w grudniu 2021 r. W latach 1907-1995 w niemieckiej sieci kolejowej zawsze jeździły elektryczne pociągi, które mogły poruszać się po niezelektryfikowanych liniach. Ostatnie z nich zostały zbudowane w 1965 roku i zastąpione 30 lat później, głównie przez wagony spalinowe. W czasach debat o ochronie klimatu zmieniły się priorytety i obecnie przewiduje się, że pociągi zasilane bateriami mają przed sobą wielką przyszłość. W 2016 roku Bombardier Transportation (obecnie Alstom) i TU Berlin połączyły siły swoich wydziałów eksploatacji i infrastruktury kolejowej oraz mechatroniki, aby opracować nowoczesny pociąg zasilany bateriami. Inicjatywa została sfinansowana przez Federalne Ministerstwo Transportu i Infrastruktury Cyfrowej (BMVI), a partnerami były NVBW (Nahverkehrsgesellschaft Baden-Württemberg), BEG (Bayerische Eisenbahn-Gesellschaft) i DB Regio Baden-Württemberg. W 2023 r. na linii Lipsk-Chemnitz na odcinku 80 km ma jeździć jedenaście takich pociągów, czyli na długo przed tym, jak linia ta otrzyma napowietrzne przewody. Akumulatory będą ładowane w punktach końcowych. Ponadto możliwe będzie ładowanie zasobników energii poprzez jazdę wzdłuż przewodu jezdnego oraz odzyskiwanie energii podczas hamowania.
Sygnatura P.III.6466
Ubility Light von Grammer: Sitzen in Bus und Bahn neu gedacht. (Ubility Light od firmy Grammer: siedzenie w pociągach i autobusach na nowo przemyślane.) Stadtverkehr 2021/11, s. 48, fot. 2,
Firma Grammer AG z siedzibą w Ursensollen jest kompleksowym dostawcą foteli dla kierowców i pasażerów do ciężarówek, pociągów, autobusów i pojazdów terenowych. W ramach nowej rodziny produktów Ubility (od kombinacji słów Urban i Mobility) One pojawiły się fotele Ubility Light przeznaczone dla wnętrz pojazdów transportowych o dużym natężeniu ruchu. Charakteryzuje je innowacyjny minimalizm pozwalający na szybką instalację i dający duże możliwości konfiguracji, waga zmniejszona o 60%, zwiększona wytrzymałość, ponadstandardowa żywotność, którą można znacznie przedłużyć poprzez programy renowacji i modernizacji. W efekcie można przewidywać znaczne oszczędności związane z tym projektem w zakresie zużycia surowców, ograniczenia emisji spalin itd. Wytwarzanie modeli z rodziny Ubility One rozpocznie się w 2023 roku w europejskich zakładach firmy.
Sygnatura P.III.6466
Imhof Daniel, Skeledžić Stevan: Erhöhung der Wirksamkeit von Eingangstoren und Fussgängerschutzinseln/ Améliorer l’efficacité des portes d’entrée et des îlots de protection. (Zwiększenie skuteczności bram wjazdowych i wysp chroniących pieszych.) Strasse und Verkehr. Route et Trafic 2021, nr 12, s. 26-31, rys. 4; fot. 7, bibliogr. poz. 5,
W dzisiejszych czasach bramy wjazdowe i wyspy drogowe są nieodzownymi elementami w budownictwie drogowym. Ich przydatność nie jest jednak powszechnie doceniana. Jeśli te elementy drogi nie są właściwie użyte, ich skuteczność jest ograniczona. Co więcej, zamiast spełniać wymogi bezpieczeństwa na drodze, stają się przeszkodą, która frustruje kierowców albo np. utrudnia odśnieżanie. Jednak przy prawidłowym zastosowaniu reguł planowania i realizacji, bramy wjazdowe i wyspy drogowe przyczyniają się do ograniczenia rzeczywistej prędkości pojazdów, a tym samym do realnego bezpieczeństwa ruchu drogowego. W przestrzeni wymaganej do ich montażu należy wyraźnie oddzielić obszar oznakowany od obszaru wykorzystywanego przez pojazdy. W tym celu należy odpowiednio wykreślić szerokość dróg i ich przebieg oraz zapewnić boczne strefy prześwitu. Trzeba także uwzględnić kwestie konserwacji, w tym także zimowego odśnieżania. Relacjonowane w artykule zasady stosowania tego rodzaju elementów budownictwa drogowego są na nowo opracowywane przez Fachstelle Sicherheit des Tiefbauamts kantonu Zurych. (Wersja francuskojęzyczna - tylko streszczenie.)
Sygnatura P.III.1611
Leeb Rolf: Wie man Strassen zukunftsfähig und wirtschaftlich erhalten und recyclen kann/ Comment entretenir et recycler durablement et économiquement les routes. (Jak długotrwale utrzymywać i ekonomicznie odnawiać drogi) Strasse und Verkehr. Route et Trafic 2021, nr 11, rys. 43, s. 12-51,
Omówienie pierwszego Dnia Szwajcarskiego poświęconego utrzymaniu i zarządzaniu infrastrukturą (Schweizer Tag zum Erhaltungsmanagement der Infrastrukturen). Spotkanie zostało zorganizowane wspólnie przez redakcję czasopisma „Strasse und Verkehr. Route et Trafic” oraz Berner Fachhochschule (BFH). Wzięło w nim udział 17 prelegentek i prelegentów ze Szwajcarii, Niemiec, Austrii i Francji oraz około 200 uczestników zgromadzonych w Domu Kongresowym w Biel i za pomocą łączy internetowych. Omówienie wystąpień przygotowane zostało przez Rolfa Leeba, redaktora czasopisma. Główne tematy tych wystąpień to różnorodne aspekty planowania konserwacji i optymalizacji finansowej zarządzania utrzymaniem ruchu, zaś w części technicznej prezentowano innowacyjne materiały budowlane, nowe metody badania stanu nawierzchni, udoskonalenia w zakresie recyklingu i omówiono przykłady konkretnych zmian zastosowanych w praktyce.
Sygnatura P.III.1611
Niemann Steffen: Geschwindigkeiten auf Schweizer Strassen./ Vitesses pratiquées sur les routes suisses. (Prędkości na szwajcarskich drogach.) Strasse und Verkehr. Route et Trafic 2021, nr 12, s. 32-38, rys. 2; fot. 1, bibliogr. poz. 11,
Istnieje bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy ryzykiem wypadku a prędkością. Prędkość jest kluczowym wskaźnikiem bezpieczeństwa ruchu drogowego, który w skali międzynarodowej jest uznawany za istotny jego wskaźnik („key performance indicator", „safety performance”). Po raz pierwszy od 10 lat wskaźnik ten został ponownie zmierzony w ramach projektu pilotażowego przeprowadzonego przez szwajcarskie BPA (Bureau de prévention des accidents). Metodologia stosowana do pomiaru wskaźnika była przygotowana w oparciu o zalecenia Europejskiego projektu „SafetyNet". Celem tego projektu pilotażowego było stworzenie metodologicznej podstawy dla przyszłego monitorowania zachowań kierowców pojazdów mechanicznych w zakresie przekraczania prędkości na szwajcarskich drogach. Jego wyniki pokazują, że wiele pojazdów przekracza dopuszczalną prędkość maksymalną, choć skala tego różni się w odniesieniu do poszczególnych zakresów ograniczeń. W związku z tym działania powinny być ukierunkowane przede wszystkim na przestrzeganie ograniczenia prędkości do 50 km/h i 80 km/h. W ich przypadku potencjał prewencyjny jest największy. Nie należy jednak lekceważyć systemu ograniczeń prędkości do 30 km/h: strefy i odcinki 30 km/h są również wykorzystywane w celu zwiększenia bezpieczeństwa drogowego, zwłaszcza w przypadku szczególnie zagrożonych użytkowników dróg (rowerzystów, pieszych, dzieci i osób starszych). Pomiary prędkości będą powtarzane w odstępach czasu, które dopiero zostaną określone przez BPA.
Sygnatura P.III.1611
Auckland’s State Highway 20B. Bringing savings to a major road project. (Auckland’s State Highway 20B. Wprowadzanie oszczędności do dużego projektu drogowego.) World Highways, November/December 2021, s. 16-20, fot. 15,
Połączenie między każdym większym miastem a jego lotniskiem jest bardzo ważne. W Auckland, w Nowej Zelandii, State Highway 20B łączy 1,6-milionowe miasto z resztą kraju i międzynarodowym lotniskiem i jest jedną z zaledwie dwóch dróg tam prowadzących. Międzynarodowe lotnisko w Auckland jest największym i najbardziej ruchliwym portem lotniczym w Nowej Zelandii. Znajduje się w pobliżu przedmieść Mangere, około 21 km od centrum Auckland. Jest to jedno z dwóch lotnisk w całej Nowej Zelandii zdolnych do obsługi dużych samolotów, takich jak Airbus A380. Obsługuje większość międzynarodowych lotów w kraju, przed pandemią przybywało tu 21 milionów pasażerów rocznie. W ramach wspólnej inicjatywy rządu i Międzynarodowego Portu Lotniczego w Auckland, Waka Kotahi NZ Transport Agency poprowadziła projekt mający na celu poprawę płynności ruchu na i z lotniska. Zadanie wydawało się proste: modernizacja drogi w z dwoma dodatkowymi pasami przeznaczonymi dla transportu publicznego, a także uzupełnienie jej o wspólną ścieżkę dla osób poruszających się pieszo lub na rowerach. Nie był to jednak zwykły projekt poszerzenia drogi. Na starym szlaku miała powstać zupełnie nowa droga. Od samego początku projekt miał ambitne ramy czasowe – na budowę przeznaczono 19 miesięcy (dwa lata, jedna zima), ponieważ zaplanowane na początek 2021 roku regaty jachtowe America's Cup miały ściągnąć do miasta tysiące gości z całej Nowej Zelandii i świata. Skrócenie terminu o 5 miesięcy było możliwe dzięki zastosowaniu nowych technologii i specjalnej organizacji pracy (m.in. prace w nocy po obu stronach drogi i otwieranie jej na dzień – pomogło w tym ograniczenie ruchu w czasach COVID), co zostało omówione w artykule. Wykonanie okazało się jednak o 30% droższe niż pierwotnie zakładano w budżecie.
Sygnatura P.III.6666
East Afrika’s ‘Silk Road’ Dream in sight. (Marzenie Afriki Wschodniej o „Jedwabnym Szlaku" w zasięgu możliwości.) World Highways, September/October 2021, s. 16-20, rys. 1; fot. 11,
Afryka Wschodnia jest jednym z najszybciej rozwijających się regionów w Afryce Subsaharyjskiej. Wzrost ten jest wspierany przez zwiększające się inwestycje w infrastrukturę. Przy populacji szacowanej na 177 milionów ludzi i jej przyroście w tempie 2,74%, zapotrzebowanie na wydajną infrastrukturę transportową umożliwiającą odpowiedni przepływ towarów i usług oraz mobilność społeczeństw wciąż rośnie – pomimo wyzwań takich jak kryzys COVID-19. W 2005 roku pięć krajów EAC – Kenia, Tanzania, Uganda, Rwanda i Burundi - uruchomiło Unię Celną EAC. Ma ona na celu wspieranie integracji regionalnej i umożliwienie swobodnego handlu towarami i usługami. W związku z tym pojawiła się konieczność stworzenia wysokiej jakości korytarzy transportowych. Sekretariat EAC opracował projekty drogowe niemalże na wzór dawnego „Jedwabnego Szlaku”. Po ich zakończeniu powstanie płynne połączenie drogowe między siedmioma krajami regionu Wielkich Jezior, skutecznie łączące północny korytarz transportowy, który kończy się w stolicy Burundi, Bujumburze, z korytarzem centralnym, który kończy się w Kampali w Ugandzie. Artykuł omawia stan zaawansowania na różnych odcinkach tego ambitnego zamierzenia w poszczególnych krajach. Co istotne, według danych za 2020 rok zmniejszył się procentowy udział Chin w finansowaniu infrastruktury Afryki Wschodniej (z 20,9% do 13,6%). Ów spadek wynika z kilku czynników: zakończenia pierwszych projektów, zwiększenia kontroli fiskalnej i starań o stabilność finansową rządów krajów regionu, a także zwiększenia udziału kapitałów prywatnych w projektach infrastrukturalnych.
Sygnatura P.III.6666
Meet Die Autobahn des Bundes. (Poznaj Die Autobahn des Bundes.) World Highways, November/December 2021, s. 22-23, fot. 1,
Niemieckie autostrady są często uważane za bardzo dobrze zarządzane i stanowią wzór do naśladowania dla innych krajów. Począwszy od stanu nawierzchni, a skończywszy na autostradowych udogodnieniach, Niemcy wiedzą, jak szybko i przyjemnie umożliwić przemieszczanie się z punktu A do punktu B, przy czym główne szlaki drogowe sprawiają wrażenie harmonijnych całości. Niewiele osób zdaje sobie sprawę, że do 2021 roku autostrady w Niemczech nie miały jednej centralnej struktury organizacyjnej. Niemcy, jako republika federalna, mają 16 częściowo suwerennych państw, czyli landów. Przez ponad 60 lat każdy z landów obsługiwał i utrzymywał swój odcinek autostrad krajowych. Ale w 2018 roku zaczęły się zmiany. Przez kolejne trzy lata obowiązki te były stopniowo przekazywane nowej, wspólnej agencji autostradowej – Die Autobahn GmbH des Bundes, czyli po prostu Autobahn z centralą w Berlinie. Do zadań spółki należy planowanie, budowa, eksploatacja, utrzymanie, finansowanie i zarządzanie majątkiem. Obsługuje ona około 13 tys. km autostrad.
Sygnatura P.III.6666
Materiały
PRZEGLĄD PRASY TECHNICZNEJ 05-06.2026Przegląd_5-620262.pdf 0.39MB 022022FOREIGNPRESS
022022zagranica.pdf 0.68MB