W celu świadczenia usług na najwyższym poziomie stosujemy pliki cookies. Korzystanie z naszej witryny oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu. W każdym momencie można dokonać zmiany ustawień Państwa przeglądarki. Zobacz politykę cookies.

Informator ekonomiczny - Indonezja

Informacje ogólne

Położenie geograficzne, ludność, obszar, stolica, język urzędowy

Położenie geograficzne: największy archipelag świata (ok. 18 tys. wysp) rozciągający się wzdłuż równika w Azji Południowo-Wschodniej na przestrzeni 5 tys. km, między Oceanem Indyjskim a Pacyfikiem; ludność: 266 mln (4. najludniejsze państwo po ChRL, Ind, US) ; obszar: 1,9 mln km2; stolica: Dżakarta (planowane przeniesienie stolicy); język urzędowy: indonezyjski (bahasa Indonesia)

Warunki klimatyczne

Klimat gorący tropikalny

Główne bogactwa naturalne

Gaz, ropa naftowa, cyna, węgiel, nikiel, boksyty, miedź, złoto, srebro, energia geotermalna

System walutowy, kurs i wymiana

Rupia indonezyjska, kurs ustabilizowany, wolnorynkowy

1 EUR = 15 064 z dn. 31.01.2020
1 USD = 13 666 IDR z dn. 01.02.2020

Religia

islam (87,2%), chrześcijaństwo (9,9%), hinduizm (1,7%)

Wykaz dni świątecznych i wolnych od pracy

Infrastruktura transportowa

Ok. 300 lotnisk, ok. 6 000 km linii kolejowych (125 km zelektryfikowanych), ponad 520 000 km dróg o nawierzchni utwardzonej, 32 dużych portów.

Prezydent Jokowi w 2015 roku zainaugurował pięcioletni plan rozwoju infrastruktury: Rencana Pembangunan Jangka Menengah (RPJMN) o wartości 450 mld USD. Projekty w ramach perspektywy 2015–19 obejmowały poprawę funkcjonowania i przebudowę 24 portów, modernizację 15 lotnisk oraz budowę 2650 km nowych dróg, poprawę jakości 46 770 km istniejących szos, stworzenie lub reorganizację sieci transportu publicznego w ponad 50 miastach, budowa 33 tam wodnych i 30 elektrowni wodnych. W 2019 r. ogłoszono program rozwoju transportu kolejowego (największy projekt kolejowy RI od 1945 r). Zgodnie z planem powstanie 3200 km torów kolejowych, na Jawie, Sumatrze, Kalimantanie i Sulawesi. Spółka kolejowa PT KAI planuje zastąpienie taboru starszego niż 30 lat (672 wagonów) w 2020 r., oraz zwiększenie taboru 20% rdr., w celu poprawy usług krajowych. Między Dżakartą a Bandungiem powstaje kolej szybkich prędkości, w Dżakarcie i Palembang system szybkiego transportu miejskiego i tranzytowego: MRT i LRT.

Obowiązek wizowy

Polscy turyści mogą wjeżdżać do Indonezji bez wiz celach turystycznych, rodzinnych, społecznych, artystycznych i kulturalnych, związanych z wykonywaniem zadań rządowych, uczestnictwo w spotkaniach z władzami Indonezji, podczas tranzytu oraz w celu uczestnictwa w spotkaniach w biurze przedsiębiorstwa (podczas których korzystający z wizy nie podejmuje decyzji zarządczych. Wjazd bezwizowy umożliwia pobyt do 30 dni, nie może też zostać przedłużony ani zamieniony na inny rodzaj wizy, bez opuszczenia Indonezji.

Aktualną listę wszystkich przejść granicznych, przez które można wjechać do Indonezji bez konieczności wykupowania wizy można znaleźć na:

https://dzakarta.msz.gov.pl/pl/informacje_konsularne/wizy_do_indonezji/

W celu skorzystania z wjazdu bezwizowego należy posiadać paszport ważny co najmniej 6 miesięcy oraz okazać bilet wyjazdowy.

W przypadku wjazdu do Indonezji w innym celu niż wymienione wyżej należy wykupić wizę wjazdową po przylocie (Visa On Arrival, VOA). Koszt VOA wynosi obecnie 35 USD. Wiza ta jest ważna przez 30 dni i może zostać przedłużona o kolejne 30 dni bez konieczności opuszczania terytorium kraju.

Przy dłuższych pobytach, przy celach wyjazdu innych niż turystyczny/biznesowy oraz w przypadku posiadania paszportu tymczasowego o wizę należy aplikować przed wyjazdem, w Ambasadzie Indonezji w Warszawie, ul. Estońska 3/5, tel. +48 22 6175179, +48 22 6175108, email: info@indonesianembassy.pl.

Można otrzymać tam również Visit Visa,  ważną przez 60 dni i może być przedłużana do czterech razy, każdorazowo po 30 dni, lub Multiple Entry Visa, o maksymalnej nieprzedłużanej ważności 60 dni. Visit Visa jest wizą wydawaną również na cele biznesowe: tzw. wiza biznesowa. Wiza biznesowa ma dużo węższe zastosowanie niż w wielu państwach i jest często mylnie interpretowana przez obcokrajowców. Wbrew pozorom wiza biznesowa nie zezwala na prowadzenie działalności biznesowej (komercyjnej), podjęcia zatrudnienia, sprawowania funkcji kierowniczej w przedsiębiorstwie czy wykonywania obowiązków służbowych. Wiza ta zezwala jedynie na reprezentowanie firmy podczas spotkań biznesowych, uczestnictwo w targach i konferencjach.

System administracyjny

Ustrój polityczny

Republika parlamentarno-prezydencka, w której głową państwa jest prezydent wybierany na okres 5 lat w wyborach powszechnych. Władza ustawodawcza należy do parlamentu również o 5-letniej kadencji.

Władza ustawodawcza i władza wykonawcza

Indonezja, kraj o największej liczbie wyznawców islamu, jest republiką parlamentarno- prezydencką, przy dominującej roli władzy wykonawczej. Głową państwa jest prezydent (jednocześnie szef rządu). W latach 2019-2024 funkcję sprawowuje po raz drugi Joko Widodo. Kluczowe figury odpowiadające w gabinecie za kwestie gospodarcze to minister finansów Sri Mulyani Indrawati, minister–koordynator ds. morskich i inwestycji Luhut Pandjaitan, a także szefowie resortów handlu, przemysłu oraz biura ds. inwestycji (BKPM).  

Władza ustawodawcza należy do dwuizbowego  parlamentu.

Struktura administracji gospodarczej

Istotną instytucją  na wewnętrznej scenie politycznej jest Komisja Antykorupcyjna (KPK), która wyrosła na potężny (prawie) niezależny organ zajmujący się lustracją polityków i wysokich urzędników pod kątem uczciwości finansowej, przejrzystości ich dochodów, możliwości korupcji. Korupcja to jedna z największych bolączek Indonezji, notorycznie wykazywana w międzynarodowych rankingach.

Sądownictwo gospodarcze

Postępowanie przed Sądem Najwyższym jest dwuinstancyjne. Czas na rozstrzygnięcie sprawy przed Sądem Rejonowym wynosi do 5 miesięcy (zwykle 2-3 miesiące). Czas na złożenie apelacji do sądu okręgowego wynosi 14 dni. Czas rozstrzygnięcia sprawy przed sądem okręgowym powinien wynosić do 3 miesięcy (w praktyce 1,2-2 miesięcy). Do 14 dni od dostarczenia wyroku przysługuje wówczas kasacja do Sądu Najwyższego.

Proces kasacyjny w Sądzie Najwyższym trwa od 2-3 miesięcy. Procedura kasacyjna opiera się tylko na dowodach z dokumentów. Orzeczenie Sądu Najwyższego powinno zostać doręczone stroną do 30 dni od jego podjęcia. Termin ten jest w praktyce bardzo często naruszany. Nawet po procesie kasacyjnym jest dopuszczalna rewizja nadzwyczajna (np. w ciągu 180 dni od ujawnienia nowego dowodu).

Przed wejściem na drogę sądową inwestor może zwrócić się do Rady Koordynacji Inwestycji (BKPM) o przeprowadzenie mediacji.

Gospodarka

Ogólna charakterystyka sytuacji gospodarczej

Gospodarka kraju w ciągu ostatnich lat rozwijała się w tempie 5% rocznie. W 2020 r. wynik ten zostanie prawdopodobnie powtórzony przy prognozowanej 3% inflacji. Do 2024 r. rząd zapowiada roczny wzrost gospodarczy w granicach 5.6%-6.2%. Indonezja posiada dobrą, jak na standardy regionu, sytuację finansową, w dużej mierze dzięki sprawnemu zarządzaniu przez minister finansów Sri M. Indrawati. Jednak na 2020 r. prognozuje się 2,1-proc. deficyt budżetowy. Głównym motorem wzrostu są państwowe inwestycje w infrastrukturę (drogową, kolejową, porty i lotniska) oraz polepszenie wydajności pracy związane z cyfryzacją gospodarki. Zagrożeniem na 2020 r. jest możliwe pogłębienie się wojny handlowej pomiędzy USA a Chinami, co zwykle negatywnie odbija się na gospodarce Indonezji. Przyspieszenie wzrostu gospodarczego do 7%, co było marzeniem prezydenta Widodo, wymagałoby pogłębionych reform fiskalnych, a zwłaszcza zagwarantowania skutecznego poboru podatków przy jednoczesnych lepszym wydatkowaniu środków z budżetu, w tym eliminacji lub ograniczeniu dopłat paliwowych. Takie decyzje byłyby jednak bardzo niepopularne. Równie ważne będzie wprowadzenie nowych obiecanych uproszczeń do prowadzenia biznesu i inwestycji zagranicznych.

Rynek indonezyjski wciąż potrzebuje zwiększonego napływu kapitału. Niestety Indonezja ze swoimi brakami infrastruktury, korupcją, brakiem transparentności obowiązujących przepisów, niestałością decyzyjną oraz rozbudowaną biurokracją zajmuje odległe miejsce na liście krajów otwartych dla inwestorów. W rankingu „Doing Business 2019” Indonezja utrzymała swoją pozycję i została sklasyfikowana na 73 msc. na 190 państw. (Ta niska pozycja stanowi i tak wyraźną poprawę w stosunku do lat poprzednich). Indonezja Otrzymała niskie noty zwłaszcza w kategorii egzekucji umów, rejestracji firmy oraz uzyskiwaniu pozwolenia budowlanego. Dodatkowo sytuację komplikuje niespójna polityka gospodarcza i wciąż nasilające się bariery pozataryfowe.

Istnieją ponadto silne tendencje nacjonalistyczne i polityka protekcjonistyczna zmierzającą do ochrony przedsiębiorstw krajowych. Powszechną korupcją, nadmiernie rozbudowana struktura administracyjna oraz złożone przepisy związanymi z działalnością gospodarczą.

Największymi wyzwaniami są obecnie: słabość strukturalna sektora gospodarczo – finansowego, liczne bariery handlowe odstraszające inwestorów zagranicznych, niespójność sytemu prawnego, nadmierna i często skorumpowana administracja państwowa (90 m-sc w „Corruption Perception Index”) oraz brak innowacyjności (85 m-sc w „Global Innovation Index”).  W raporcie Banku Światowego Global Competitiveness 2017-18 Indonezja uplasowała się na 52 msc na 138 badanych państw (poprawa o 8 pozycji rdr.). Infrastruktura skutecznie ogranicza potencjał eksportowy Indonezji, krępując wzrost gospodarczy. Warte odnotowania są również problemy systemu podatkowego wg. Banku Światowego wskaźnik poboru podatków w stosunku do liczby mieszkańców Indonezji jest najniższy na świecie i spada. W niemal 266-milionowym kraju podlega opodatkowaniu, zaledwie 10 milionów rozlicza się z urzędem podatkowym. Nierówności społeczne są wysokie i przekładają się na nierówności w kapitale ludzkim. Zgodnie z niedawnym raportem Global Wealth Report, 70% bogactwa, jakie posiada Indonezja, jest w rękach 10% obywateli.

Z drugiej strony zauważyć należy, iż rządu RI podejmuje w ostatnim czasie działanie mające poprawić klimat inwestycyjny i pobudzić handel międzynarodowy m.in. przyspieszenie prac nad umową handlową CEPA z UE oraz aktualnie przygotowany kompleksowy projekt „Omnibus Law”.

Główne sektory gospodarki

W przygotowaniu.

Tabela najważniejszych wskaźników makroekonomicznych

Wyszczególnienie

2019

2018

PKB

105.892 mln USD

98.916 mln USD

PKB na jednego mieszkańca

4.174,9 USD

3.876,3 USD

Tempo wzrostu PKB w procentach

 5.02%

 5.17%

Relacja deficytu/nadwyżki finansów publicznych do PKB w procentach

-2.5 %

 -3%

Relacja całkowitego długu publicznego do PKB w procentach

 33%

31%

Stopa inflacji (indeks cen konsumpcyjnych CPI) w procentach

 2.72%

 3.13%

Stopa bezrobocia w procentach

 5.28%

 5.34%

Wartość obrotów handlu zagranicznego (w Euro lub USD)

338.224 mln USD (deficyt 3.230 mln)

368.724 mln USD (deficyt 8.698 mln)

Wartość eksportu (w Euro lub USD)

167.497 mln USD

180.012 mln USD

Wartość importu (w Euro lub USD)

170.727 mln USD

188.711 mln USD

Relacja deficytu/nadwyżki na rachunku obrotów bieżących bilansu płatniczego do PKB w procentach

 2.7%

 2.98%

Wartość zagranicznych inwestycji bezpośrednich w kraju urzędowania (w Euro lub USD)

28.208 mln USD

29.307 mln USD

Wartość zagranicznych inwestycji bezpośrednich kraju urzędowania za granicą (w Euro lub USD)

brak danych brak danych

Stopy procentowe Banku Indonezji wynoszą: referencyjna: 5,00%, depozytowa 4,25%, kredytowa 5,75%.

Płaca minimalna w Indonezji różni się w zależności od prowincji. W 2020 r. wynosi od 1.742.000 IDR (Jawa Środkowa) do 4.276.000 IDR (ok. 1200 PLN) (Dżakarta). 

Więcej informacji tutaj.

Handel zagraniczny

W 2017 roku indonezyjski eksport osiągnął łączną sumę 168,81 miliardów USD.  Import wyniósł 157,39 mld USD, co skutkuje pozytywnym bilansem w wysokości 11,4 mld USD.

Głównymi przedmiotami eksportu Indonezji są brykiety węglowe, olej palmowy, gaz ziemny, kauczuk, ropa naftowa. Głównymi importowanymi towarami są rafinowana i nierafinowana ropa naftowa, telefony, części samochodowe oraz gaz ziemny.

Pozostałymi najważniejszymi partnerami handlowymi Indonezji są Chiny, Singapur, Japonia, USA i Indie. Systematycznie wzrasta handel wewnątrz ASEAN.

W roku 2020, podobnie jak w 2019, Indonezja zamierza kłaść duży nacisk na wynegocjowanie i podpisanie nowych umów handlowych. W 2019 r. wynegocjowano umowy z Australia i Płd. Koreą, oraz uaktualniono umowę z Japonią. W 2020 r, oprócz wspomnianych rozmów o partnerstwie handlowym CEPA z UE (o ile nie zagrozi im kryzys wokół oleju palmowego), będą również negocjowane umowy także z Marokiem i Turcją. Indonezja pokłada również wielkie nadzieje w zakończeniu w 2020 r. rozmów nad azjatyckim partnerstwem gospodarczym RECEP.

Inwestycje zagraniczne

W 2019 r. Całkowite bezpośrednie inwestycje zagraniczne w Indonezji wyniosły 28 208 mln USD, było to o 10% mniej niż w 2018 r. (29 307 mln USD). Poniższa tabela zawiera listę głównych inwestorów zagranicznych do Indonezji w 2019 r .:

Lp.

Kraj

Wartość inwestycji

(in US$ million)

Liczba projektów inwestycyjnych

1

Singapur

6.509

7.020

2

Chiny

4.744

2.130

3

Japonia

4.310

3.835

4

Hong Kong

2.891

1.508

5

Niderlandy

2.596

1.345

57

Polska

0,7

24

Źródło

Uczestnictwo w wielostronnych organizacjach i porozumieniach o charakterze gospodarczym

Indonezja jest członkiem Strefy Wolnego Handlu ASEAN, oraz umów handlowych zawieranych przez ASEAN z państwami trzecimi (Chinami, Australią i Nową Zelandią, Indiami, Japonią, Rep. Korei). Jest także stroną dwustronnych umów handlowych: z Japonią, Chile, Australią, EFTA oraz Rep. Korei. Indonezja jest również członkiem WTO oraz D-8 (grupy państw rozwijających się).

Stosunki gospodarcze z Unią Europejską

Indonezja sprowadza z UE  towary i usługi poza węglowodorami warte 14,1 mld EUR (8,9% importu), zaś eksportuje do UE, wyjąwszy węglowodory, równowartość 17 mld EUR (10,5% eksportu).

UE jest obecnie największym inwestorem w Indonezji. Jednocześnie jednak Indonezja jest zaledwie 30. największym partnerem UE — w regionie wyprzedzają ją Singapur, Malezja, Wietnam, Tajlandia. Europejskie inwestycje ograniczone są przez restrykcyjne indonezyjskie ustawodawstwo i uciążliwą biurokrację. Dwustronną współpracę ma przyspieszyć negocjowana obecnie wszechstronna umowa handlowa UE-Indonezja (CEPA). Pomimo sporów pomiędzy Indonezją a UE o biopaliwa z oleju palmowego, negocjacje ambitnej umowy posuwają się do przodu. Osiągnięcie porozumienia w 2021 r. pozostaje realne.

Unia Europejska postrzega siebie jako strategicznego partnera handlowego i inwestycyjnego Indonezji. Wspólnota zastąpiła ChRL na pozycji największego rynku eksportowego. Co więcej, UE jest największym (wyłączając przemysł petrochemiczny) partnerem handlowym, z którym Indonezja utrzymuje dodatni bilans.  

Dwustronna współpraca gospodarcza

Gospodarcze umowy dwustronne

Podpisanych zostało ponad 20 umów i porozumień, m.in.:

  • Umowa o współpracy naukowo-technicznej z dnia 10.10.1961 r.,
  • Umowa o transporcie lotniczym dotycząca regularnej komunikacji lotniczej z dnia 13.12.1991 r.
  • Umowa pomiędzy Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Indonezji o popieraniu i ochronie inwestycji z dnia 06.10.1992 r.
  • Umowa pomiędzy Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Indonezji w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodów z dnia 06.10.1992 r.  
  • Umowa pomiędzy Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Indonezji o współpracy w zwalczaniu międzynarodowej przestępczości zorganizowanej z dnia 02.07.2005 r. ratyfikowana przez parlament RI we wrześniu 2016 r.
  • List intencyjny ws. współpracy w sektorze energetycznym (26.09.2011.);

W trakcie uzgodnień ze stroną indonezyjską jest również projekt memorandum o współpracy w sektorze morskim

Dwustronna wymiana handlowa

Wymiana handlowa z Indonezją w mln USD, dane INSIGOS

 

2015

2016

2017

2018

2019

EKSPORT

105,8

109,5

115,7

153,7

213

IMPORT

679,9

643,4

710,4

861

792

OBROTY

785,7

752,9

826,1

1014,7

1005

SALDO

-574,1

-533,9

-594,7

-707,3

-579

W 2018 r. eksport PL do ID wyniósł 153,7 mln USD (wzrost o 32,9% r/r), a import 861,0 mln USD (wzrost o 18% r/r.), co dało saldo ujemne w wys. 707,3 mln USD. W pierwszej połowie 2019 r. eksport PL do ID wyniósł 73,5 mln USD, a import 406,7 mln USD, co dało saldo ujemne w wys. 333,15 mln USD.

Wg informacji uzyskanych PAIH w 2019, kilka nowych polskich przedsiębiorstw negocjowało lub już podpisało umowy handlowe z indonezyjskimi partnerami handlowymi.

Na podstawie informacji rynkowych oraz bezpośrednio od przedsiębiorców szacuje się, że eksport z Polski do Indonezji za cały 2019 wyraźnie przyśpieszył w porównaniu do poprzednich lat. Według wstępnych danych Min. Finansów w okresie styczeń-czerwiec 2019 r. wartość eksportu do Indonezji wzrosła o 49% do poziomu 19,07 mln EUR.

Główne towary eksportowane z PL do ID Indonezji w 2018 r.: urządzenia elektryczne i mechaniczne, w tym do rejestracji dźwięku, głównie sprzęt elektroniczny i AGD z fabryk koreańskich i japońskich w Polsce (26,3% eksportu), wyroby przemysłu chemicznego (26% eksportu); mleko i wyroby na bazie mleka, w tym proszki mleczne (12% eksportu); kauczuk syntetyczny i tworzywa sztuczne (7,1% eksportu), gotowe artykuły spożywcze (7% eksportu).

Główne towary importowane do PL z ID w 2018 r.: podzespoły elektroniczne i elektronika użytkowa, podzespoły elektroniczne (30% importu), wyroby przemysłu włókienniczego, odzież i tkaniny (19% importu), obuwie (13% importu), tworzywa sztuczne, gumy, opony, kauczuk (11% importu).

Wzrost PL eksportu w 2018 r. (o 38 mln USD) spowodowany był głównie wzrostem eksportu, urządzeń AGD i chemii przemysłowej. W przypadku importu z ID, największe wzrosty miały miejsce w przypadku importu wyrobów stalowych, obuwia, odzieży, podzespołów elektronicznych. Nowością jest także import węgla kamiennego, chociaż na bardzo niskim poziomie (ok. 2 mln USD).

W ostatnich latach na rynku indonezyjskim pojawiły się takie spółki jak Obst SA, Ludwig Czekolada sp. z o.o., P.W. "SPOMET" SJ, Maspex, Antonius Caviar, Farmona, Bakalland, Mokate, Lactima, FM World, Nobble Health. Polskie spółki z sektora ICT m.in. Comarch, RTB House coraz śmielej upatrują potencjał rynku indonezyjskiego.

Polska importuje z Indonezji głównie maszyny i urządzenia, kauczuk, obuwie oraz tworzywa sztuczne. Pomimo znacznego deficytu na niekorzyść Polski we wzajemnych obrotach handlowych, istnieje zjawisko reeksportu indonezyjskich towarów i komponentów z Polski, nieodzwierciedlone w statystykach (np. koreański LG jest 5 największym polskim eksporterem, a jednocześnie dużą część półproduktów importuje z Indonezji do Polski, czy Firma Oponiarska Dębica korzystająca z indonezyjskiego kauczuku).

Wzajemne inwestycje

Firma RAFAKO wygrała w 2017 r. przetarg, o wartości 232 mln USD, na udział w budowie dwóch bloków energetycznych na wyspie Lombok. Firma PRIME MINERALS poprzez podmioty zależne realizuje projekt budowy kopalni odkrywkowej rudy niklu oraz wapienia na wyspie Sulawesi. 26 maja br. PL firma Fluid i ID firma Melchor podpisały umowę dot. karbonizacji biomasy. Fluid planuje otworzyć swoje centrum badawczo-rozwojowe w ID poświęcone biomasie, energii i rolnictwu oraz 5 obiektów odzyskiwania energii (ERF) na Sumatrze i Borneo o wartości 150 mln USD. Spółka KAP Holding (wcześniej znana jako Konspol) realizuje budowę zakładu przetwórstwa drobiu w prowincji Jawa Zachochnia.

Jedynym inwestorem z Indonezji, wymienionym na przygotowanej przez PAIH Liście Głównych Inwestorów Zagranicznych w Polsce, jest zajmująca się produkcją elementów elektronicznych i tablic firma HIT ELECTRONICS (HIT ELECTRONICS POLAND Sp. z o.o. – Ciechanów).

Dostęp do rynku

Perspektywiczne sektory

Indonezja jest bardzo perspektywicznym, ale i wymagającym rynkiem dla przedsiębiorstw zagranicznych. Pomimo dość wysokiego wzrostu gospodarczego i stosunkowo szybkiego bogacenia się społeczeństwa, rynek wciąż nie dostarcza wielu potrzebnych konsumentom towarów. Ponadto Indonezja potrzebuje zaawansowanych technologii w przemyśle ciężkim. Zatem za najbardziej perspektywiczne sektory współpracy z Polską uznajemy:

  1. żywność, zwł. przetworzona gdyż import takowej jest obłożony znacznie mniejszą ilością restrykcji niż żywności świeżej. Polska nie posiada obecnie prawa eksportowania do Indonezji mięsa oraz świeżych i mrożonych owoców i warzyw. Może eksportować mleko i produkty mleczne oraz różnorakie produkty przetworzone. Szczególnie interesujące dla konsumenta mogą być towary, których podaż jest ograniczona: przetwory z owoców leśnych, dżemy, sery i in.
  2. technologie informatyczne; – szybka cyfryzacja kraju i powszechność smartfonów sprawia, że kraj jest bardzo dobry kierunkiem do sprzedaży rozwiązań IT, w tym związanych z cyberbezpieczeństwem, sztucznej inteligencji, machine learning  i usługami przychowania danych w chmurze, blockchain, a także gier mobilnych. Dobrym pomysłem byłaby budowa fundamentów współpracy poprzez nawiązanie współpracy na poziomie inkubatorów/ akceleratorów.
  3. inwestycje w turystykę – oprócz najbardziej znanej destynacji, tj. wyspy Bali, Indonezja posiada wiele atrakcyjnych turystycznych regionów, które w przyszłości przeżywać będą zwiększone zainteresowanie. Mając to na uwadze, rząd Indonezji uruchomił program „10 Nowych Bali” dot. rozwoju nowych destynacji. Polecamy zwłaszcza rozważenie ulokowania inwestycji turystycznych w prowincjach Bangka Belitung i Nusa Tenggara Wschodnia (NTT).
  4. kosmetyki i usługi medyczne – szybko rosnąca klasa średnia zwraca coraz większą uwagę na nienaganny wygląd i zdrowie oraz jest gotowa ponieść na ten cel znaczne nakłady. Bariery handlowe m.in. wymagania wobec certyfikacji halal oraz rejestracja w urzędzie BPOM wymagają długoterminowej strategii, innowacyjnej technologii, opakowań oraz odpowiednio konkurencyjnych cen
  5. przemysł lotniczy oraz pojazdów elektrycznych, zwł. skuterów i autobusów. Nowo uchwalone prawo dot. elektromobilności wprowadza zachęty do zakupu pojazdów elektrycznych, choć z drugiej strony wprowadza wobec zagranicznych producentów ostre wymagania dot. lokalnego udziału w produkcji.
  6. sektor morski – w tym budowa promów oraz zarządzanie portami.
  7. sektor kolejowy – szczególnie podzespoły, maszyny.
  8. recycling tworzyw sztucznych, oczyszczanie wody, systemy wodne. Niedoinwestowanie tego sektora doprowadziło w wielu miejscach Indonezji do katastrofy ekologicznej spowodowanej zalewem plastikowych śmieci oraz wysokim poziomem zanieczyszczenia rzek. W najbliższych latach Indonezja będzie podejmować zdecydowane kroki w celu poprawy utylizacji tworzyw oraz oczyszczaniem wód.
  9. energetyka, zwł. zielona energia a także technologie waste-to-energy. Indonezja posiada ogromny i niewykorzystany potencjał w zakresie energii odnawialnej, zwłaszcza słonecznej, geotermalnej i hydroenergii.
  10.  górnictwo – Indonezja posiada wiele zasobów mineralnych, w tym węgiel kamienny, miedź i cynę. Potrzebuje maszyn i technologii wydobywczych.

Dostęp do rynku dla polskich towarów i usług

Do najważniejszych barier rynkowych zaliczymy:

Zaświadczenie Halal – jest to certyfikat zaświadczający, że produkt przeznaczony na rynek indonezyjski spełnia normy zgodne z wymaganiami muzułmańskimi. Nowe prawo dot. certyfikacji halal weszło w życie 17.10.2019. Przeniosło ono uprawnienia kompetencje w zakresie halal z quazi-rządowej Indonezyjskiej Rady Ulemów (MUI) do rządowego Urzędu Certyfikacji Halal (BJPN). Nowe prawo przewiduje pięcioletni okres przejściowy dla żywności i napojów. Dla innych produktów okres przejściowy będzie trwał 7-15 lat, zależnie od ich rodzaju. Po zakończonych okresach przejściowych producent będzie musiał wybrać czy określić swój produkt jako halal czy nie-halal. W tym drugim przypadku będzie zmuszony zaznaczyć ten fakt na opakowaniu (prawdopodobnie czyniąc wzmiankę w składzie np. produktu żywnościowego). W przypadku gdy producent będzie chciał uzyskać certyfikację halal, może zrobić to również w Polsce. Przez kolejne dwa lata Indonezja będzie uznawać certyfikację halal Muzułmańskiego Związku Religijnego RP (tj. do końca ważności porozumienia podpisanego z MUI). Po tym czasie uznawanie certyfikacji MZR RP będzie wymagało dwustronnego porozumienia międzyresortowego (Mutual Recognition Agreement) pomiędzy rządami Polski i Indonezji.

Country Recognition, Country Aproval – niezwykle skomplikowana i długotrwała procedura, w którą zaangażowane są m.in. Ministerstwo Rolnictwa RI  oraz Główny Inspektorat Weterynarii RP, a także Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa, dot. wystawienia certyfikatu akceptacji kraju pochodzenia - dokumentu ten jest niezbędny do oficjalnej rejestracji przedsiębiorstw pragnących eksportować produkty rolnicze do Indonezji. Załatwienie tej procedury nie jest tożsame z możliwością eksportu. Celem uzyskania licencji eksportowej niezbędne jest posiadanie indonezyjskiego partnera, bez którego niemożliwe jest wprowadzenie na rynek indonezyjski żadnego towaru zagranicznego. Obecnie Polska posiada możliwość eksportowania produktów mlecznych (jednak poszczególne zakłady mleczarskie muszą każdorazowo zarejestrować się w Indonezji). Polska stara się o uzyskanie pozwolenia dla mięsa oraz owoców (jabłek oraz jagód).

Dodatkowe ograniczenia w dostępie do portów morskich, zatrudnienia cudzoziemców oraz konieczność używania przez nich języka indonezyjskiego. Ponadto istnieją problemy związane z korupcją, słabo rozwiniętą infrastrukturą, problemami logistycznymi i brakiem dostępu do energii elektrycznej w odległych regionach Indonezji.

Dostęp do rynku pracy

W opracowaniu.

Nabywanie i wynajem nieruchomości

Cudzoziemcy pracujący lub legalnie przebywający w Indonezji mogą nabyć nieruchomość (dom lub apartament; jednak teoretycznie bez ziemi na której leżą) na okres maksymalnie 80 lat (30+20+30). Jednak prawo użytkowania dla cudzoziemców (Hak Pakai) jest słabsze niż analogiczne prawo przysługujące obywatelom Indonezji (prawo własności sensu stricto lub Hak Milik). Ograniczenia wymienia Rozporządzenie nr 29/2016 Ministerstwa Planowania Przestrzennego.

Przedsiębiorstwa z kapitałem zagranicznym zarejestrowane w Indonezji oprócz korzystania z Hak Pakai może postawić budynek korzystając z prawa Hak Guna Bangunan.

System zamówień publicznych

Przedsiębiorstwa zagraniczne mogą składać oferty tylko we współpracy z firmą krajową (chyba że żadna krajowa firma nie posiada zdolności do dostarczania poszukiwanych towarów i usług) i tylko oferty, które przekraczają następujące progi: 100 mld IDR na usługi budowlane, 20 mld IDR na towary i usługi i 10 mld IDR na usługi doradcze.

  • Ogólne zebrane informacje o przetargach dostępne są pod tym linkiem
  • Ministerstwo Transportu Indonezji zaprasza zagraniczne przedsiębiorstwa do udziału w dużych przetargach infrastrukturalnych, gł. dot. portów, lotnisk, kolei oraz drogowych torów doświadczalnych. Realizacja tych inwestycji i często również zarządzanie nimi, planowane są w formule partnerstwa publiczno-prywatnego (PPP).
  • Z kolei przetargi na projekty drogowe, w tym autostrady, są ogłoszone na stronie Ministerstwa Robót Publicznych. Możliwy jest udział zagranicznych kontraktorów w formule partnerstwa z indonezyjskim wykonawcą.

Wysokobudżetowe przetargi organizują również państwowe przedsiębiorstwa, m.in.:

  • państwowy gigant elektrycznego PLN (link), na budowę i wyposażenie elektrowni,
  • gigant naftowy Pertamina (link).
  • spółka górnicza Bukit Asam (link).

pPonadto przetargi prywatnych spółek dostępne są pod tym linkiem.

Prowadzenie działalności gospodarzcej w Indonezji

Negatywna lista inwestycji

Daftar Negatif Investasi (DNI) wprowadzająca ograniczenia dot. procentowego udziału, lokalizacji, wielkości inwestora oraz pochodzenia kapitału. Lista wymienia sektory, w których inwestycje zagraniczne podlegają specjalnym ograniczeniom, np. określając maksymalny procent udziałów zagranicznego kontrahenta. Jeśli danego sektoru nie ma liście, oznacza to, że udziały zagraniczne w jego własności mogą wynosić 100%. Lista jest regularnie aktualizowana. Kolejna przewidziana aktualizacja wiąże się z planowanym przyjęciem Omnibus Law on Job Creation do końca 2020 r.

Negatywna Lista Inwestycji nie ma zastosowania na terenie większości specjalnych stref ekonomicznych.

Wymagania wobec inwestycji zagranicznej

Najczęściej wybieraną formułą dla spółki z kapitałem zagranicznym jest PT PMA (Penanaman Modal Asing, odpowiednik spółki z ograniczoną odpowiedzialnością; dla podmiotów indonezyjskich nosi ona nazwę Perseroan Terbatas, PT. Zarejestrowanie PT PMA pozwala na prowadzenie sprzedaży i generowanie przychodów.

Zagraniczne przedsiębiorstwa co do zasady nie mogą ustanawiać oddziałów w Indonezji (za wyjątkiem sektora bankowego i wydobywczego). Mogą natomiast ustanawiać zagraniczne biura przedstawicielskie, podlegające rejestracji przez odpowiednią instytucję (w zależności od rodzaju biura). Większość przedstawicielstw nie może jednak prowadzić bezpośredniej działalności handlowej ani osiągać zysków w żaden inny sposób. Są one głównie wykorzystywane do celów promocyjnych, łącznikowych i badań rynku Dopuszcza się następujące rodzaje biur przedstawicielskich:

  • handlowe (TRO), w celu promocji i marketingu własnego produktu,
  • zagraniczne (FRO), w celu przygotowania inwestycji,
  • budowlane (BUJKA)
  • w sektorze gazu i ropy (KPPA Migas)

Wbrew obiegowej opinii, w Indonezji nie ma formalnego wymogu zatrudnienia w biurze przedstawicielskim obywateli indonezyjskich w proporcji większej niż 1:1 (w stosunku do obywateli zagranicznych).

Minimalna wielkość inwestycji zagranicznej to 10 mld IDR. Suma ta zawiera wszelkie wydatki w fazie rozwojowej inwestycji, w tym wartość kredytu, ale nie zawiera wartości nieruchomości wykorzystywanej w inwestycji. Minimalny opłacony kapitał dla PT PMA to 2,5 mld IDR.

Aby rozpocząć działalność biznesową, należy uzyskać ponadto następujące licencje:

  • Numer Identyfikacyjny Przedsiębiorstwa (NIB)
  • Licencja Biznesowa (Izin Usaha)
  • Licencja komercyjna/operacyjna (Izin Komersial/Operasional) poprzez serwis poprzez stronę Online Single Submission (OSS).

Więcej informacji można znaleźć w raportach EIBN nt. rejestracji przedsiębiorstwa i lokowania inwestycji w Indonezji (j. ang., dostępne po zalogowaniu; strona główna>publications).

Szczególne porady dot. inwestycji

  1. Kluczowe jest wybranie odpowiedniego lokalnego partnera, do którego można mieć zaufanie.  Należy odpowiednio zabezpieczyć się umową cywilną. Zdarzają się przypadki oszustwa przez lokalnego partnera, a dochodzenie swoich praw trwa długo. Pomoc w wybraniu lokalnego partnera oferuje ZBH PAIH w Dżakarcie oraz indonezyjskie organizacje przedsiębiorców KADIN i APINDO.
  2. Należy być świadomym korupcji. Rząd podejmuje kroki w celu rozwiązania tego problemu, jednak warto omówić z prawnikiem potencjalne ryzyko korupcji podczas egzekwowania swoich praw.
  3. Istnieją ryzyka związane z własnością intelektualną znaku towarowego. Indonezja działa w systemie „kto pierwszy ten lepszy”, co oznacza, że jako pierwszy podmiot, która złożył wniosek o uznanie własności intelektualnej, otrzyma to prawo. Istnieje proceder rejestracji znaków towarowych w złej wierze (tj. celowe rejestrowanie wcześniej istniejącej własności intelektualnej innego podmiotu). Anulowanie rejestracji w złej wierze może być kosztowne.
  4. Należy zwracać szczególną uwagę na typ wizy lub karty pobytu, z której korzysta przyjeżdżający przedsiębiorca (por. wyżej „Wizy do Indonezji”). Prawo imigracyjne bywa restrykcyjnie przestrzegane również wobec inwestorów zagranicznych. Zdążają się interwencje urzędu imigracyjnego na podstawie anonimowych donosów.

Wsparcie dla inwestorów

Specjalne strefy ekonomiczne (SSE)

Dzielą się na strefy przemysłowe i turystyczne. Obecnie jest ich w sumie 13, zaś rząd zamierza wkrótce otwierać kolejne. Na terenie SSE co do zasady nie ma zastosowania Negatywna Lista Inwestycji. Lokując inwestycję można tez spodziewać się ulg podatkowych w wysokości 20-100%. Więcej informacji tutaj.

„Wakacje podatkowe”

Indonezja posiada system wakacji podatkowych dla nowych inwestycji krajowych lub zagranicznych w określonych (pionierskich) sektorach gospodarki. System przewiduje korzystne opodatkowanie dla projektów produkcyjnych w sektorach priorytetowych (tj. metali nieszlachetnych, rafinacji ropy naftowej/przemysłu petrochemicznego, produkcji maszyn, energii odnawialnej i urządzeń telekomunikacyjnych) i w obszarach odległych.

Zachęty podatkowe:

  • Zwolnienie z podatku dochodowego od osób prawnych przez okres od pięciu do 10 lat od momentu rozpoczęcia produkcji handlowej;
  • Dwuletnie, 50-procentowe zmniejszenie zobowiązań z tytułu podatku dochodowego po zakończeniu okresu wakacji podatkowych;
  • Wydłużenie okresu zwolnienia lub zmniejszenia podatku dochodowego od osób prawnych, w zależności od konkurencyjności i strategicznej wartości branży („super deductible tax”).

System podatkowy

Stawki podatku od osób prawnych (CIT)

Stawka podstawowa

    25%

Spółki publiczne, których 40% udziałów jest notowanych na giełdzie (IDX)

    20%

Firmy z obrotami poniżej ok. 4 mln USD

   12.5%

Firmy z obrotami poniżej ok. 360 000 USD

     1%

Stawki podatku dla osób fizycznych (PIT)

Do 50 mln IDR

     5%

Pomiędzy 50 mln IDR a 250 mln IDR

    15%

Pomiędzy 250 mln IDR a 500 mln IDR

    25%

Powyżej 500 mln IDR

    30%

Przydatne kontakty i linki
  • Zagraniczne Biuro Handlowe PAIH w Dżakarcie – pomoc i porady zw. z eksportem i inwestycjami w Indonezji

dyr. Jacek Kołomyjec, jacek.kolomyjec@paih.gov.pl,

bdm. Cezary Filipek, cezary.filipek@paih.gov.pl,

https://indonesia.trade.gov.pl/pl/

  • EU-Indonesia Business Network – porady gospodarcze i prawne, po zalogowaniu na stronie dostępne są cenne raporty nt. ustanawiania i prowadzenia przedsiębiorstwa w Indonezji, procedury eksportowej oraz potencjału poszczególnych sektorów

https://eibn.org/ Tel.: +62 21 315 4685, info@eibn.org

  • EU Desk at BKPM – indonezyjscy specjaliści rządowi przygotowujący nieodpłatne porady dla inwestorów z UE

pani Triesti Prabawati, eu.desk@bkpm.go.idtriesti.prabawati@eibn.org, tel.: +62 21 527 4802

https://www.linkedin.com/company/eu-desk-at-indonesia-investment-coordinating-board-bkpm-

https://www3.investindonesia.go.id/

  • Polski Klub Biznesu w Dżakarcie – spotkania networkingowe

http://polclub.biz/

  • EuroCham - Europejska Izba Handlowa

http://www.eurocham.or.id/

  • Indonezyjskie samorządy gospodarcze

·        Indonezyjska Izba Handlu i Przemysłu KADIN

http://www.kadin-indonesia.or.id/id/index.php

·        Indonezyjskie Zrzeszenie Pracodawców

http://apindo.or.id/​​​​​​

Oficjalne strony o charakterze ekonomicznym

·        Rada Koordynacji Inwestycji BKPM

http://www.bkpm.go.id/

·        Indonezyjski system podatkowy dla inwestorów zagranicznych

http://www.pajak.net/info/indonesian_tax_guide_for_foreign_investor.pdf​​​​​​


Data aktualizacji: 24.03.2020