Polska w Japonii

W dn. 4.06.2026 r. odbyła się uroczysta gala V edycji wręczenia nagrody im. Marii Skłodowskiej-Curie. Powołane z inicjatywy Ambasady RP w Tokio oraz Japońskiej Agencji Nauki i Technologii (JST) przedsięwzięcie organizowane jest rokrocznie od 2021 r.. Celem Nagrody jest uhonorowanie osiągnięć młodych japońskich naukowczyń, przy równoczesnej promocji postaci polskiej noblistki oraz zwiększenia udziału japońskich kobiet w świecie nauki.

Organizowane z wielomiesięcznym wyprzedzeniem wydarzenie, odbywające się przy wsparciu Polskiej Akademii Nauk oraz pod honorowym patronatem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, stanowi najbardziej eksponowane organizowane przez Ambasadę RP w Tokio wydarzenie w obszarze dyplomacji naukowej oraz dyplomacji publicznej i kulturalnej.

W ceremonii i uroczystej zasiadanej kolacji wzięło udział przeszło 60 gości, w tym przedstawiciele Japońskiej Agencji Nauki i Technologii (JST), Biura Gabinetu Premier Japonii, Ministerstwa Spraw Zagranicznych, Ministerstwa Edukacji, Kultury, Sportu, Nauki i Technologii oraz japońskich instytucji naukowych i kulturalnych. Jak co roku naszym głównym gościem była członkini Rodziny Cesarskiej, Księżna Hisako Takamado, zasłużona przyjaciółka Polski oraz naszej Ambasady. Relacja z przebiegu wydarzenia zostanie zaprezentowana w program telewizyjnym „Z życia rodziny cesarskiej” (皇室ご一家) na antenie Fuji TV (emisja 14.06).

Uroczystość otworzył Ambasador RP w Japonii, Paweł Milewski, przypominając zgromadzonym o dokonaniach bezsprzecznie najbardziej rozpoznawalnej na świecie naukowczyni oraz jej oddaniu na rzecz ludzkości, co czyni ją doskonałym, uniwersalnym wzorem do naśladowania dla marzących o karierze naukowej dziewcząt i kobiet. Nawiązując do korzystnych uwarunkowań, stworzonych za sprawą wizyty oficjalnej Prezesa Rady Ministrów RP, Donalda Tuska w Japonii, poruszył istotność rozwoju dwustronnej współpracy naukowej, w tym w ramach programu Horyzont Europa.

W swoim przemówieniu gościni honorowa Księżna Takamado podkreśliła przede wszystkim istotny wymiar równouprawnienia oraz zasadność dążeń do zrównania szans w dostępie do finansowania badań naukowych między naukowczyniami i naukowcami. Głos na uroczystości zabrali również: Prezes Japońskiej Agencji Nauki i Technologii, Kazuhito Hashimoto, przewodnicząca Jury, dr Junko Hibiya oraz przedstawiciel sponsora nagrody pieniężnej – firmy JEOL, Gon-emon Kurihara. Zgromadzonym zaprezentowano również specjalnie przygotowane na tę okazję przemówienie Prezesa Polskiej Akademii Nauk, prof. Marka Konarzewskiego.

Nagroda główna: Dr Yuko KUROKI – Intesa Sanpaolo AI Research (IT), obszar badań: dane i sztuczna inteligencja,

Nagroda motywacyjna: Dr Ami KOBAYASHI – Uniwersytet Tohoku, obszar badań: neurologia,

Nagroda motywacyjna: Dr Sonomi YAMAGUCHI – Dana-Farber Cancer Institute (US), obszar badań: biologia fagowa i strukturalna, biochemia,

Wyróżnienie: Dr Mariko MORIMOTO – Uniwersytet Notre Dame (US), obszar badań: biologia chemiczna, immunologia, biologia nowotworów.

Zdobywczyni głównej nagrody zrealizuje podróż studyjną do Polski, gdzie spotka się z wiodącymi przedstawicielami polskich ośrodków, działających w obszarze jej aktywności badawczej. Sponsorem biletów lotniczych dla zwyciężczyni od początku ustanowienia nagrody jest Polska Akademia Nauk. Nagrody pieniężne dla wszystkich laureatek ufundowała firma JEOL, producent mikroskopów i urządzeń badawczych.

Gala zawierała również element promocyjny japońskojęzycznej publikacji pn. „Zbiór korespondencji Marii Skłodowskiej-Curie i Alberta Einsteina [1911-1932]”, wydanej w 2025 r. przy wsparciu Instytutu Polskiego w Tokio oraz Miasta Stołecznego Warszawy.

Podobnie jak w roku ubiegłym gala wręczenia nagrody im. Marii Skłodowskiej-Curie odbyła się we współpracy z Polską Organizacją Turystyczną. Wsparcie POT umożliwiło zaprezentowanie szerokich walorów Polski jako atrakcyjnego kierunku wypoczynkowego oraz wzbogacenie gali o element promocji polskiej kuchni w postaci zasiadanej kolacji, przygotowanej przez czterech wybitnych szefów kuchni zatrudnionych w restauracjach ujętych w przewodniku Michelin.

Na marginesie wydarzenia ogłoszono także powołanie z inicjatywy Ambasadora RP, Polsko-Japońskiego Forum Nauki i Innowacji „Vistula-Sakura”, któremu Ambasada RP w Tokio udziela patronatu. Aktywna rola Forum polegać będzie na integrowaniu środowisk akademickich obu krajów oraz realizowaniu wspólnych polsko-japońskich projektów badawczych.