Krakowskie obchody Dnia Strażaka i otwarcie bram miasta
09.05.2026
9 maja, w wyjątkowej scenerii krakowskiego Barbakanu odbyła się uroczysta inauguracja Ceremoniału Otwierania Bram Miasta, stanowiąca jeden z najważniejszych punktów obchodów Dnia Strażaka organizowanych przez Komendę Miejską Państwowej Straży Pożarnej w Krakowie. Wydarzenie połączyło historyczne dziedzictwo Krakowa z misją współczesnych służb odpowiedzialnych za bezpieczeństwo mieszkańców.
Ceremoniał nawiązywał do wielowiekowej tradycji ochrony miasta i jego mieszkańców. W dawnym Krakowie szczególne znaczenie miało zarządzanie miejskimi bramami, które stanowiły podstawowy element systemu bezpieczeństwa grodu. Już 30 czerwca 1574 roku Rada Miejska Krakowa ustanowiła przepisy regulujące działania na wypadek zagrożenia miasta, określając obowiązki mieszkańców oraz procedury alarmowania i organizacji obrony. Sygnałem mobilizacji była wówczas „Bogurodzica” odgrywana z Wieży Ratuszowej. Tradycje te kontynuowano również w kolejnych stuleciach, czego przykładem była „Ordynacja zamykania bram w mieście Krakowie” z 1721 roku, szczegółowo określająca ceremoniał otwierania i zamykania bram miejskich.
Współczesna rekonstrukcja ceremoniału stała się symbolicznym przypomnieniem historycznej odpowiedzialności za bezpieczeństwo miasta oraz rolę służb stojących na straży porządku publicznego i ochrony mieszkańców. Przed oficjalnym otwarciem bram odczytano „Ordinatio”, nawiązującą do dawnych procedur bezpieczeństwa obowiązujących w Krakowie. Następnie uroczystego otwarcia bram miasta dokonał Prezydent Miasta Krakowa Aleksander Miszalski.
W uroczystościach udział wzięli przedstawiciele najwyższych władz państwowych, samorządowych, służb mundurowych, instytucji publicznych, środowiska naukowego oraz organizacji współpracujących z Państwową Strażą Pożarną.
Obecny był gen. dyw. Adam Rzeczkowski – Dyrektor Departamentu Zwierzchnictwa nad Siłami Zbrojnymi i Służb Mundurowych w Biurze Bezpieczeństwa Narodowego, reprezentujący Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.
Wśród parlamentarzystów uczestniczących w obchodach znaleźli się posłowie na Sejm RP: Ireneusz Raś, Katarzyna Matusik-Lipiec, Rafał Komarewicz, Łukasz Kmita, Aleksandra Kot, Dorota Marek oraz Jerzy Meysztowicz, a także Senator RP Monika Jadwiga Piątkowska.
Samorząd Województwa Małopolskiego reprezentował Łukasz Smółka – Marszałek Województwa Małopolskiego. Obecni byli również przedstawiciele władz miasta i powiatu: Antoni Fryczek – Sekretarz Miasta Krakowa, Janusz Pasternak – Członek Zarządu Powiatu Krakowskiego reprezentujący Starostę Krakowskiego, Jakub Kosek – Przewodniczący Rady Miasta Krakowa oraz Józef Rysak – Przewodniczący Rady Powiatu Krakowskiego.
Państwową Straż Pożarną reprezentowali st. bryg. Przemysław Przęczek – Małopolski Komendant Wojewódzki PSP oraz nadbryg. Piotr Filipek – Komendant Szkoły Aspirantów PSP w Krakowie. W uroczystości uczestniczyli także komendanci i zastępcy komendantów PSP z ościennych powiatów, byli komendanci oraz zastępcy Małopolskiego Komendanta Wojewódzkiego PSP, a także byli komendanci i zastępcy Komendanta Miejskiego PSP w Krakowie.
W obchodach udział wzięli przedstawiciele służb mundurowych i formacji odpowiedzialnych za bezpieczeństwo państwa, w tym gen. bryg. Ryszard Pietras – Zastępca Dowódcy 2. Korpusu Polskiego – Dowódca Komponentu Lądowego, płk Dariusz Ludwikowski – Dowódca 5 Pułku Dowodzenia, płk Andrzej Sioła – Zastępca Dowódcy 11 Małopolskiej Brygady Obrony Terytorialnej, płk Robert Jarzyna – Dyrektor Delegatury ABW w Krakowie, ppłk SG Jakub Malczak – Zastępca Komendanta Placówki Straży Granicznej w Krakowie, ppłk Andrzej Starzak – Dyrektor Aresztu Śledczego w Krakowie, ppłk Dariusz Krzeczowski – Dowódca Grupy Wsparcia 8. Bazy Lotnictwa Transportowego, mjr SG Krzysztof Nawara – Kierownik Grupy Służby Granicznej w Krakowie-Balicach, insp. Artur Duniewicz – Komendant Powiatowy Policji w Krakowie oraz mł. insp. Paweł Jastrząb – Komendant Miejski Policji w Krakowie.
Środowisko naukowe i instytucjonalne reprezentowali m.in. prof. dr hab. inż. Andrzej Szarata – Rektor Politechniki Krakowskiej oraz mgr Monika Wiejaczka – Kanclerz Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. W wydarzeniu uczestniczyli również Katarzyna Mandziejewska – Dyrektor Biura Posła Dominika Jaśkowca, Izabela Jędrzejek – Dyrektor Wydziału Bezpieczeństwa i Zarządzania Kryzysowego Starostwa Powiatowego w Krakowie, Tadeusz Żaba – Dyrektor ds. Wsparcia Wodociągów Miasta Krakowa, Katarzyna Urbańska – Małopolski Wojewódzki Konserwator Zabytków, Grzegorz Janawa – Zastępca Dyrektora Naczelnego Krakowskiego Pogotowia Ratunkowego, Katarzyna Basiak-Gałę – Dyrektor Narodowego Banku Polskiego w Krakowie, Łukasz Strutyński – Prezes Zarządu Międzynarodowego Portu Lotniczego Kraków-Balice, Marek Bębenek – Dyrektor Muzeum Małopolski Zachodniej w Wygiełzowie, Łukasz Pawlik – Dyrektor Zarządu Zieleni Miejskiej w Krakowie, Henryk Kultys – Prezes Zarządu Miejskiego Przedsiębiorstwa Oczyszczania, Paweł Jas – Zastępca Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz Urszula Kozińska – Dyrektor Szkoły Podstawowej nr 24 im. Krakowskiej Straży Pożarnej.
Wśród zaproszonych gości obecny był również Tomasz Marczewski – Marszałek Towarzystwa Strzeleckiego Bractwa Kurkowego w Krakowie.
Środowisko ochrony zdrowia reprezentowali dyrektorzy krakowskich szpitali: dr hab. n. med. Bartłomiej Guzik, prof. UJ – Dyrektor 5 Wojskowego Szpitala Klinicznego z Polikliniką, Marcin Jędrychowski – Dyrektor Szpitala Uniwersyteckiego w Krakowie, Stanisław Stępniewski – Dyrektor Szpitala Dziecięcego św. Ludwika oraz Jacek Żak – Dyrektor Szpitala Specjalistycznego im. Stefana Żeromskiego w Krakowie.
W obchodach uczestniczyli również duchowni związani ze środowiskiem pożarniczym i krakowskimi parafiami: ks. bryg. w st. spocz. Władysław Kulig, ks. Grzegorz Sroka – Małopolski Kapelan Strażaków, ks. kanonik Mariusz Słonina – Archiprezbiter Bazyliki Mariackiej w Krakowie, ks. Łukasz Michalczewski – Proboszcz Parafii św. Floriana oraz ks. Józef Gubała – Proboszcz Parafii św. Mikołaja w Krakowie.
Obecny był także Tomasz Chochoł – Przewodniczący Zarządu Terenowego Związku Zawodowego Strażaków „Florian” przy KM PSP w Krakowie.
W uroczystości uczestniczyli ponadto burmistrzowie i wójtowie gmin powiatu krakowskiego, przedstawiciele Rady Miasta Krakowa i Rad Dzielnic Miasta Krakowa, członkowie Zarządu Powiatowego ZOSP RP Powiatu Krakowskiego Kraków Grodzki i Kraków Ziemski, komendanci gminni ZOSP RP, emerytowani przedstawiciele kadry kierowniczej KM PSP w Krakowie, funkcjonariusze i pracownicy Komendy Miejskiej PSP w Krakowie, druhowie Ochotniczych Straży Pożarnych wraz z pocztami sztandarowymi, przedstawiciele współpracujących służb, mediów oraz licznie zgromadzeni mieszkańcy Krakowa i powiatu krakowskiego.
Podczas uroczystego apelu wręczono odznaczenia oraz akty nadania wyższych stopni służbowych funkcjonariuszom Państwowej Straży Pożarnej. Awanse wręczył st. bryg. Arkadiusz Kielin. Był to wyraz uznania za ich profesjonalizm, oddanie służbie oraz codzienną gotowość do niesienia pomocy mieszkańcom.
Integralną częścią wydarzenia był Piknik Edukacyjny zorganizowany przy Bramie Floriańskiej w ramach działań z zakresu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej. Strażacy oraz przedstawiciele służb prowadzili działania edukacyjne skierowane do mieszkańców i turystów.
W ramach pikniku rozdawano czujniki dymu, broszury i poradniki dotyczące bezpieczeństwa oraz prezentowano plecak ewakuacyjny wraz z jego podstawowym wyposażeniem. Uczestnicy mogli również skorzystać ze szkoleń z zakresu podstaw pierwszej pomocy przedmedycznej.
Dużym zainteresowaniem cieszyła się możliwość zwiedzania samochodu ratownictwa medycznego Jednostki Ratowniczo-Gaśniczej nr 1 w Krakowie oraz rozmowy z funkcjonariuszami PSP na temat zasad postępowania w sytuacjach zagrożenia.
Uroczystości w Barbakanie stały się nie tylko okazją do uczczenia Dnia Strażaka, ale również ważnym wydarzeniem promującym bezpieczeństwo, edukację obywatelską oraz budowanie świadomości.
Przy scenie głównej ustawiono dla dekoracji sprzęt ratowniczy. Jednym z akcentów była motopompa PO5 wypożyczona przez OSP Bosutów.
Tekst/zdęcia: st. asp. Maciej Podymkiewicz Oficer Prasowy KM PSP w Krakowie.