Komenda Powiatowa
Państwowej Straży Pożarnej
w Bielsku Podlaskim

Cele kampanii „Stop Pożarom Traw”

Kampania „Stop Pożarom Traw” ma na celu edukowanie społeczeństwa oraz przeciwdziałanie powszechnemu wypalaniu nieużytków. Jej główne założenia obejmują:

• Zwiększanie świadomości społecznej – Uświadamianie, że wypalanie traw jest niebezpieczne, nielegalne i nie przynosi korzyści dla gleby czy rolnictwa.

• Edukacja dzieci i młodzieży – Kampania realizuje programy edukacyjne w szkołach, ucząc najmłodszych odpowiedzialności za środowisko.

• Wsparcie dla straży pożarnej i lokalnych społeczności – Organizatorzy kampanii współpracują ze strażą pożarną i innymi służbami, aby minimalizować skutki pożarów oraz propagować zasady odpowiedzialnego zarządzania terenami zielonymi.

Jak możemy zapobiegać pożarom traw?

Pożary traw można ograniczyć, przestrzegając kilku zasad:

• Zaniechanie wypalania – Nawet jeśli wydaje się, że wypalenie trawy jest szybkim sposobem na uporządkowanie terenu, warto pamiętać, że to działanie przynosi więcej szkód niż pożytku.

• Prawidłowe zarządzanie odpadami roślinnymi – Zamiast wypalać trawę, warto kompostować roślinne resztki lub oddać je do punktów selektywnej zbiórki odpadów.

• Edukujmy innych – Przekazujmy wiedzę i przypominajmy, że pożary traw są szkodliwe i zabronione.

Dlaczego pożary traw są tak niebezpieczne?

Choć niektórzy myślą, że wypalanie traw jest naturalnym sposobem na „oczyszczenie” terenu, rzeczywistość jest zupełnie inna. Pożary traw wywołane przez człowieka mogą szybko wymknąć się spod kontroli, prowadząc do niszczenia lokalnej flory i fauny, a także do zagrożeń dla ludzi i ich mienia. Oto główne skutki wypalania traw:

1. Zagrożenie dla środowiska – W wyniku pożaru ginie wiele drobnych organizmów, roślin i zwierząt. Ponadto wypalanie traw degraduje glebę, prowadząc do jej jałowienia, co wpływa negatywnie na bioróżnorodność terenu.

2. Zagrożenie dla ludzi i ich mienia – Pożary traw szybko się rozprzestrzeniają, szczególnie w suchych i wietrznych warunkach. Często dochodzi do sytuacji, w których ogień przenosi się na pobliskie domy, lasy i pola uprawne, stanowiąc zagrożenie dla mieszkańców i strażaków.

3. Wzrost ryzyka pożarów lasów – Pożary traw są jednym z głównych czynników prowadzących do pożarów lasów, które powodują ogromne straty ekologiczne i ekonomiczne.

Konsekwencje prawne

W Polsce wypalanie traw jest nielegalne i podlega sankcjom prawnym. Za celowe wzniecenie ognia grozi mandat, kara grzywny, a nawet pozbawienie wolności. Zasady te mają na celu ochronę środowiska i zapobieganie sytuacjom zagrażającym zdrowiu i życiu. Ci, którzy mimo wszystko chcą ryzykować, muszą również liczyć się z konsekwencjami:

1. O tym, że postępowanie takie jest niedozwolone mówi m.in. ustawa z dnia 1 września 2022 roku w ustawie o ochronie przyrody. Dodany został przepis Art. 130a., który mówi, że osoba, która usuwa roślinność przez wypalanie z gruntów rolnych, obszarów kolejowych, pasów przydrożnych, trzcinowisk lub szuwarów podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny do 30 000 złotych.

   Art. 130a.  [Kara za wypalanie roślinności] 
   pkt. 1. Kto usuwa roślinność przez wypalanie z gruntów rolnych, obszarów kolejowych, pasów przydrożnych, trzcinowisk lub szuwarów, podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny do 30 000 złotych.

2. Art. 30 ust. 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2017 r. Nr 12, poz. 59 z późn. zm.);

   „w lasach oraz na terenach śródleśnych, jak również w odległości do 100 m od granicy lasu, zabrania się działań i czynności mogących wywołać niebezpieczeństwo, a w szczególności:
   - rozniecenia ognia poza miejscami wyznaczonymi do tego celu przez właściciela lasu lub nadleśniczego, korzystania z otwartego płomienia, wypalania wierzchniej warstwy gleby i pozostałości roślinnych”.

3. Za wykroczenia tego typu grożą surowe sankcje: Art. 82 ustawy z dnia 20 maja 1971r. Kodeksu wykroczeń (Dz. U. z 2018 r., poz. 618 z późn. zm.)

   – kara aresztu, nagany lub grzywny, której wysokość w myśl art. 24, § 1 może wynosić od 20 do 5000 zł. Art. 163. § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 2017r. poz. 2204 z późn. zm.) stanowi: „Kto sprowadza zdarzenie, które zagraża życiu lub zdrowiu wielu osób albo mieniu w wielkich rozmiarach, mające postać pożaru, podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10”.

Wypalanie traw jest przyczyną powstawania zdarzeń niosących za sobą skutek śmiertelny. To coroczna niechlubna tradycja, z którą od lat zmagają się strażacy. Jest to "palący problem", występujący każdego roku. Rocznie w tego typu pożarach na terenie kraju ginie kilkanaście osób. W ubiegłym roku zginęło blisko 10 osób, a ponad 80 zostało rannych. Na terenie województwa podlaskiego w minionym 2025 roku doszło do 801 pożarów traw, w których ucierpiało 8 osób. 

Ogólnopolska inauguracja kampanii odbyła się 3 marca 2026 r. w Szkole Podoficerskiej Państwowej Straży Pożarnej w Bydgoszczy.

W konferencji prasowej uczestniczyli:

• zastępca komendanta głównego PSP nadbryg. Paweł Frysztak,

• kujawsko-pomorski komendant wojewódzki PSP st. bryg. Rafał Świechowicz,

• komendant Szkoły Podoficerskiej PSP w Bydgoszczy st. bryg. Jacek Antos,

• wicewojewoda kujawsko-pomorski Pan Michał Koniuch.

Następnego dnia - 4 marca 2026 r. na placu Komendy Wojewódzkiej PSP w Białymstoku odbyła się konferencja prasowa inaugurująca przedsięwzięcie na terenie województwa podlaskiego.

Uczestnikami konferencji byli:

• wojewoda podlaski – Pan Jacek Brzozowski,

• podlaski komendant wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej – st. bryg. Janusz Kondrat,

•  zastępca komendanta wojewódzkiego policji w Białymstoku - insp. Mariusz Kryszkowski,

• dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Białymstoku – Pan Tadeusz Wilczyński.

Uczestnicy spotkania opowiedzieli o problematyce związanej z pożarami traw, nieużytków i terenów rolniczych, omówili statystyki i przypomnieli zasady bezpieczeństwa, a także przybliżyli konsekwencje prawne, jakie mogą wiązać się z wypalaniem traw.

 

Opracowanie: ogn. Justyna Kłusewicz - rzecznik prasowy podlaskiego komendanta wojewódzkiego PSP, na podstawie KG PSP