Komenda Powiatowa
Państwowej Straży Pożarnej
w Myślenicach

W czwartek 11 czerwca 2026 roku na terenie Leśnictwa Ukleina przeprowadzono wielopodmiotowe ćwiczenia ratowniczo-gaśnicze, których osią taktyczną był rozwijający się pożar ściółki leśnej, konieczność organizacji wydajnego zaopatrzenia wodnego, poszukiwanie zaginionych turystów oraz likwidacja zagrożenia powodowanego przez podcięte drzewa. Scenariusz podzielono na trzy wzajemnie powiązane epizody, tak aby sprawdzić nie tylko skuteczność pojedynczych zastępów, lecz przede wszystkim zdolność do prowadzenia długotrwałych działań w rozbudowanym układzie dowodzenia.

Wymagający teren i realne zagrożenia

Leśnictwo Ukleina obejmuje tereny bezpośrednio przylegające do Myślenic, w tym masywy Ukleiny i Chełmu. To obszar intensywnie wykorzystywany turystycznie przez pieszych, rowerzystów i narciarzy. Choć teren ten zaliczono do III, najniższej kategorii zagrożenia pożarowego, duży ruch turystyczny, nielegalne wjazdy motocykli crossowych i quadów, a także ilość posuszu w drzewostanach świerkowych powodują, że ryzyka pożaru nie można bagatelizować.

Z perspektywy strażaka właśnie takie miejsce jest dobrym poligonem do sprawdzenia procedur. W lesie dostęp do miejsca zdarzenia bywa utrudniony, orientacja w terenie wymaga dobrej współpracy z leśnikami, a dowożenie wody samochodami gaśniczymi często nie zapewnia ciągłości podawania prądów gaśniczych. Dlatego podczas ćwiczeń duży nacisk położono na rozpoznanie, logistykę i organizację łączności.

Epizod pierwszy – pożar ściółki i magistrala wodna

Zgodnie z założeniem, podczas prac związanych z wycinką drzew pracownicy firmy zewnętrznej rozpalili ognisko w miejscu do tego nieprzeznaczonym. Doszło do zapalenia ściółki. Początkowo pożar miał charakter powierzchniowy, jednak niska wilgotność materiału palnego i silny wiatr sprzyjały szybkiemu rozprzestrzenianiu się ognia w kierunku zwartego drzewostanu.

Po przybyciu pierwszych sił przeprowadzono rozpoznanie i rozpoczęto działania polegające na wyznaczeniu odcinków bojowych oraz budowie układu zaopatrzenia wodnego. Jednym z głównych zadań było uruchomienie punktu czerpania wody i linii wężowych o parametrach pozwalających utrzymać wymagany wydatek na stanowiskach gaśniczych. W działania włączono powiatowy pluton zaopatrzenia wodnego „Akwen Myślenice”.

Dla osób spoza służb może to wyglądać jak samo rozwijanie kolejnych odcinków węży. W praktyce jest to precyzyjne zadanie logistyczne: trzeba dobrać pompy, uwzględnić różnicę poziomów, straty ciśnienia i długość linii, a następnie zapewnić jej nieprzerwaną obsługę. Bez stabilnego zaopatrzenia wodnego nawet duża liczba samochodów gaśniczych nie zagwarantuje skutecznego natarcia na pożar lasu.

Epizod drugi – działania poszukiwawczo-ratownicze

Rozwijający się pożar wywołał panikę wśród osób przebywających w kompleksie leśnym. Świadkowie zgłosili zaginięcie dwojga turystów. Do realizacji tego odcinka zadysponowano zastępy, których zadaniem było przeszukanie wyznaczonego obszaru, lokalizacja poszukiwanych osób i ich bezpieczna ewakuacja poza strefę zagrożenia.

Ten epizod pokazał, że podczas pożaru lasu nie możemy skupiać się wyłącznie na froncie ognia. Równocześnie trzeba prowadzić ewidencję osób, analizować informacje od świadków i tak planować pracę zespołów poszukiwawczych, by nie wprowadzać ratowników w rejon objęty dymem, wysoką temperaturą lub zagrożony zmianą kierunku rozwoju pożaru.

Epizod trzeci – likwidacja zagrożenia od drzew

Ostatnia część ćwiczeń dotyczyła kilkunastu drzew podciętych i pozostawionych przez firmę prowadzącą wycinkę. Drzewa stwarzały bezpośrednie zagrożenie dla turystów oraz ratowników poruszających się po szlakach i drogach leśnych. Zadaniem wyznaczonych rot było kontrolowane powalenie niebezpiecznych drzew i przywrócenie bezpieczeństwa w rejonie działań.

Praca pilarką podczas akcji nie jest zwykłą wycinką. Wymaga wyznaczenia strefy niebezpiecznej, oceny naprężeń pnia, kierunku pochylenia i wpływu wiatru, a także stałego nadzoru dowódcy. Ćwiczenie tego elementu ma duże znaczenie, ponieważ w realnych działaniach uszkodzone lub nadpalone drzewa mogą przewrócić się bez wyraźnego ostrzeżenia.

Dowodzenie, łączność i współdziałanie

Ćwiczenia służyły doskonaleniu alarmowania, dysponowania, dowodzenia i współdziałania jednostek ochrony przeciwpożarowej podległych Komendzie Powiatowej PSP w Myślenicach, wyznaczonych pododdziałów Małopolskiej Brygady Odwodowej oraz zastępów tworzących powiatowy pluton zaopatrzenia wodnego. Sprawdzano organizację działań na poziomie kierowania taktycznego, pracę sztabu Komendanta Powiatowego PSP, obieg informacji i funkcjonowanie systemów łączności.

Istotnym elementem było także praktyczne zweryfikowanie wybranych zapisów Powiatowego Planu Ratowniczego dla Powiatu Myślenickiego oraz współdziałania ze strukturami zarządzania kryzysowego szczebla gminnego i powiatowego. Tego rodzaju sprawdzian pozwala wykryć słabe punkty jeszcze przed rzeczywistym zdarzeniem: nieczytelny podział kanałów radiowych, zbyt długi czas budowy magistrali czy trudności z dojazdem można po ćwiczeniach omówić i skorygować.

Siły i środki

W ćwiczeniach uczestniczyły: JRG Myślenice, OSP Myślenice Śródmieście, OSP Myślenice Zarabie, OSP Myślenice Górne Przedmieście, OSP GPR Myślenice, OSP Łyczanka, OSP Myślenice Dolne Przedmieście, OSP Krzczonów, OSP Kornatka, OSP Sieraków, OSP Krzyszkowice, OSP Borzęta, OSP Krzeczów, OSP Trzebunia oraz KP PSP w Zakopanem. Łącznie zaangażowano 105 strażaków PSP i OSP oraz 27 pojazdów specjalnych, w tym siedem quadów. W przedsięwzięciu uczestniczyli również pracownicy Nadleśnictwa i przedstawiciele Policji, Straży Miejskiej oraz Powiatowego Wydziału Zarządzania Kryzysowego.

Ćwiczymy po to, aby działać sprawniej

Najważniejszym efektem takich przedsięwzięć nie jest sam przebieg przygotowanego scenariusza, lecz wnioski wyciągnięte po jego zakończeniu. Jako strażacy sprawdzamy, czy przyjęte rozwiązania taktyczne są skuteczne, czy dowódcy otrzymują pełny obraz sytuacji, a ratownicy potrafią działać bezpiecznie w trudnym terenie i przy wielu równoległych zadaniach. Każdy przećwiczony wariant zwiększa jednak naszą gotowość do realnej akcji, w której liczą się minuty, sprawna łączność, właściwe rozpoznanie i odpowiedzialność za bezpieczeństwo całego zespołu.

---

Opracowanie: mł. kpt. Bartłomiej Bednarz - Oficer Prasowy Komendanta Powiatowego PSP w Myślenicach

Zdjęcia: mł. kpt. Bartłomiej Bednarz, Piotr Małysz - OSP GPR Myślenice