Komenda Powiatowa
Państwowej Straży Pożarnej
w Namysłowie

Podczas spotkań strażacy omawiali najczęstsze przyczyny powstawania pożarów w budynkach mieszkalnych, zasady prawidłowej eksploatacji urządzeń grzewczych oraz sposoby zapobiegania zatruciom tlenkiem węgla, potocznie nazywanym „cichym zabójcą”. Uczestnicy dowiedzieli się również, jak prawidłowo reagować w przypadku wykrycia zagrożenia oraz jaką rolę w zapewnieniu bezpieczeństwa odgrywają czujki dymu i czujki tlenku węgla.

Spotkania odbyły się w każdej z gmin powiatu namysłowskiego: w miejscowości Domaszowice (19 lutego oraz 3 marca 2026 r.), w OSP Wilków (27 lutego 2026 r.), w Ośrodku Pomocy Społecznej w Namysłowie (2 marca 2026 r.), w Gminnym Ośrodku Kultury w Świerczowie (9 marca 2026 r.) oraz w Klubie Seniora w Pokoju (11 marca 2026 r.).

Prelekcje były elementem działań z zakresu prewencji społecznej, których celem jest zwiększenie bezpieczeństwa mieszkańców oraz promowanie właściwych postaw w zakresie ochrony przeciwpożarowej. Dzięki takim inicjatywom mieszkańcy mogą zdobyć praktyczną wiedzę, która w sytuacji zagrożenia może pomóc uratować zdrowie i życie. W ramach spotkań przekazano również czujki tlęku węgla i dymu do dyspozycji Gminnych/ Miejskich Ośrodków Pomocy Społecznej, które zakupione zostały  przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji w ramach Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025–2026.

Poniżej krótkie podsumowanie zasad bezpieczeństwa oraz informacji w zakresie zagrożeń związanych z akcją „czujka na straży Twojego bezpieczeństwa”

Czujka na straży Twojego bezpieczeństwa!”, to ogólnopolska kampania edukacyjno-informacyjna na temat zagrożeń związanych z możliwością powstania pożarów w mieszkaniach lub domach jednorodzinnych oraz zatruciem tlenkiem węgla.

W okresie jesienno-zimowym, w naszym kraju w mieszkaniach i domach jednorodzinnych wzrasta ryzyko powstania pożarów. Najczęściej dochodzi do nich w wyniku wad, albo niewłaściwej eksploatacji urządzeń grzewczych, elektrycznych i gazowych. W tym samym okresie odnotowywany jest także wzrost liczby zatruć tlenkiem węgla, zwanym "cichym zabójcą", gdyż jest niewidoczny oraz nie ma smaku, ani zapachu.

Główne przekazy kampanii 

• Każdego roku w naszych mieszkaniach i domach powstaje kilkadziesiąt tysięcy pożarów i kilka tysięcy zdarzeń, gdzie dochodzi do emisji tlenku węgla. Nasz dom jest miejscem, w którym każdy z nas czuje się najbezpieczniej. Pomimo tego, to właśnie tam ginie największa liczba osób, a ofiarami pożarów są najczęściej ich sprawcy.
• Tlenek węgla to bardzo trujący gaz. Nie jest on wyczuwalny przez ludzkie zmysły. Tlenku węgla NIE usłyszysz! NIE zobaczysz! NIE poczujesz!
• W okresie grzewczym wzrasta ryzyko powstania pożarów i zatruć tlenkiem węgla w budynkach mieszkalnych. Źródłem emisji tlenku węgla są urządzenia grzewcze opalane drewnem, węglem, gazem, olejem opałowym.
• Co roku, a tym bardziej przed rozpoczęciem sezonu grzewczego należy wykonać obowiązkowe okresowe przeglądy i czyszczenie przewodów kominowych oraz sprawdzenie instalacji wentylacyjnej.
• Państwowa Straż Pożarna rekomenduje instalowanie czujek dymu i tlenku węgla.
• Państwowa Straż Pożarna przypomina o obowiązku właściwego utrzymania stanu technicznego czujek dymu i tlenku węgla (m.in. wymianę baterii). Osobom starszym strażacy gotowi są pomóc w zamontowaniu danej czujki lub wymianie w nich baterii.
• Państwowa Straż Pożarna zwraca uwagę na fakt, że czujka tlenku węgla nie zastępuje przeglądu technicznego przewodów wentylacyjnych i kominowych.
   
• Skąd się bierze czad i dlaczego jest tak niebezpieczny?
  Czad, czyli tlenek węgla powstaje podczas procesu niecałkowitego spalania materiałów palnych. Ma silne własności toksyczne, jest lżejszy od powietrza, dlatego też gromadzi się głównie pod sufitem. Niebezpieczeństwo zaczadzenia wynika z faktu, że tlenek węgla jest:
  bezwonny, bezbarwny, pozbawiony smaku.
  Czad blokuje dostęp tlenu do organizmu, poprzez zajmowanie jego miejsca w hemoglobinie (czerwonych krwinkach), powodując przy długotrwałym narażeniu śmierć.

Co jest główną przyczyną zatruć tlenkiem węgla?
Głównym źródłem zatruć w budynkach mieszkalnych jest niesprawność przewodów kominowych: wentylacyjnych i dymowych. Ich wadliwe działanie może wynikać z:
nieszczelności, braku konserwacji, w tym czyszczenia, wad konstrukcyjnych, niedostosowania istniejącego systemu wentylacji do standardów szczelności stosowanych okien i drzwi, w związku z wymianą starych okien i drzwi na nowe.

PRZYPOMINAMY!
Zgodnie z § 34 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 7.06 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, w obiektach, w których odbywa się proces spalania paliwa stałego, ciekłego lub gazowego, usuwa się zanieczyszczenia z przewodów dymowych i spalinowych:

• cztery razy w roku w domach opalanych paliwem stałym (np. węglem, drewnem),
• dwa razy w roku w domach opalanych paliwem ciekłym i gazowym,
• co najmniej raz w miesiącu, jeżeli przepisy miejscowe nie stanowią inaczej od palenisk zakładów zbiorowego żywienia i usług gastronomicznych.
• co najmniej raz w roku usuwamy zanieczyszczenia z przewodów wentylacyjnych.

Z kolei art. 62 ust. 1 pkt 1 c ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane zobowiązuje właścicieli i zarządców bloków mieszkalnych i domów jednorodzinnych do okresowej kontroli, co najmniej raz w roku stanu technicznego instalacji gazowych oraz przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych).

RADZIMY!
Co zrobić, aby uniknąć zaczadzenia?

• Systematycznie czyścić, sprawdzać szczelność, wykonywać przeglądy techniczne przewodów kominowych.
• Użytkować tylko sprawne techniczne urządzenia, zgodnie z instrukcją producenta.
• Nie zasłaniać i nie przykrywać urządzeń grzewczych.
• Nie zaklejać i nie zasłaniać kratek wentylacyjnych.
• W przypadku wymiany okien na nowe, sprawdzić poprawność działania wentylacji, nowe okna są najczęściej o wiele bardziej szczelne w stosunku do wcześniej stosowanych w budynku i mogą pogarszać wentylację.

Nie bagatelizować objawów takich jak: bóle i zawroty głowy, duszność, senność, osłabienie, przyspieszona czynność serca, mogą one być sygnałem, że ulegamy zatruciu tlenkiem węgla. W takiej sytuacji natychmiast przewietrz pomieszczenie, w którym się znajdujesz i zasięgnij porady lekarskiej.

NIE CZEKAJ. ZAMONTUJ CZUJKĘ TLENKU WĘGLA/DYMU !

Opracowanie: mł. bryg. Piotr Brach
Czujka na Straży Twojego Bezpieczeństwa -Komenda Główna Państwowej Straży Pożarnej.