Kasa Rolniczego
Ubezpieczenia Społecznego

Koncentracja jest bardzo istotną umiejętnością poznawczą, która pomaga w produktywności, nauce i myśleniu. Można ją opisać jako proces uwagi, który polega na skupieniu się na wykonywanym zadaniu i unikaniu wszelkich rozproszeń. Często jest postrzegana jako umiejętność, której można się nauczyć i doskonalić. 

W dobie wielozadaniowości i cyfryzacji zewnętrzne rozproszenia związane m.in. z technologią, takie jak powiadomienia z telefonów, mediów społecznościowych, przebodźcowanie, zmęczenie mogą znacząco utrudniać koncentrację. Stały napływ informacji zaburza stan umysłu człowieka i zmniejsza ogólną produktywność. 

Jednym z najważniejszych zasobów w gospodarstwie rolnym pozostaje sprawność psychofizyczna rolnika. Koncentracja uwagi stała się kluczowym zasobem, którego deficyt prowadzi do poważnych konsekwencji, tj. wypadków przy pracy rolniczej. Szczególnie podczas obsługi maszyn, gdy rutyna usypia czujność operatora. Prace powtarzalne, monotonne jak orka czy siew na dużych obszarach gruntów, mogą wprowadzić mózg człowieka w stan uśpienia. A zmęczenie i spadek uważności wpływają negatywnie na bezpieczeństwo i zdrowie rolników. 

Techniki regeneracji uwagi jako nowe narzędzie pracy

W obliczu przeciążenia fizycznego i psychicznego rolników, świadome techniki koncentracji są niezbędnym elementem troski o bezpieczeństwo podczas pracy. 

Do jednych z nich można zaliczyć: 

Technikę „głośnego potwierdzania”

Jest to metoda niezwykle skuteczna przy wykonywaniu rutynowych czynności, takich jak podłączanie czy unieruchamianie części maszyn.
 – Jak to działa? 
Rolnik wskazuje palcem na dany element i wypowiada na głos jego stan, np.: „Hamulec postojowy zaciągnięty”.
 – Dlaczego to działa? 
Zaangażowanie wzroku, ruchu i mowy zmusza mózg do wyjścia z trybu automatycznego, co redukuje ryzyko wypadku wynikającego z rutyny. 

Technikę „blokowania czasu” 

Współczesny rolnik spędza coraz więcej czasu zarówno przed komputerem i smartfonem.

Zasada: Wyznaczenie nienaruszalnych bloków czasowych na konkretne zadania (np. 30 minut tylko na rozliczenie faktur) z pominięciem rzeczy odwracających i rozpraszających uwagę;
Efekt: Skupienie na jednym zadaniu pozwala na szybszą i wydajniejszą pracę, co oszczędza zasoby uwagi na późniejszą pracę. 

Przygotowanie i wykorzystanie list kontrolnych 

Nawet najlepsza koncentracja zawodzi pod wpływem stresu i zmęczenia, dlatego warto przygotować krótkie, hasłowe listy kontrolne i zamieszczać je w miejscu wykonywania pracy, np. w kabinie ciągnika lub w magazynie środków chemicznych. Odhaczanie kolejnych etapów (np. przed wyjazdem na drogę publiczną: oświetlenie, zabezpieczenie ładunku, oczyszczenie kół) pozwala utrzymać koncentrację na kluczowych elementach bezpieczeństwa, bez nadmiernego wysiłku pamięciowego. 

Poprawie koncentracji służą: 

1.    Planowane przerwy w pracy 

Wdrożenie planowanych przerw to najtańsza i najskuteczniejsza polisa ubezpieczeniowa. Badania dowodzą, że 5-minutowa przerwa co godzinę radykalnie resetuje koncentrację i zapobiega błędnym decyzjom.

2.    Regeneracja podczas snu 

Sen odgrywa kluczową rolę w funkcjonowaniu poznawczym i ogólnym zdrowiu. Brak snu upośledza zdolność koncentracji i obniża klarowność umysłu, co sprawia, że odpowiedni odpoczynek jest niezbędny do utrzymania efektywnego poziomu pełnego skupienia przez cały dzień. 

3.    Monitorowanie stanu zdrowia 

Regularne badania lekarskie są niezbędne, gdyż chroniczne zmęczenie lub nieleczone dolegliwości drastycznie obniżają zdolność koncentracji. 
Rolnictwo jest sektorem o wysokim ryzyku wypadkowym, a koncentracja jest kluczowa dla ochrony zdrowia i życia ludzi, dzięki niej można: 

a) uniknąć wypadków z maszynami: skupienie pozwala na bezpieczną obsługę ciągników, kombajnów i innych maszyn; 
b) bezpiecznie pracować przy obsłudze zwierząt: przewidzieć reakcje inwentarza i uniknąć np. poturbowania; 
c) prawidłowo stosować środki chemiczne: zapobiega błędom w dawkach i aplikacjach pestycydów, co chroni zdrowie rolnika oraz środowisko naturalne. 

Bezpieczny rolnik zna zasady ochrony zdrowia i życia w gospodarstwie rolnym, stosuje je podczas pracy, a także jest uważny na otoczenie, w którym przebywa. Zna też siebie i swój organizm, wie, jak dbać o swoje zdrowie i bezpieczeństwo. 

 

 

Opracowano w Biurze Prewencji w oparciu o: 
- materiały prewencyjne KRUS; 
- materiały dostępne na stronie internetowej ciop.pl