Kasa Rolniczego
Ubezpieczenia Społecznego

Praca w gospodarstwie rolnym wymaga codziennego wykonywania wielu różnorodnych czynności – od obsługi maszyn i urządzeń, przez karmienie zwierząt, po transport środków produkcji, pasz i płodów rolnych. W natłoku obowiązków łatwo odłożyć „na później” uporządkowanie obejścia czy usunięcie przeszkód z dróg komunikacyjnych. Tymczasem właśnie takie pozornie drobne zaniedbania bardzo często prowadzą do groźnych w skutkach wypadków.

Statystyki Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego od wielu lat pokazują, że najczęściej w gospodarstwach rolnych dochodzi do upadków osób w obejściu siedliska. W 2025 roku stanowiły one 50,2% wszystkich zdarzeń zakończonych wypłatą odszkodowań – poszkodowanych zostało aż 3 455 osób. 

Do takich zdarzeń dochodzi najczęściej:

• na nierównych i śliskich nawierzchniach podwórzy,
• w pomieszczeniach gospodarskich,
• na ciągach komunikacyjnych zastawionych sprzętem,
• podczas wykonywania w pośpiechu i wielu czynności jednocześnie,
• przy ograniczonej widoczności lub niesprzyjających warunkach atmosferycznych,
• przy braku lub stosowaniu nieodpowiedniego obuwia.

Wypadek przy pracy rolniczej najczęściej dla wielu osób to zdarzenie z udziałem skomplikowanej maszyny. W praktyce często wystarczy chwila nieuwagi, poślizgnięcie się na mokrej nawierzchni, potknięcie o przewód lub pozostawione narzędzie. Skutki takich zdarzeń bywają jednak bardzo poważne – złamania, urazy kręgosłupa powodujące długotrwałą niezdolność do pracy. Dlatego utrzymanie porządku w gospodarstwie to nie kwestia estetyki, lecz jeden z podstawowych elementów bezpieczeństwa pracy.

Dobrze zorganizowane, uporządkowane obejście to:

• mniejsze ryzyko potknięć i poślizgnięć,
• bezpieczne przemieszczanie się ludzi i maszyn,
• lepsza widoczność oraz organizacja pracy,
• mniej pośpiechu i stresu związanych z pracą pod presją czasu, np. szukania narzędzi,
• większe bezpieczeństwo dzieci, osób starszych i gości przebywających na terenie gospodarstwa.

Właściwa organizacja miejsca wykonywania obowiązków, usuwanie przeszkód z ciągów komunikacyjnych oraz odpowiednie utrzymanie nawierzchni należą do najskuteczniejszych sposobów ograniczania liczby upadków osób i uszczerbków na zdrowiu.

W praktyce poprawa bezpieczeństwa nie wymaga dużych nakładów finansowych. Znaczenie mają przede wszystkim codzienne nawyki i systematyczność.

O czym warto pamiętać?

• Utrzymuj drogi przejścia wolne od narzędzi, przewodów i innych przedmiotów.
• Regularnie usuwaj błoto, wodę, śnieg i resztki pasz z nawierzchni.
• Wyznacz stałe miejsca przechowywania sprzętu i narzędzi.
• Dbaj o wyrównanie oraz utwardzenie podwórza i ciągów komunikacyjnych.
• Zapewnij odpowiednie oświetlenie obejścia i budynków gospodarskich.
• Stosuj właściwe obuwie robocze o podeszwie antypoślizgowej.
• Nie odkładaj napraw uszkodzonych schodów, progów i nawierzchni.

KRUS od lat prowadzi działania prewencyjne w ramach kampanii Rola rolnika, by upadku unikał, której celem jest ograniczenie liczby wypadków z grupy „upadek osób”. 

Zachęcamy do określenia zagrożeń w gospodarstwie rolnym przy wykorzystaniu tzw. list kontrolnych dostępnych na stronie: https://www.gov.pl/web/krus/listy-kontrolne