Polska na Litwie

W wydarzeniu uczestniczyli liczni przedstawiciele korpusu dyplomatycznego – najczęściej na poziomie kierowników placówek – a także przedstawiciele władz litewskich, w tym ministrowie: energetyki Žygimantas Vaičiūnas, spraw wewnętrznych Władysław Kondratowicz oraz sprawiedliwości Rita Tamašunienė. Obecni byli również liczni wiceministrowie litewskich resortów (w tym wiceminister spraw zagranicznych Vidmantas Verbickas), posłowie Sejmu RL, przedstawiciele litewskich samorządów i administracji oraz liczni przedstawiciele społeczności polskiej na Litwie. Łącznie w recepcji wzięło udział ok. 270 osób.

Okolicznościowe przemówienia wygłosili kierownik placówki, chargé d’affaires RP Grzegorz Poznański, oraz wiceminister spraw zagranicznych Republiki Litewskiej Vidmantas Verbickas.

Podczas uroczystości wręczono odznaczenia państwowe osobom szczególnie zasłużonym dla ochrony wspólnego dziedzictwa historycznego, wzmacniania polskiej tożsamości narodowej za granicą oraz rozwoju współpracy międzynarodowej w obszarze obronności. Wśród odznaczonych znaleźli się m.in.:

• litewska pisarka Kristina Sabaliauskaitė, uhonorowana Złotym Krzyżem Zasługi za osiągnięcia badawcze poświęcone historii i dziedzictwu Rzeczypospolitej Obojga Narodów;
• dyrektorzy polskich szkół na Litwie Adam Błaszkiewicz i Helena Juchniewicz oraz kierowniczka zespołów „Pierwiosnki” i „Melodia” Janina Stupienko, odznaczeni Odznaką Honorową „Zasłużony dla Polonii i Polaków za Granicą”;
• płk Antanas Matutis, dowódca litewskich sił powietrznych, odznaczony – decyzją Ministra Obrony Narodowej RP – Złotym Medalem Wojska Polskiego.

Recepcja była również okazją do pożegnania chargé d’affaires RP Grzegorza Poznańskiego. Jego wkład w rozwój relacji polsko litewskich został podkreślony w wystąpieniu wiceministra Vidmantasa Verbickasa oraz w przemówieniach przedstawicieli mniejszości polskiej na Litwie, w tym sygnatariusza Aktu Odrodzenia Litwy Czesława Okińczyca oraz posła Jarosława Narkiewicza wraz z minister Rity Tamašunienė.

Upamiętnienie Konstytucji 3 Maja na wileńskiej Rossie

3 maja, na cmentarzu na Starej Rossie, przy mauzoleum Matki i Serce Syna, Ambasada RP w Wilnie zorganizowała tradycyjne uroczystości upamiętniające uchwalenie Konstytucji 3 Maja. W obchodach wzięli udział m.in. ministrowie spraw wewnętrznych i sprawiedliwości, posłowie na Sejm RP oraz senatorowie RP.Okolicznościowe przemówienie wygłosił Jakub Stefaniak, sekretarz stanu, zastępca szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, który podkreślił, że Konstytucja 3 maja jest symbolem odwagi i innowacyjności Polski oraz ważnym elementem wspólnej tożsamości historycznej i współczesnej. Zaznaczył, że dokument ten wprowadzał przełomowe reformy i do dziś pozostaje źródłem dumy narodowej. Wskazał również, że współczesna Polska, podobnie jak 235 lat temu, stawia na bezpieczeństwo i odgrywa ważną, rolę w Europie, stając się przy tym państwem co raz bardziej innowacyjnym, które za wzór obierają inni. Na zakończenie odniósł się do wizyty na Litwie, dziękując organizatorom wydarzeń oraz podkreślając znaczenie współpracy polsko-litewskiej, w tym porozumień instytucjonalnych i wymiany doświadczeń. 

XVI Parada Polskości w Wilnie

2 maja Związek Polaków na Litwie zorganizował tradycyjną XVI Paradę Polskości, która przeszła ulicami Wilna od Sejmu RL do Ostrej Bramy. W paradzie uczestniczyło kilka tysięcy mieszkańców Wilna i Wileńszczyzny według organizatorów uczestniczyło w nim ok. 10 tys. osób, co stanowiłoby rekord frekwencji. W paradzie uczestniczyli także goście z Polski, w tym przedstawiciele rządu i parlamentu RP, europosłowie, senatorowie, reprezentanci Ambasady RP i Instytutu Polskiego w Wilnie, a także oddziały ZPL, przedstawiciele polskich szkół i przedszkoli, zespoły artystyczne, organizacje społeczne, uczniowie i harcerze. Organizatorzy podkreślali, że parada jest wyrazem obecności i jedności polskiej społeczności na Litwie.

Współpraca naukowo badawcza

Również 2 maja w Ambasadzie RP w Wilnie doszło do podpisania deklaracji o współpracy i dalszych wspólnych badaniach Instytutu Strat Wojennych im. Jana Karskiego z Centrum Badań Ludobójstwa i Ruchu Oporu Mieszkańców Litwy. Zgodnie z deklaracją porozumienie otwiera nowy etap wspólnych działań na rzecz badań nad historią XX wieku, dokumentowania skutków totalitaryzmów oraz upamiętniania ofiar represji i wojny. Dokument podpisali dyr. ISW Robert Gondek oraz dyrektor Centrum Arunas Bubnys w obecności ministra Jakuba Stefaniaka.
 

Fot. W. Dowejko i A. Klonowski