Jakie masz prawa jako członek wspólnoty mieszkaniowej

Czym jest wspólnota mieszkaniowa i jak powstaje

Wszyscy właściciele lokali w danej nieruchomości tworzą wspólnotę mieszkaniową.

Wspólnota powstaje automatycznie, gdy inna osoba niż dotychczasowy właściciel całej nieruchomości kupi pierwszy lokal. Jest to najczęściej moment podpisania pierwszego aktu notarialnego pomiędzy deweloperem a nabywcą.

Jeśli kupujesz mieszkanie w takim budynku, stajesz się automatycznie członkiem wspólnoty mieszkaniowej – bez potrzeby składania wniosku czy deklaracji. 

Wspólnota działa na podstawie ustawy o własności lokali. Przepisy te dotyczą również właścicieli lokali o innym przeznaczeniu np. usługowym, użytkowym (jeśli są to lokale wydzielone). 

Jakie masz prawa i obowiązki jako członek wspólnoty mieszkaniowej

O czym decydujesz

Jako właściciel lokalu decydujesz o ważnych sprawach wspólnoty, które wykraczają poza sprawy bieżące, związane z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości. Możesz m.in.:

  • wybrać zarząd i sposób zarządzania, 
  • decydować o inwestycjach i zmianach w nieruchomości, w tym o zmianach w użytkowaniu części wspólnych, np. o przekształceniu strychu w mieszkanie czy utworzeniu rowerowni,
  • utworzyć fundusze celowe, w tym fundusz remontowy. 

Jak są podejmowane decyzje

Decyzje są podejmowane w formie uchwał, nad którymi głosują właściciele. Twój głos waży tyle, ile wynosi Twój udział w nieruchomości wspólnej – im większe masz mieszkanie, tym Twój głos ma większą wagę. Uchwała zostaje przyjęta, gdy poprą ją właściciele, którzy mają razem więcej niż 50% udziałów.

W niektórych sprawach wspólnota może zdecydować, że każdy właściciel ma jeden głos, niezależnie od wielkości udziału. Taką decyzję podejmuje się na wniosek właścicieli mających co najmniej 1/5 udziałów w nieruchomości.

Przed głosowaniem musisz otrzymać treść uchwały.

Głosowania nad uchwałami mogą się odbywać:

  • na zebraniu wspólnoty – członek zarządu wspólnoty, zarządca lub administrator przekazuje karty do głosowania, a właściciele głosują za lub przeciw uchwale,
  • częściowo na zebraniu, a częściowo poprzez indywidualne zbieranie głosów, np. elektronicznie w sposób zapewniający identyfikację osoby głosującej (tryb mieszany),
  • poprzez indywidualne zbieranie głosów (tryb obiegowy).

Właściciele lokali są pisemnie informowani o treści uchwały podjętej w trybie indywidualnym (obiegowym) lub w trybie mieszanym.

Jakie masz obowiązki

Jako właściciel płacisz za utrzymanie swojego lokalu oraz za utrzymanie części wspólnych. Zaliczki na utrzymanie części wspólnych wpłacasz do 10. dnia każdego miesiąca. Koszty części wspólnych dotyczą całego budynku i terenu wokół niego. Płacisz je proporcjonalnie do swojego udziału w nieruchomości wspólnej – im większe masz mieszkanie, tym wyższa opłata. Z tych pieniędzy zarząd opłaca m.in.: 

  • sprzątanie, 
  • prąd i wodę w częściach wspólnych (oświetlenie, domofony, windy, zieleń), 
  • wynagrodzenie członków zarządu lub zarządcy,
  • konserwację i przeglądy,
  • fundusz remontowy (jeśli jest). 

Jak działa wspólnota mieszkaniowa

Wspólnota zarządza nieruchomością wspólną. Może zawierać umowy dotyczące obsługi i remontów oraz czerpać pożytki z nieruchomości wspólnej. Wspólnota może także składać pozwy i być pozwaną przez osoby lub firmy, szczególnie w sprawach dotyczących płatności i zawieranych umów. Co najmniej raz w roku jako właściciel głosujesz nad uchwałami dotyczącymi: 

  • zatwierdzenia sprawozdania finansowego za poprzedni rok. Jest to podsumowanie roku, które pokazuje, czy miesięczne zaliczki wystarczyły na pokrycie kosztów, 
  • planu gospodarczego na kolejny rok. Stanowi on podstawę określenia opłat na pokrycie kosztów zarządu i powinien zawierać wykaz czynności, których wykonanie wspólnota mieszkaniowa przewiduje w najbliższym roku (w tym z zakresu eksploatacji, konserwacji, remontów, inwestycji) oraz kalkulację przewidywanych kosztów ich wykonania, 
  • sprawozdania zarządu i udzielenia mu absolutorium. 

Możesz też głosować nad zmianą wysokości zaliczek i wpłat na fundusz remontowy oraz zmianą zarządu lub sposobu zarządzania wspólnotą.

Wspólnota może wprowadzić regulaminy dotyczące: 

  • porządku domowego, 
  • korzystania z części wspólnych, 
  • rozliczania kosztów wody, ogrzewania i utrzymania nieruchomości. 

Regulaminy mogą być zmieniane, np. w przypadku zmiany sposobu ogrzewania lub zmiany liczników w budynku.

Kto zarządza nieruchomością wspólną

Właściciele określają sposób zarządu nieruchomością wspólną. Sposób zarządzania zależy od wielkości wspólnoty oraz od tego, czy właściciele ustalili go w umowie. Może to odbyć się na dwa sposoby:
Na podstawie ustawy: 

  1. W dużych wspólnotach mieszkaniowych, czyli liczących ponad 3 lokale, właściciele wybierają zarząd – co najmniej jedną osobę spośród siebie. W zarządzie mogą być wtedy jedynie osoby fizyczne. Zarząd może zatrudnić administratora lub zarządcę do bieżącej obsługi i może go zmienić, jednak to zarząd wciąż odpowiada za działania wspólnoty.  Właściciele mogą też odwołać zarząd, a także odwołać lub zawiesić w czynnościach poszczególnych jego członków na mocy uchwały właścicieli lokali. 
  2. W małych wspólnotach mieszkaniowych, czyli w budynkach liczących do 3 lokali, właściciele nie wybierają zarządu, tylko sami zarządzają nieruchomością na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego o współwłasności. Ważne decyzje podejmują jednomyślnie, a w razie braku zgody właścicieli lokali, sprawy rozstrzyga sąd.

Na podstawie umowy notarialnej: właściciele powierzają zarząd osobie lub firmie na podstawie umowy notarialnej, w której wskazują zarządcę. 

Zmiana sposobu zarządzania, czyli np.: rezygnacja z zarządu umownego, zmiana zarządcy, czy przejście z zarządu ustawowego na umowny, wymaga uchwały w formie aktu notarialnego.  Zebranie właścicieli lokali odbywa się w obecności notariusza, który protokołuje przebieg zebrania oraz podjęte na tym zebraniu uchwały. Jeśli wspólnota rozwiązuje wcześniejszą umowę z zarządcą, w dużych wspólnotach właściciele lokali wybierają zarząd spośród siebie, natomiast w małych wspólnotach właściciele lokali sami zarządzają nieruchomością. 

 

Pytania i odpowiedzi

Jestem właścicielem lokalu. Jak mogę kontrolować działania zarządu wspólnoty mieszkaniowej?

Masz prawo do informacji od zarządu (tzw. uprawnienie informacyjne) w sprawach związanych z zarządzaniem nieruchomością wspólną. Możesz prosić o:

  • wgląd do zawartych umów, rozliczeń i rachunków wspólnoty, 
  • informacje na temat majątku wspólnoty,
  • inne wyjaśnienia dotyczące zarządzania nieruchomością wspólną.

Zarząd ma obowiązek przekazać Ci wyjaśnienia i udostępnić dokumenty.

W jaki sposób są ustalane zaliczki na pokrycie kosztów zarządzania nieruchomością?

Właściciele lokali ustalają wysokość miesięcznych zaliczek w uchwale. Mogą to zrobić:

  • odrębną uchwałą, podjętą na zebraniu rocznym lub innym niż roczne, 
  • w uchwale o rocznym planie gospodarczym, który prezentuje roczne koszty zarządzania nieruchomością i opłaty na pokrycie tych kosztów, które przypadają na poszczególnych właścicieli lokali.

Najczęściej zaliczki są ustalane bezpośrednio w planie gospodarczym. Dotyczy to zarówno zaliczek na bieżące utrzymanie nieruchomości, jak i na fundusz remontowy – w określonej kwocie na m2 powierzchni użytkowej. 

Zaliczki powinny zostać ustalone tak, aby wystarczyły na bieżące pokrycie wydatków.

W jaki sposób wspólnota dochodzi zaległych opłat od właścicieli lokali?

Jeśli jesteś właścicielem lokalu i zalegasz z płatnościami, zarząd lub zarządca może Cię wezwać do uregulowania zaległych opłat. Może także rozpocząć postępowanie upominawcze w stosunku do Ciebie. Aby to zrobić, nie jest potrzebna uchwała, ponieważ dochodzenie zaległych opłat należy do bieżących spraw wspólnoty.

Jeżeli właściciel lokalu zalega długotrwale z zapłatą należnych opłat, zarząd może skierować sprawę do sądu, który wydaje nakaz zapłaty. Od momentu odebrania nakazu zapłaty masz 14 dni na:

  • spłatę całej należności (wraz z kosztami procesu),
  • wniesienie sprzeciwu do sądu (jeżeli nie zgadzasz się z decyzją).

Jeżeli w ciągu 14 dni nie wniesiesz sprzeciwu lub nie zapłacisz długu, nakaz zapłaty staje się prawomocny. Sąd musi mu jeszcze nadać tzw. klauzulę wykonalności – dopiero wtedy nakaz zapłaty stanowi tytuł wykonawczy. Następnie wspólnota (wierzyciel), która ma tytuł wykonawczy, składa do komornika wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego. 

Jeśli zalegasz z opłatami przez bardzo długi czas, wspólnota może podjąć uchwałę o sprzedaży Twojego zadłużonego lokalu. Zostaje on zlicytowany na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego o egzekucji z nieruchomości. Przymusowa sprzedaż lokalu na licytacji to najpoważniejsza sankcja, jaka może Cię spotkać, jeśli długotrwale zalegasz z opłatami.

Co to jest nieruchomość wspólna?

Nieruchomość wspólna to grunt oraz części budynku i urządzenia, które są przeznaczone do użytku wszystkich właścicieli.

Są to wszystkie elementy konstrukcyjne budynku:

  • fundamenty, 
  • mury zewnętrzne, 
  • klatki schodowe i inne elementy, które znajdują się poza poszczególnymi lokalami, 
  • ściany nośne, dach, stropy i mury wewnętrzne, które oddzielają poszczególne lokale,
  • instalacje przechodzące przez lokale, w szczególności: piony wodne, gazowe, kanalizacyjne oraz centralne ogrzewanie.

Nieruchomość wspólna to również wszystkie pomieszczenia w budynku, które nie są odrębną własnością poszczególnych właścicieli, takie jak: strychy, suszarnie, magazyny, piwnice itp.

Co to jest współwłasność przymusowa?

Nieruchomość wspólna jest współwłasnością przymusową – każdy właściciel lokalu ma w niej udział.

Współwłasność przymusowa ma dwie podstawowe cechy:

  • jest związana z własnością lokalu. Oznacza to, że samego udziału we współwłasności nie możesz sprzedać lub obciążyć np. hipoteką. Możesz to zrobić tylko łącznie z lokalem. 
  • dopóki istnieje odrębna własność lokali, nie możesz znieść współwłasności nieruchomości wspólnej. 
Kto może zaskarżyć uchwalę wspólnoty mieszkaniowej?

Każdy właściciel lokalu może zaskarżyć uchwałę wspólnoty mieszkaniowej i nie ma znaczenia:

  • czy właściciel uczestniczył w zebraniu, 
  • czy uchwała została przyjęta głosami oddanymi na zebraniu, czy zebranymi indywidualnie, 
  • czy właściciel głosował za przyjęciem uchwały, czy też był przeciw. 

Właściciel może zaskarżyć uchwałę, jeśli ta uchwała:

  1. jest niezgodna z prawem,
  2. jest niezgodna z umową właścicieli lokali,
  3. narusza zasady prawidłowego zarządzania nieruchomością wspólną,
  4. narusza interesy właściciela lokalu w inny sposób. 

Termin na złożenie skargi na uchwałę to: 

  • 6 tygodni od dnia podjęcia – jeśli uchwała została podjęta na zebraniu właścicieli,
  • od dnia powiadomienia skarżącego właściciela o treści uchwały – gdy uchwała została podjęta poprzez indywidualne zebranie głosów (w trybie obiegowym) lub w trybie mieszanym. 

Sąd decyduje, czy uchwała pozostanie w mocy, czy zostanie usunięta z obrotu prawnego. Może ją uchylić w całości lub części, oddalić powództwo, stwierdzić nieistnienie uchwały lub w wyjątkowych sytuacjach jej nieważność. 

 

{"register":{"columns":[]}}