Odra

W Katowicach 16 czerwca odbyło się wyjazdowe spotkanie Międzyresortowego Zespołu ds. Odry. Narada była podzielona na dwie części: pierwsza z nich dotyczyła przygotowania służb do ewentualnych sytuacji kryzysowych związanych z nadchodzącym sezonem letnim. Druga część narady była poświęcona bieżącej sytuacji panującej w dorzeczu Odry. Spotkania prowadziła Urszula Zielińska, Sekretarz Stanu w Ministerstwie klimatu i Środowiska.

Najnowsze badania prowadzone przez Główny Inspektorat Ochrony Środowiska (GIOŚ) nie wykazały obecności „złotej algi” w dorzeczu Odry. Obecnie sytuacja jest oceniania jako stabilna. Jednak nie można wykluczyć ryzyka rozwoju „złotej algi”, ze względu na rozpoczynający się sezon wegetacyjny.

Budowa automatycznego monitoringu i aktualizacja procedur, zwiększenie odporności i ochrony ekosystemów oraz redukcja zasolenia Odry - to kluczowe cele Międzyresortowego Zespołu ds. Odry w nadchodzącym sezonie wiosenno-letnim.

Plan odsalania Odry powstał, żeby poprawić stan ekologiczny rzeki. Wdrożony obecnie Etap I planu zakłada zwiększenie do 2030 roku zdolności retencyjnych zakładów wydobywczych oraz przetestowanie innowacyjnych technologii, które pomogą obniżyć koszty odsalania. Inwestycje wskazane w tym etapie planu pozwolą na znaczące zredukowanie zasolenia Odry w okresie letnim, czyli najbardziej wrażliwym dla rzeki: o 59% na terenie Dolnego Śląska i o 14% na Górnym Śląsku.

W sezonie 2025 „złota alga” rozwijała się przede wszystkim w Kanale Gliwickim oraz w okolicznym Jeziorze Farskim, na terenie Śląska. Do zakwitu tego glonu doszło dwa razy w Kanale Gliwickim. Dzięki przyjętym procedurom zarządzania kryzysowego, regularnemu monitorowaniu stanu wód i wdrażaniu rekomendacji Międzyresortowego Zespołu ds. Odry, w 2025 roku, mimo bardzo niekorzystnych warunków hydrologicznych panujących w dorzeczu, „złota alga” nie dostała się do nurtu Odry.

Badania monitoringowe nie stwierdziły obecności „złotej algi” w Odrze, Kłodnicy ani Kanale Gliwickim. Glon ten jest notowany obecnie jedynie w Jeziorze Farskim na terenie Śląska. W związku z sezonem zimowym, Odra jest monitorowana w tzw. cyklu pozawegetacyjnym. Trwają prace nad rozwiązaniami systemowymi: opracowany został pierwszy etap planu, który zakłada redukcję zasolenia Odry do 2030 roku. Równolegle prowadzone są działania związane z pilotażem monitoringu automatycznego.

Badania monitoringowe nie stwierdziły obecności „złotej algi” w Kanale Gliwickim, Odrze oraz Jeziorze Dzierżno Duże. Komórki glonu występują jedynie w Jeziorze Farskim i w rzece Kłodnicy. Zagrożenie zakwitem „złotej algi” jest oceniane jako niskie.

Dla V sekcji Kanału Gliwickiego, w punkcie kontrolnym Pyskowice ul. Piaskowa, nadal obowiązuje II stopień zagrożenia zakwitem „złotej algi”. W pozostałych sekcjach odnotowano spadek liczebności tego glonu. Jeśli trend spadkowy się utrzyma, zespół w trybie obiegowym zmodyfikuje dotychczasowe rekomendacje w zakresie ograniczenia przepływu wód w Kanale Gliwickim.

Obserwowany jest dalszy wzrost liczebności „złotej algi" w Kanale Gliwickim. Zespół utrzymał w mocy rekomendacje związane z zarządzaniem przepływami wód Kanału Gliwickiego oraz monitoringiem Jeziora Dzierżno Duże.

W Kanale Gliwickim obserwowany jest dalszy wzrost liczebności „złotej algi”. Obowiązuje II stopień zagrożenia zakwitem (przy czym III stopień stanowi najwyższy poziom). Zespół utrzymał w mocy rekomendacje związane z zarządzaniem przepływami wód Kanału Gliwickiego.