Odra

Profesor Agnieszka Napiórkowska-Krzebietke jest hydrobiologiem, pełni funkcję zastępcy dyrektora Instytutu Rybactwa Śródlądowego - Państwowego Instytutu Badawczego im. Stanisława Sakowicza w Olsztynie. W sierpniu 2022 roku zidentyfikowała obecność Prymnesium parvum czyli tzw. złotej algi w Odrze. Od tego czasu prowadzi szczegółowe badania nad tym inwazyjnym glonem. Należy do grupy naukowców zaangażowanych w prace Zespołu ds. sytuacji powstałej na rzece Odrze działającego przy Ministerstwie Klimatu i Środowiska. Ekspertka wyjaśnia specyfikę odrzańskiej złotej algi.

Na Dolnym Śląsku bezpośrednio wdrażane są rekomendacje Zespołu Zarządzania Kryzysowego Ministerstwa Klimatu i Środowiska. Siatka oddzielająca zalew Prężyce od Odry została zamontowana.

Upały, które właśnie pojawiły się w Polsce, powodują gwałtowny wzrost temperatury wody w rzekach, kanałach i zbiornikach. W wielu miejscach przekracza ona 20 °C i osiąga 26 °C. Zespół Zarządzania Kryzysowego Ministerstwa Klimatu i Środowiska wydał najnowsze zalecenia, wskazując konkretne działania zaradcze, jakie obecnie pomogą ograniczyć rozwój i toksyczne zakwity „złotej algi”.

Eksperymentalna aplikacja chlorku żelaza przeprowadzona według koncepcji i pod nadzorem merytorycznym naukowców z Instytutu Inżynierii i Ochrony Środowiska Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie na śluzie Nowa Wieś (Kanał Gliwicki) dała obiecujące wyniki.

Wyniki przeprowadzonych badań pobranych próbek wody oraz alg potwierdziły, że główną przyczyną śnięcia ryb w dniach 10-12 czerwca 2023 r. na odcinku od ujścia Kanału Kędzierzyńskiego do ujścia Kanału Gliwickiego była ichtiotoksyna wytwarzana przez „złote algi”.

Odra w dolnym biegu na terenie województwa zachodniopomorskiego jest aktualnie bezpieczna oraz objęta stałym monitoringiem służb i inspekcji. Najnowsze wyniki badań nie wskazują na występowanie złotej algi i anomalii w składzie wody. Nie obserwujemy występowania śniętych ryb. Informacje dotyczące stanu Odry przekazał na czwartkowym briefingu prasowym w Szczecinie wojewoda zachodniopomorski Zbigniew Bogucki.

Na Dolnym Śląsku cały czas monitorowany jest stan Odry oraz sytuacja na starorzeczach. Weryfikowane są wszelkie parametry fizykochemiczne oraz ich zmiany. Ryzyko zwiększonej ilości złotych alg pozostaje w dalszym ciągu możliwe, dlatego też wprowadzono stałą procedurę alertową wraz z bieżącym pobieraniem próbek wody oraz sprawdzaniem stanu rzek.

Przeprowadzone badania wskazują, że do śnięcia ryb w Kanale Gliwickim 10 czerwca 2023 r., mogły doprowadzić dwa nakładające się na siebie czynniki: drastyczny spadek zawartości tlenu w wodzie oraz dodatkowo – toksyna „złotej algi”. Szczegółowe analizy są nadal prowadzone.

Po analizie bieżących danych z monitoringu Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska oraz prognoz meteorologicznych, Minister klimatu i środowiska Anna Moskwa zdecydowała o zwołaniu Zespołu Zarządzania Kryzysowego. Zespół wydał rekomendacje konkretnych działań zaradczych. Rekomendacje zostały przekazane do Rządowego Centrum Bezpieczeństwa.

Najnowsze badania wykazują lokalnie spadek stężenia tlenu w wodzie do poziomu 28%. W związku z sytuacją Wojewoda Opolski zdecydował o akcji napowietrzania Kanału Gliwickiego. Równolegle prowadzone są analizy pobranych próbek wody.