Odra

Aktualne obserwacje wskazują, że skutki środowiskowe zdarzenia koncentrują się przede wszystkim na odcinku Bobru poniżej Zapory Pilchowickiej i stopniowo słabną wraz z biegiem rzeki. Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska we Wrocławiu prowadzi kontrolę zgodności postępowania inwestora z postanowieniem określającym warunki prowadzenia działań na obszarze Natura 2000, natomiast Międzyresortowy Zespół ds. Odry analizuje wpływ zdarzenia na ekosystem Bobru oraz potencjalne ryzyko dla rzeki Odry.

Do zdarzenia doszło podczas obniżania poziomu wody w zbiorniku Pilchowice, prowadzonego przez operatora w związku z remontem zapory uszkodzonej podczas powodzi w 2024 r. Dotychczasowe ustalenia wskazują, że podczas prac doszło do wzruszenia osadów dennych, zwiększenia ilości zawiesiny w wodzie, pogorszenia warunków tlenowych oraz uwolnienia substancji biogennych zgromadzonych w osadach. Jest to obecnie uznawane za najbardziej prawdopodobny ciąg zdarzeń, który doprowadził do masowego śnięcia ryb i innych organizmów wodnych.

Aktualne pomiary Inspekcji Ochrony Środowiska z 4 lipca 2026 r. wskazują na poprawę warunków tlenowych na większości monitorowanego odcinka Bobru. Śnięte ryby stwierdzane są już jedynie w niewielkiej liczbie bezpośrednio poniżej zapory, a widoczne zmętnienie wody stopniowo zanika w dalszym biegu rzeki.

Dotychczasowe wyniki badań laboratoryjnych nie wskazują, aby przyczyną zdarzenia było zanieczyszczenie toksycznymi substancjami chemicznymi. Potwierdzają natomiast bardzo wysoką zawiesinę oraz pogorszenie parametrów jakości wody charakterystyczne dla wzruszenia osadów dennych i deficytu tlenu. Nadal prowadzone są kolejne analizy. Badania osadów dennych zostaną wykonane przez operatora zbiornika we współpracy z WIOŚ. Monitoring jakości wód będzie kontynuowany od zapory Pilchowice do jezior Rakowickich oraz, jeśli okaże się to konieczne, aż do ujścia Bobru do Odry.

Państwowa Inspekcja Sanitarna potwierdza, że woda dostarczana mieszkańcom przez sieci wodociągowe pozostaje bezpieczna do spożycia. Wodociągi korzystają z ujęć niezależnych od wód Bobru.

W związku z obowiązującym rozporządzeniem Wojewody Dolnośląskiego nadal obowiązuje zakaz korzystania z wód Bobru na odcinku od Zapory Pilchowickiej do zbiornika Rakowice.

W związku z faktem, że rzeka Bóbr jest istotnym dopływem rzeki Odry, na specjalnym posiedzeniu 1 lipca 2026 r. Międzyresortowy Zespół ds. Odry wydał pakiet zaleceń dotyczących remediacji środowiskowej na miejscu zdarzenia oraz wskazał podmioty odpowiedzialne za ich realizację, w szczególności:

• wzmożony monitoring jakości wód powyżej, w obrębie i poniżej zbiornika aż do zbiornika Rakowickiego wraz z codziennym raportowaniem do Wojewódzkiego Centrum Zarządzania Kryzysowego we Wrocławiu (operator zbiornika, WIOŚ);
• kontynuację natleniania Bobru z wykorzystaniem aeratorów oraz dalsze ograniczanie przedostawania się zawiesiny i osadów ze zbiornika do rzeki (operator zbiornika, Wojewódzkie Centrum Zarządzania Kryzysowego);
• niezwłoczne usuwanie i utylizację śniętych ryb, określenie ich składu gatunkowego oraz ocenę wpływu zdarzenia na siedliska rzeczne, ichtiofaunę i makrobezkręgowce poniżej zbiornika (operator zbiornika);
• przeprowadzenie badań osadów dennych i zawiesiny pod kątem substancji mogących stanowić zagrożenie dla zdrowia ludzi lub środowiska oraz wzmocnienie nadzoru przyrodniczego nad prowadzonymi pracami (operator zbiornika, WIOŚ);
• kontrolę zgodności prowadzonych robót z decyzjami środowiskowymi, w tym ocenę zasadności prowadzenia prac w okresie wysokich temperatur, a także wdrożenie procedur ratowania ryb i włączenie Instytutu Rybactwa Śródlądowego – PIB do sztabu kryzysowego przy Wojewodzie Dolnośląskim (Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska i Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska we Wrocławiu).

Większość rekomendacji jest w fazie realizacji. Operator zbiornika uruchomił dziesięć aeratorów, prowadzi działania ograniczające spływ osadów oraz zakończył usuwanie śniętych ryb z głównego odcinka zdarzenia. Inspekcja Ochrony Środowiska, PGW Wody Polskie oraz pozostałe służby prowadzą codzienny monitoring jakości wód.

Na obecnym etapie priorytetem wszystkich zaangażowanych służb i instytucji jest ograniczenie skutków środowiskowych zdarzenia, zabezpieczenie jakości wód oraz ochrona ekosystemów rzecznych. Równolegle prowadzone są postępowania wyjaśniające, które pozwolą ustalić pełne okoliczności zdarzenia oraz odpowiedzialność poszczególnych podmiotów. Dopiero ich zakończenie będzie podstawą do formułowania ostatecznych wniosków.

Sytuację na bieżąco koordynuje Wojewódzkie Centrum Zarządzania Kryzysowego we Wrocławiu, które publikuje aktualne komunikaty na stronie Dolnośląskiego Urzędu Wojewódzkiego. Właściwe służby zarządzania kryzysowego, PGW Wody Polskie, Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska we Wrocławiu oraz Międzyresortowy Zespół ds. Odry będą informowały opinię publiczną o kolejnych ustaleniach.