Plan, który umożliwia zmniejszenie zasolenia Odry
21.01.2026
Plan odsalania Odry powstał, żeby poprawić stan ekologiczny rzeki. Wdrożony obecnie Etap I planu zakłada zwiększenie do 2030 roku zdolności retencyjnych zakładów wydobywczych oraz przetestowanie innowacyjnych technologii, które pomogą obniżyć koszty odsalania. Inwestycje wskazane w tym etapie planu pozwolą na znaczące zredukowanie zasolenia Odry w okresie letnim, czyli najbardziej wrażliwym dla rzeki: o 59% na terenie Dolnego Śląska i o 14% na Górnym Śląsku.
Główne komponenty planu
Plan zakłada realizację niezbędnych inwestycji oraz projektów badawczo-wdrożeniowych. Działania uwzględnione w planie są spójne z innymi programami, takimi jak tzw. Umowa społeczna i Program dla sektora górnictwa węgla kamiennego. W toku uzgodnień Ministerstwa Klimatu i Środowiska z innymi resortami, Plan został podzielony na dwa 5-letnie etapy. Zakres działań Etapu I Planu odsalania Odry obejmuje:
• realizację działań z komponentu restrukturyzacyjnego przewidzianych do 2030 roku, które już są w trakcie realizacji (lub zostały zaplanowane);
• działania ukierunkowane na zwiększenie zdolności retencyjnych wód kopalnianych oraz ograniczenie napływu wód dołowych do górotworu (co mniejsza stężenie soli w wodach rzeki Odry);
• realizację pilotażu innowacyjnych technologii odsalania, co pozwoli znaleźć optymalny i nowoczesny sposób odsalania (stosowane obecnie metody są energochłonne, co wiąże się z wysokimi kosztami użytkowania).
Etap II Planu zostanie opracowany po uzyskaniu wyników pilotażu oraz wykonaniu dodatkowych analiz.
Najważniejsze cele
Głównym celem Planu odsalania Odry jest poprawa stanu ekologicznego rzeki. W tym:
• zmniejszenie ryzyka powtórzenia katastrofy ekologicznej z 2022 r. poprzez osiągnięcie zdolności retencyjnych, niezbędnych do skutecznego zarządzania ryzykiem zakwitu „złotej algi”;
• osiągnięcie celów środowiskowych Ramowej Dyrektywy Wodnej (RDW) w zakresie zasolenia (tj. poniżej 850 µS/cm w układzie średniorocznym) dla 3 z 13 Jednolitych Części Wód Powierzchniowych (JCWP) wchodzących w skład rzeki Odry (obecnie żadna z tych 13 JCWP nie osiąga tego celu);
• przetestowanie innowacyjnych technologii odsalania, które umożliwią redukcję kosztów użytkowania (główną wadą tradycyjnie stosowanych systemów jest ich wysoka energochłonność). Pilotaż ma być zrealizowany w drodze otwartego naboru technologii, we współpracy z zakładami wydobywczymi.
Etap I Planu odsalania został opracowany przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska, przy współpracy z resortami aktywów państwowych, infrastruktury oraz energii w ramach prac Międzyresortowego Zespół ds. Odry. Po uzgodnieniach międzyresortowych, 24 października 2025 roku, w trybie obiegowym, został przyjęty przez Komitet Ekonomiczny Rady Ministrów.
Materiały
Plan odsalaniaPlan_odsalania_Etap_I_informacje.pdf 0.94MB