Powiatowa Stacja Sanitarno-
Epidemiologiczna w Brodnicy

Wakacje to czas odpoczynku, rekreacji oraz zabawy dzieci i młodzieży. Każdego roku tysiące osób korzysta z różnorodnych form wypoczynku. Państwowa Inspekcja Sanitarna prowadzi działania nadzorcze i kontrolne miejsc organizacji wypoczynku, aby zapewnić bezpieczne i higieniczne warunki pobytu.

Jeszcze przed rozpoczęciem sezonu letniego corocznie w miesiącu maju i lipcu Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wraz z pracownikami aktywnie uczestniczy w organizowanych przez Burmistrza Brodnicy przedsięwzięciach prozdrowotnych takich jak: „Maj miesiącem profilaktyki” i Jarmark Ekologiczny z królewną Anną, organizując namiot tematyczny z konsultacyjno-edukacyjnymi stoiskami. Specjaliści w dziedzinie zdrowia publicznego udzielają informacji i porad, prowadzą kreatywne i innowacyjne działania dotyczące profilaktyki zdrowia z zastosowaniem praktycznych form przekazu, modeli i ekspozycji edukacyjnych. Ponadto pracownik pionu Profilaktyki Zdrowotnej przeprowadza w szkołach prelekcje i pogadanki dotyczące bezpiecznych wakacji.

Formy wypoczynku dzieci i młodzieży

Wypoczynek dzieci i młodzieży może być organizowany w różnych formach, między innym jako:

• półkolonie,
• kolonie,
• obozy,
• biwaki.

Podstawowym aktem prawnym regulującym kwestię wypoczynku dzieci i młodzieży jest rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 30 marca 2016 r. w sprawie wypoczynku dzieci i młodzieży (Dz. U. z 2016 r. poz. 452 ze zmianami).

Organizator wypoczynku ma obowiązek  zgłoszenia wypoczynku do właściwego kuratorium oświaty, które sprawdza zgodność z przepisami i zatwierdza zgłoszenie. Zgłoszenie wypoczynku powinno zostać zarejestrowane i przesłane w terminach:

• najpóźniej na 21 dni przed terminem rozpoczęcia wypoczynku,
• najpóźniej na 14 dni przed terminem rozpoczęcia półkolonii lub wypoczynku za granicą,
• najpóźniej na 7 dni przed terminem rozpoczęcia wypoczynku, ale TYLKO w przypadkach uzasadnionych względami społecznymi (np. konieczność organizowania działań adresowanych do dzieci i młodzieży, w związku z negatywnymi skutkami wystąpienia klęsk żywiołowych, organizowania wypoczynku  ze środków publicznych na organizację wypoczynku lub dofinansowanie dla uczestników z rodzin o niskim statusie ekonomicznym).

Każdy wypoczynek trwający nieprzerwanie, co najmniej 2 dni (z noclegiem lub bez noclegu), organizowany w czasie ferii letnich i zimowych oraz wiosennej i zimowej przerwy świątecznej, w kraju lub za granicą, w szczególności w formie kolonii, półkolonii, zimowiska, obozu i biwaku podlega zgłoszeniu do kuratora oświaty.

Ministerstwo Edukacji Narodowej prowadzi oficjalny system internetowy – Bazę Wypoczynku. Jest ona  dostępna pod adresem: wypoczynek.men.gov.pl.  Baza wypoczynku umożliwia rodzicom weryfikację legalności i bezpieczeństwa organizowanych wyjazdów dla dzieci. Dzięki temu rodzice mogą mieć pewność, że organizator spełnia wymagania dotyczące m.in. kwalifikacji kadry, warunków sanitarnych, czy zapewnienia opieki medycznej.

Państwowa Inspekcja Sanitarna sprawuje nadzór nad warunkami higieniczno-sanitarnymi wypoczynku dzieci i młodzieży. Celem prowadzonych działań jest zapewnienie bezpieczeństwa zdrowotnego wszystkim korzystającym z letniego wypoczynku, w tym ochrona przed zatruciami pokarmowymi i chorobami zakaźnymi. Kontrole mogą mieć charakter planowy lub interwencyjny – przeprowadzany w odpowiedzi na zgłoszenia, np. od rodziców uczestników wypoczynku.

Co sprawdza Państwowa Inspekcja Sanitarna?

Podczas kontroli pracownicy Państwowej Inspekcji Sanitarnej oceniają w szczególności:

• warunki zakwaterowania – liczbę miejsc noclegowych i  dostosowanie do liczby uczestników, czystość pomieszczeń mieszkalnych i wspólnych, stan materacy, czystość pościeli, stan techniczny mebli i sprzętów,  wentylację,
• pomieszczenia higieniczno-sanitarne - dostęp do bieżącej ciepłej i zimnej wody, standardy dostępności do urządzeń sanitarnych, stan sanitariatów i urządzeń higienicznych, zaopatrzenie w środki do utrzymania higieny,
• żywienie uczestników - warunki przygotowywania i wydawania posiłków, stan higieniczny kuchni i zaplecza gastronomicznego, przechowywanie żywności,
• dokumentację kadry – aktualne orzeczenia do celów sanitarno-epidemiologicznych,
• opiekę zdrowotną i bezpieczeństwo - wyposażenie apteczek pierwszej pomocy, dostępność opieki medycznej, procedury postępowania w sytuacjach zagrożenia zdrowia,
• warunki organizacji zajęć - bezpieczeństwo miejsc prowadzenia zajęć sportowych i rekreacyjnych,
• gospodarkę odpadami komunalnymi,
• kąpieliska i miejsca okazjonalnie wykorzystywane do kąpieli – jakość wody, oznakowanie, obecność ratownika,
• przestrzeganie zakazu palenia tytoniu i wyrobów tytoniowych.

Kąpieliska i miejsca okazjonalnie wykorzystywane do kąpieli

Aby zapewnić bezpieczne warunki do spędzania czasu nad wodą, Państwowa Inspekcja Sanitarna kontroluje kąpieliska i prowadzi Serwis Kąpieliskowy pod adresem: https://sk.gis.gov.pl/ . To platforma, na której znajdują się: aktualne informacje o stanie wody w kąpieliskach w całej Polsce, dane o jakości wody, ewentualnych zakazach kąpieli i przyczynach tych zakazów, lokalizację kąpielisk i ich infrastrukturę, komunikaty sanitarne i ostrzeżenia. Od 1 czerwca do 30 września Państwowa Inspekcja Sanitarna sprawdza kąpieliska i jakość wód. Wyniki kontroli są zamieszczane w serwisie.

W przypadku miejsc okazjonalnie wykorzystywanych do kąpieli, organizator w terminie nie krótszym niż 30 dni przed planowanym otwarciem przekazuje wójtowi/burmistrzowi/prezydentowi miasta wniosek o wyrażenie zgody na jego utworzenie. Organizator wykonuje badanie jakości wody nie wcześniej niż 10 dni przed dniem rozpoczęcia funkcjonowania miejsca okazjonalnie wykorzystywanego do kąpieli oraz przynajmniej raz w trakcie jego funkcjonowania, a także każdorazowo w sytuacji mogącej powodować pogorszenie jakości wody w miejscu okazjonalnie wykorzystywanym do kąpieli.

Obozy pod namiotami bez stałej infrastruktury

Organizując obóz pod namiotami dla dzieci i młodzieży należy zapewnić odpowiednie warunki zakwaterowania, chroniące przed niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi oraz umożliwiające zachowanie higieny osobistej. Główny Inspektorat Sanitarny co roku wydaje Instrukcję w sprawie wymagań higieniczno-sanitarnych dla stacjonarnych obozów pod namiotami. Instrukcja określa wymagania higieniczno-sanitarne podczas wypoczynku dzieci i młodzieży prowadzonego metodą harcerską w formie stacjonarnych obozów pod namiotami, bez stałej infrastruktury, przy zachowaniu zamierzonego, w szczególności wychowawczego, celu wypoczynku. Instrukcja jest dostępna pod adresem: https://www.gov.pl/web/gis/instrukcja-w-sprawie-wymagan-higieniczno-sanitarnych-dla-stacjonarnych-obozow-pod-namiotami. Organizatorzy i kadra obozu powinna zapoznać się z niniejszą instrukcją.

W trakcie kontroli wypoczynku dzieci i młodzieży pracownicy Państwowej Inspekcji Sanitarnej oprócz działań nadzorczo-kontrolnych realizują również przedsięwzięcia edukacyjne obejmujące szeroki zakres zagadnień związanych ze zdrowiem publicznym. Tematyka prowadzonych prelekcji i przekazywanych materiałów edukacyjnych dotyczy m.in. zasad bezpiecznej kąpieli, zasad unikania zatruć pokarmowych (w tym zatruć grzybami), zasad bezpieczeństwa podczas upałów, narkotyków oraz środków zastępczych, profilaktyki antytytoniowej, zasad stosowania środków odstraszających owady, niebezpieczeństw związanych z występowaniem barszczu Sosnowskiego, sinic, żmij, os, zagrożeń związanych z ukąszeniami przez kleszcze (borelioza, kleszczowe zapalenie mózgu), bezpiecznego postępowania przy zbiorze owoców leśnych.

W minionym roku w trakcie trwania jednego z obozów bez stałej infrastruktury stwierdzono nieprawidłowości wymagające podjęcia działań naprawczych. Dotyczyły one braku:

- dokumentacji obozu,

- wody do picia,

- zapewnienia warunków sanitarnych, w tym dotyczących  warunków przechowywania produktów żywnościowych,

- właściwej gospodarki odpadami.

Dzięki niezwłocznym i skutecznym działaniom Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Brodnicy i jego  pracowników we współpracy z Kuratorium Oświaty i Państwową Strażą Pożarną stwierdzone uchybienia zostały natychmiast wyeliminowane, możliwe było dalsze bezpieczne prowadzenie wypoczynku bez konieczności wydawania decyzji o unieruchomieniu obozu.

Państwowy Inspektor Sanitarny w Brodnicy zwraca uwagę na terminowego zgłaszanie wypoczynku do Bazy Wypoczynku Ministerstwa Edukacji, które ma kluczowe znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa jego uczestników, ponieważ umożliwia właściwym służbom przeprowadzenie oceny warunków oraz podjęcia działań nadzorczych jeszcze przed rozpoczęciem turnusu.

Współpraca z innymi służbami

W okresie wakacyjnym Państwowa Inspekcja Sanitarna współpracuje ze Starostą Brodnickim, Kuratorium Oświaty, Policją, Państwową Strażą Pożarną. Dzięki wspólnym działaniom możliwe jest szybkie reagowanie na stwierdzone nieprawidłowości oraz skuteczne eliminowanie zagrożeń zdrowotnych.

Bezpieczeństwo dzieci i młodzieży podczas wakacyjnego wypoczynku jest wspólnym zadaniem organizatorów, rodziców oraz instytucji nadzorujących. Działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej mają na celu zapewnienie odpowiednich warunków higienicznych i zdrowotnych, aby letni wypoczynek był nie tylko atrakcyjny, ale przede wszystkim bezpieczny dla wszystkich uczestników.

W przypadku dodatkowych pytań, wątpliwości i uwag dotyczących funkcjonowania wypoczynków dzieci i młodzieży prosimy rodziców/opiekunów o kontakt telefoniczny z Państwową Inspekcją Sanitarną w Brodnicy:  56 697 49 74.

Powiatowy Inspektor Sanitarny w Brodnicy życzy dzieciom i młodzieży bezpiecznego wypoczynku w myśl ponadczasowego cytatu George Williama Curtisa „Szczęście polega przede wszystkim na zdrowiu”.