Europejski Tydzień Walki z Rakiem Szyjki Macicy 19-25 stycznia 2026
22.01.2026
Europejski Tydzień Walki z Rakiem Szyjki Macicy
19–25 stycznia 2026 r.
Europejski Tydzień Walki z Rakiem Szyjki Macicy to coroczna inicjatywa edukacyjna, której celem jest zwiększenie świadomości na temat profilaktyki i wczesnego wykrywania tego nowotworu.
Co to jest HPV
HPV (Human Papillomavirus), czyli wirus brodawczaka ludzkiego, to nie jeden wirus, tylko cała rodzina wirusów. HPV jest bardzo powszechny, zwykle zakażenie przebiega bezobjawowo. U większości osób układ odpornościowy eliminuje wirusa samoistnie. HPV to spektrum od łagodnych brodawek po ryzyko nowotworu.
Groźne choroby wywołane przez wirus HPV:
- 99,7 % raka szyjki macicy
- 85-90% raka sromu
- 80-85% raka pochwy
- 90-95% raka odbytu
- 90% brodawek narządów płciowych
Jak rozwija się rak szyjki macicy?
Rak ten najczęściej rozwija się etapami. Punkt początkowy to zakażenie HPV wysokiego ryzyka typ 16 oraz 18. Niebezpieczna jest jednak sytuacja, gdy zakażenie utrzymuje się przewlekle
(tzw. zakażenie przetrwałe). WHO podkreśla, że to właśnie przetrwała infekcja HPV stanowi warunki rozwoju zmian przedrakowych i w konsekwencji u części pacjentek- raka szyjki macicy.
W kolejnym kroku wirus wpływa na komórki nabłonka szyjki macicy, szczególnie w okolicy tzw. strefy transformacji (miejsce, gdzie spotykają się dwa typy nabłonka i gdzie najczęściej powstają zmiany). Wtedy mogą rozwijać się zmiany przedrakowe, które nie dają na samym początku żadnych objawów. Pacjentki czują się bardzo dobrze dlatego badania diagnostyczne są tak ważne, gdyż wykrywają problem na etapie, na którym można go skutecznie leczyć.
Ryzyko, że HPV nie zostanie wyeliminowany przez układ odpornościowy i doprowadzi do zmian przedrakowych, rośnie między innymi przy:
- braku szczepienia przeciw HPV
- nieregularnym udziale w badaniach przesiewowych
- paleniu tytoniu
- długotrwałym współistnieniu innych infekcji narządów płciowych.
Szczepienia przeciw HPV
W Polsce od 2024 r. funkcjonuje powszechny, bezpłatny program szczepień przeciwko HPV dla dzieci w wieku 9 -14 lat. Realizowany jest program dwudawkowym schematem szczepień z odstępami 6-12 miesięcy
Zobacz szczegóły: Program szczepień ochronnych HPV https://www.gov.pl/web/zdrowie/hpv