Powiatowa Stacja Sanitarno-
Epidemiologiczna w Gryfinie

Dzień ten ma przypominać o możliwościach zapobiegania zachorowaniom na raka piersi oraz o roli wczesnego wykrywania w procesie zwalczania raka piersi.

Rak piersi jest najczęściej występującym nowotworem złośliwym u kobiet. Według Światowej Organizacji Zdrowia w 2024 roku na świecie rozpoznano około 2,4 mln przypadków raka piersi, a choroba przyczyniła się do około 694 tys. zgonów.

Rak piersi może wystąpić u kobiet w różnym wieku, a w niewielkim odsetku również u mężczyzn.

Wczesne wykrycie ma znaczenie

Rak piersi we wczesnym stadium może nie powodować żadnych wyraźnych objawów. Dlatego tak ważne są badania profilaktyczne, które pozwalają wykryć zmiany, zanim pojawią się dolegliwości.

Do sygnałów, które powinny skłonić do konsultacji lekarskiej, należą m.in.:

• wyczuwalny guzek lub zgrubienie w piersi,
• zmiana wielkości lub kształtu piersi,
• zmiana wyglądu skóry piersi, np. zagłębienie, zaczerwienienie lub obrzęk,
• zmiana wyglądu brodawki lub otoczki,
• nietypowa wydzielina z brodawki, szczególnie krwista,
• powiększenie lub wyczuwalne zmiany w okolicy pachy.

Mammografia – ważne badanie profilaktyczne

W Polsce w ramach Programu Profilaktyki Raka Piersi bezpłatna mammografia jest dostępna dla kobiet w wieku 45–74 lat, spełniających określone kryteria programu. Standardowo badanie w ramach programu można wykonywać co 2 lata, a w niektórych sytuacjach po leczeniu raka piersi – częściej. Do mammografii w ramach programu nie jest potrzebne skierowanie.

W 2026 roku Ministerstwo Zdrowia i Centrum e-Zdrowia zwracają szczególną uwagę na zwiększenie udziału kobiet w badaniach profilaktycznych. Według danych przedstawionych przez Ministerstwo Zdrowia, do 1 sierpnia 2026 r. z programu profilaktyki raka piersi w ciągu poprzednich dwóch lat skorzystało 32,77% uprawnionych kobiet.

Poznaj swoje ryzyko

Na ryzyko zachorowania wpływają m.in. wiek, występowanie raka piersi w rodzinie, niektóre uwarunkowania genetyczne, otyłość, spożywanie alkoholu, palenie tytoniu, przebyta radioterapia oraz niektóre czynniki związane z historią reprodukcyjną. Jednocześnie WHO podkreśla, że około 80% raków piersi występuje u kobiet, u których poza płcią i wiekiem nie występuje konkretny modyfikowalny czynnik ryzyka.

Dlatego brak obciążającej historii rodzinnej nie oznacza braku ryzyka.

Profilaktyka przez cały rok

Październik jest dobrym momentem, aby przypomnieć sobie o profilaktyce, ale o zdrowie piersi warto dbać przez cały rok.

Warto:

• znać wygląd i budowę swoich piersi,
• zwracać uwagę na nowe i nietypowe zmiany,
• korzystać z badań profilaktycznych odpowiednich do wieku i indywidualnego ryzyka,
• prowadzić zdrowy styl życia,
• w przypadku niepokojących objawów nie odkładać konsultacji lekarskiej.

Profilaktyka nie powinna być powodem do strachu. Badanie jest wyrazem troski o własne zdrowie i daje możliwość odpowiednio wczesnego wykrycia ewentualnych zmian.

Nie odkładaj badań na później

Miesiąc Świadomości Raka Piersi to dobry moment, aby zrobić coś konkretnego dla swojego zdrowia: sprawdzić, jakie badania profilaktyczne są dla Ciebie odpowiednie i – jeśli spełniasz kryteria – umówić mammografię.

Zadbaj o siebie. Badaj się. Zachęć do profilaktyki mamę, siostrę, córkę, przyjaciółkę.

Bo troska o zdrowie zaczyna się od jednego kroku.

Źródła:

1. WHO

2. Rak piersi - pacjent.gov.pl