28 lipca - Światowy Dzień Wirusowego Zapalenia Wątroby (WZW)
28.07.2026
Świadomość, profilaktyka i wczesna diagnostyka ratują życie
Każdego roku 28 lipca obchodzony jest Światowy Dzień Wirusowego Zapalenia Wątroby (World Hepatitis Day). Data ta upamiętnia urodziny prof. Barucha Blumberga – laureata Nagrody Nobla, który odkrył wirusa zapalenia wątroby typu B (HBV) i opracował pierwszą szczepionkę przeciwko tej chorobie.
Celem obchodów jest zwiększenie świadomości społeczeństwa na temat wirusowych zapaleń wątroby, promowanie działań profilaktycznych oraz zachęcanie do wykonywania badań diagnostycznych. Zgodnie z danymi Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), każdego dnia z powodu przewlekłych wirusowych zapaleń wątroby umiera kilka tysięcy osób na całym świecie, a wiele zakażeń pozostaje nierozpoznanych przez wiele lat.
Czym jest wirusowe zapalenie wątroby?
Wirusowe zapalenie wątroby (WZW) to grupa chorób zakaźnych wywoływanych przez wirusy hepatotropowe oznaczone literami A, B, C, D oraz E. Atakują one komórki wątroby, prowadząc do stanu zapalnego, który w niektórych przypadkach może skutkować poważnymi powikłaniami, takimi jak:
- marskość wątroby,
- niewydolność wątroby,
- rak wątrobowokomórkowy.
Szczególnie niebezpieczne są zakażenia wirusami HBV (WZW typu B) oraz HCV (WZW typu C), ponieważ przez wiele lat mogą przebiegać bezobjawowo.
Drogi zakażenia
Poszczególne typy wirusów przenoszą się różnymi drogami:
WZW typu A i E
Najczęściej dochodzi do zakażenia drogą pokarmową poprzez spożycie skażonej żywności lub wody oraz w wyniku nieprzestrzegania zasad higieny.
WZW typu B, C i D
Do zakażenia może dojść poprzez:
- kontakt z zakażoną krwią,
- używanie niesterylnego sprzętu medycznego lub kosmetycznego,
- wykonywanie tatuaży lub piercingu w miejscach niespełniających wymagań sanitarnych,
- kontakty seksualne z osobą zakażoną,
- przeniesienie zakażenia z matki na dziecko podczas porodu (głównie WZW typu B).
Objawy
Wirusowe zapalenie wątroby może przebiegać bezobjawowo. Jeśli objawy wystąpią, mogą obejmować:
- przewlekłe zmęczenie,
- osłabienie,
- nudności i wymioty,
- ból brzucha,
- utratę apetytu,
- ciemne zabarwienie moczu,
- jasny stolec,
- zażółcenie skóry i białkówek oczu (żółtaczka).
Pojawienie się takich objawów wymaga pilnej konsultacji z lekarzem.
Jak skutecznie zapobiegać zakażeniom?
Profilaktyka pozostaje najskuteczniejszą metodą ochrony przed wirusowym zapaleniem wątroby.
Warto pamiętać o kilku podstawowych zasadach:
✔ korzystaj wyłącznie ze sprawdzonych gabinetów medycznych, stomatologicznych, kosmetycznych i studiów tatuażu,
✔ przestrzegaj zasad higieny rąk,
✔ pij wodę i spożywaj żywność z bezpiecznych źródeł,
✔ nie używaj wspólnych maszynek do golenia, szczoteczek do zębów ani innych przedmiotów mogących mieć kontakt z krwią,
✔ stosuj bezpieczne zachowania seksualne,
✔ wykonuj badania diagnostyczne, zwłaszcza jeśli należysz do grup ryzyka.
Szczepienia – skuteczna ochrona
Najskuteczniejszą metodą zapobiegania zakażeniu wirusem zapalenia wątroby typu B są szczepienia ochronne. W Polsce szczepienie przeciw WZW typu B znajduje się w Programie Szczepień Ochronnych i jest obowiązkowe dla dzieci.
Dostępna jest również szczepionka przeciw WZW typu A, zalecana m.in. osobom podróżującym do krajów o wysokim ryzyku zakażenia, pracownikom ochrony zdrowia oraz osobom z grup zwiększonego ryzyka.
Obecnie nie ma szczepionki przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu C, dlatego tak istotne jest przestrzeganie zasad profilaktyki oraz wykonywanie badań.
Dlaczego warto się badać?
Szacuje się, że wiele osób zakażonych wirusami HBV lub HCV nie wie o swojej chorobie. Wczesne wykrycie zakażenia pozwala na szybkie wdrożenie leczenia oraz ograniczenie ryzyka rozwoju poważnych powikłań.
Regularne badania są szczególnie ważne dla osób:
- po zabiegach medycznych wykonywanych wiele lat temu,
- korzystających z zabiegów naruszających ciągłość skóry,
- mających kontakt z zakażoną krwią,
- należących do grup zwiększonego ryzyka.
Pamiętaj!
Wirusowe zapalenie wątroby można skutecznie ograniczać dzięki wiedzy, szczepieniom, przestrzeganiu zasad higieny oraz wczesnej diagnostyce.
Z okazji Światowego Dnia Wirusowego Zapalenia Wątroby zachęcamy do poszerzania wiedzy na temat chorób wątroby, wykonywania badań profilaktycznych oraz korzystania ze szczepień ochronnych. Wspólnie możemy zmniejszyć liczbę nowych zakażeń i chronić zdrowie swoje oraz swoich bliskich.