Powiatowa Stacja Sanitarno-
Epidemiologiczna w Kamiennej Górze

Hasło tegorocznej kampanii WHO brzmi: „Unmasking the appeal - countering nicotine and tobacco addiction” (pol. „Zdemaskować atrakcyjność - przeciwdziałanie uzależnieniom od nikotyny i tytoniu”). Kampania skupia się na ujawnianiu strategii stosowanych przez przemysł tytoniowy i nikotynowy oraz na promowaniu działań chroniących młodzież i społeczeństwo przed uzależnieniem. 

 

Powszechne używanie wyrobów nikotynowych jest poważnym zagrożeniem dla zdrowia publicznego – szczególnie dla dzieci i młodzieży. Rynek oferuje wiele różnych produktów, w tym: papierosy tradycyjne, papierosy ręcznie skręcane, e-papierosy, tytoń podgrzewany, fajki tradycyjne, fajki wodne i woreczki nikotynowe. 

W ostatnich latach bardzo popularne wśród młodzieży stały się e-papierosy. Wielu rodziców nie zdaje sobie sprawy, że ich dzieci sięgają po te produkty, bo często przypominają pendrive’y, długopisy, kosmetyki czy inne gadżety. 

Wbrew popularnym mitom, e-papierosy nie są bezpieczne. W większości zawierają nikotynę – silnie uzależniającą substancję, która wpływa negatywnie na rozwijający się mózg nastolatka. W ich składzie znajdują się również szkodliwe substancje chemiczne, które mogą powodować podrażnienia dróg oddechowych, obniżenie odporności, a także zaburzenia koncentracji i nastroju. 

Co to są e-papierosy? 

E-papieros  - to wyrób, który może być wykorzystywany do spożycia za pomocą ustnika pary zawierającej nikotynę lub pary niezawierającej nikotyny, lub wszystkie elementy tego wyrobu, w tym kartridże, zbiorniki i urządzenia bez kartridża lub zbiornika; papierosy elektroniczne mogą być jednorazowego użytku albo wielokrotnego napełniania za pomocą pojemnika zapasowego lub zbiornika lub do wielokrotnego ładowania za pomocą kartridżów jednorazowych. 

Jak e-papierosy wpływają na zdrowie? 

Używanie e-papierosów może nieść za sobą szereg niekorzystnych zmian w organizmie osób, które z nich korzystają, oraz narażonych na bierne wdychanie, np.: 

• podrażnienie oczu, błony śluzowej gardła i jamy ustnej; 

• kontaktowe zapalenie skóry, oparzenia; 

• EVALI – ostre uszkodzenie płuc charakterystyczne dla użytkowników e-papierosów; 

• krwawienie do pęcherzyków płucnych; 

• zarostowe zapalenie oskrzelików; 

• wzrost ryzyka zachorowania na nowotwory. 

Ponadto używanie e-papierosów może wiązać się z: 

• zaburzeniami koncentracji, pamięci i nastroju; 

• większym prawdopodobieństwem sięgnięcia po tradycyjne papierosy w przyszłości; 

• zwiększonym ryzykiem uzależnienia od nikotyny, nawet przy sporadycznym używaniu. 

Manipulacje przemysłu tytoniowego 

Przemysł tytoniowy stosuje różnorodne strategie marketingowe, aby przyciągnąć młodzież do e-papierosów, w tym: 

• projektuje urządzenia przypominające modne gadżety; 

• oferuje atrakcyjne smaki, np. owoców czy słodyczy; 

• promuje produkty jako „mniej szkodliwe” lub „nowoczesne”; 

• organizuje kampanie w mediach społecznościowych z udziałem influencerów; 

• promuje przekaz podkreślający „wolność wyboru” czy „styl życia”. 

Takie działania to celowa manipulacja – przemysł tytoniowy uzależnia od swoich produktów nowe pokolenia i zapewnia sobie stałych klientów. 

Co możesz zrobić? 

• Jeśli jesteś rodzicem lub opiekunem: rozmawiaj z dziećmi o zagrożeniach związanych z e-papierosami i bądź wzorem do naśladowania. 

• Jeśli jesteś nauczycielem i wychowawcą: włącz tematykę szkodliwości e-papierosów do zajęć edukacyjnych. 

• Jeśli jesteś uczniem: bądź świadomy manipulacji marketingowych i podejmuj mądre decyzje dotyczące zdrowia. 

• Jeśli potrzebujesz pomocy w rzuceniu palenia, możesz skorzystać z infolinii: 801 108 108 – Telefonicznej Poradni Pomocy Palącym, czynnej od poniedziałku do piątku: 09.00 – 21.00. 

Więcej informacji na temat Światowego Dnia bez Tytoniu 2026 można uzyskać na stronach:  

• Światowy Dzień Bez Tytoniu 2026: Odkrywanie atrakcyjności – przeciwdziałanie nikotynie i uzależnieniu od tytoniu 

• https://jakrzucicpalenie.pl/e-papierosy 

• https://www.who.int/europe/news-room/events/item/2026/05/31/default-calendar/world-no-tobacco-day-2026--unmasking-the-appeal---countering-nicotine-and-tobacco-addiction 

• https://www.who.int/campaigns/world-no-tobacco-day/2026