Powiatowa Stacja Sanitarno-
Epidemiologiczna w Limanowej

Powrót

Kampania „Nie odbieraj sobie głosu”

Kampania „Nie odbieraj sobie głosu”

Państwowa Inspekcja Sanitarna, we współpracy z Centrum Medycznym Kształcenia Podyplomowego oraz Narodowym Instytutem Onkologii PIB, realizuje kampanię „Nie odbieraj sobie głosu”, której celem jest zwiększenie świadomości społecznej na temat nowotworów głowy i szyi oraz możliwości ich zapobiegania, wczesnego wykrywania i skutecznego leczenia.

Kampania wpisuje się w działania podejmowane w ramach Europejskiego Tygodnia Profilaktyki Nowotworów Głowy i Szyi, który w 2026 roku odbywa się w dniach 19–25 września. Tegoroczne działania zwracają szczególną uwagę na znaczenie właściwej diagnozy, odpowiedniego leczenia i rozpoczęcia terapii we właściwym czasie.

Czym są nowotwory głowy i szyi?

Nowotwory głowy i szyi to grupa chorób nowotworowych, które mogą rozwijać się m.in. w obrębie wargi, jamy ustnej, gardła, krtani, nosa i zatok przynosowych, ślinianek czy ucha. Ich objawy mogą dotyczyć podstawowych funkcji, takich jak mówienie, połykanie i oddychanie, dlatego choroba może znacząco wpływać na codzienne funkcjonowanie oraz jakość życia pacjentów.

Według danych Krajowego Rejestru Nowotworów nowotwory narządów głowy i szyi stanowią około 5,5–6,2 proc. wszystkich nowotworów złośliwych w Polsce, co przekłada się na około 5,5–6 tys. nowych zachorowań rocznie. Choroby te charakteryzują się często niekorzystnym rokowaniem, między innymi dlatego, że bywają rozpoznawane dopiero w bardziej zaawansowanym stadium.

Problemem jest również fakt, że pierwsze objawy mogą przypominać zwykłą infekcję. Ból gardła, chrypka czy trudności w połykaniu bywają przez długi czas bagatelizowane. Tymczasem szybka konsultacja lekarska może mieć istotne znaczenie dla dalszego postępowania i rokowania.

Palenie, alkohol i HPV – najważniejsze czynniki ryzyka

W przypadku nowotworów głowy i szyi znaczna część czynników ryzyka jest dobrze poznana i można im przeciwdziałać.

Do najważniejszych należą:

  • palenie tytoniu,
  • nadmierne spożywanie alkoholu,
  • zakażenie onkogennymi typami wirusa brodawczaka ludzkiego – HPV,
  • nieprawidłowa higiena jamy ustnej i przewlekłe drażnienie błon śluzowych.

Szczególnie niekorzystne jest jednoczesne palenie tytoniu i spożywanie alkoholu, ponieważ czynniki te mogą wzajemnie wzmacniać swoje działanie.

HPV – wirus, który dotyczy również mężczyzn

Mówiąc o HPV, najczęściej myślimy o raku szyjki macicy. Warto jednak pamiętać, że zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego może mieć związek także z rozwojem niektórych nowotworów głowy i szyi – zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn. Szczególne znaczenie ma w przypadku nowotworów części ustnej gardła, migdałków i nasady języka.

Zakażenie HPV jest bardzo częste i często przebiega bezobjawowo. Organizm większości osób radzi sobie z infekcją, jednak w części przypadków zakażenie może się utrzymywać i prowadzić do zmian nowotworowych

Dlatego profilaktyka HPV jest ważna dla obu płci.

Szczepienie przeciw HPV – inwestycja w zdrowie

Szczepienie przeciw HPV należy do skutecznych sposobów zapobiegania zakażeniom typami wirusa, które mogą prowadzić do rozwoju nowotworów. Najlepsze efekty ochronne uzyskuje się, gdy szczepienie zostanie wykonane przed potencjalnym kontaktem z wirusem.

W Polsce powszechny program bezpłatnych szczepień przeciw HPV obejmuje dziewczęta i chłopców po ukończeniu 9. roku życia do ukończenia 14. roku życia. W ramach programu stosowany jest schemat dwudawkowy, z zachowaniem odstępu od 6 do 12 miesięcy. Mogą być wykonywane w placówkach POZ, a także – w ramach organizacji szczepień szkolnych – na terenie szkoły.

Warto podkreślić: szczepienie przeciw HPV nie jest tylko szczepieniem dla dziewcząt. Ochrona dotyczy również chłopców, którzy mogą w przyszłości zachorować na nowotwory związane z HPV oraz uczestniczyć w transmisji wirusa.

„1 przez 3” – zapamiętaj tę zasadę

W profilaktyce nowotworów głowy i szyi szczególnie ważna jest znajomość objawów alarmowych.

Jeżeli jeden z poniższych objawów utrzymuje się przez 3 tygodnie, nie czekaj – zgłoś się do lekarza.

Zwróć uwagę na:

  • niegojące się owrzodzenie w jamie ustnej,
  • czerwone lub białe naloty w jamie ustnej,
  • przewlekłą chrypkę,
  • ból gardła,
  • ból lub trudności w połykaniu,
  • guz lub powiększone węzły chłonne na szyi,
  • jednostronną niedrożność nosa,
  • krwisty wyciek z nosa,
  • utrzymujące się pieczenie lub ból języka.

Objawy te nie oznaczają automatycznie choroby nowotworowej – mogą mieć również inne przyczyny. Jeżeli jednak utrzymują się przez kilka tygodni, wymagają konsultacji i wyjaśnienia przyczyny.

Nie czekaj, aż choroba odbierze Ci głos

Nowotwory głowy i szyi mogą wpływać na mowę, połykanie, oddychanie, odżywianie, wygląd oraz możliwość normalnego funkcjonowania w życiu społecznym i zawodowym. Konsekwencje choroby i jej leczenia mogą wymagać długotrwałej rehabilitacji, w tym terapii zaburzeń mowy i połykania, a także wsparcia psychologicznego i żywieniowego.

Współczesna medycyna dysponuje coraz większymi możliwościami leczenia. W zależności od rodzaju i zaawansowania nowotworu stosuje się m.in. leczenie chirurgiczne, radioterapię, chemioterapię oraz leczenie systemowe. W wyspecjalizowanych ośrodkach wykorzystywane są również nowoczesne techniki radioterapii oraz zaawansowane metody rekonstrukcji po zabiegach chirurgicznych.

O wyborze terapii zawsze decyduje zespół specjalistów, uwzględniając m.in. lokalizację i stopień zaawansowania choroby oraz stan zdrowia pacjenta.

Profilaktyka zaczyna się od decyzji

W przypadku nowotworów głowy i szyi wiele zależy od naszych codziennych wyborów.

Warto:

  • nie palić tytoniu, a jeśli palisz – podjąć próbę zerwania z nałogiem,
  • ograniczyć lub zrezygnować ze spożywania alkoholu,
  • dbać o higienę jamy ustnej i regularnie odwiedzać stomatologa,
  • korzystać ze szczepień przeciw HPV zgodnie z aktualnymi zaleceniami,
  • obserwować swój organizm i nie bagatelizować utrzymujących się objawów,
  • korzystać z dostępnych badań i konsultacji profilaktycznych.

W przypadku niepokojących objawów pierwszym krokiem może być kontakt z lekarzem podstawowej opieki zdrowotnej, który w razie potrzeby skieruje pacjenta na dalszą diagnostykę, m.in. laryngologiczną.

Nie odbieraj sobie głosu. Reaguj.

Profilaktyka nie zawsze oznacza skomplikowane badania. Czasem zaczyna się od jednej decyzji – od rzucenia palenia, ograniczenia alkoholu, zaszczepienia dziecka przeciw HPV albo umówienia wizyty lekarskiej, którą od dawna odkładamy.

Źródła i więcej informacji: 

{"register":{"columns":[]}}