„Tylko Pomyśl” - nowy program GIS i Uniwersytetu SWPS
14.09.2026
Jak odróżnić fakt od opinii? Jak rozpoznać manipulację i sprawdzić, czy źródło informacji jest wiarygodne? Odpowiedzi na te pytania uczniowie i uczennice szkół ponadpodstawowych poznają w ramach nowego ogólnopolskiego programu edukacyjnego „Tylko Pomyśl” realizowanego przez Główny Inspektorat Sanitarny i Uniwersytet SWPS.
„Tylko Pomyśl” to ogólnopolski program edukacyjny dla szkół ponadpodstawowych, którego celem jest rozwijanie krytycznego myślenia oraz umiejętności świadomego korzystania z informacji. Program pomaga młodym ludziom lepiej rozpoznawać dezinformację, oceniać wiarygodność źródeł oraz podejmować decyzje w oparciu o fakty i dowody naukowe.
Dlaczego realizujemy ten program?
W świecie pełnym sprzecznych informacji, fake newsów i treści publikowanych w mediach społecznościowych młodzi ludzie potrzebują narzędzi, które pomogą im świadomie analizować informacje i odróżniać fakty od opinii czy manipulacji. Program wspiera rozwój kompetencji niezbędnych do podejmowania odpowiedzialnych decyzji dotyczących zdrowia, profilaktyki i codziennych wyborów.
Jaki jest cel programu?
Program jest skierowany do uczniów i uczennic szkół ponadpodstawowych, a jego głównym celem jest rozwijanie kompetencji krytycznego myślenia oraz świadomego i odpowiedzialnego korzystania z informacji.
W trakcie zajęć uczniowie i uczennice będą rozwijać umiejętność:
- analizowania i oceniania informacji oraz źródeł,
- podejmowania decyzji w oparciu o fakty i dowody,
- logicznego wyciągania wniosków,
- rozpoznawania błędów poznawczych i manipulacji,
- oddzielania emocji od faktów,
- czytania ze zrozumieniem i formułowania własnych opinii.
Program kształtuje postawę sceptycyzmu poznawczego, otwartości na weryfikację informacji oraz odpowiedzialnego formułowania opinii. Uczestnicy programu potrafią świadomie oceniać jakość dowodów, samodzielnie wyciągać wnioski oraz krytycznie odnosić się do prezentowanych treści.
Główne komponenty programu
Manipulacje stosowane przez przemysł tytoniowy
W ramach programu uczniowie i uczennice uczą się krytycznie analizować różne informacje na przykładzie e-papierosów, produktów nikotynowych i zdrowia. Zwracamy uwagę na to, jak rozpoznawać przekazy marketingowe, weryfikować źródła informacji oraz oceniać wiarygodność publikowanych treści. Program pomaga odróżniać fakty naukowe od opinii, mitów i uproszczeń pojawiających się w przestrzeni publicznej. Program pokazuje, w jaki sposób różne podmioty, w tym przemysł tytoniowy i nikotynowy, mogą wpływać na postawy i decyzje odbiorców. Uczestnicy poznają przykłady technik perswazji, strategii marketingowych oraz sposobów budowania przekazów, które mają kształtować opinie i zachowania konsumentów. Dzięki temu uczą się bardziej świadomie oceniać przekazy komercyjne i społeczne, z którymi stykają się w infosferze.
Szczepienia i wiarygodność informacji zdrowotnych
Jednym z obszarów omawianych podczas zajęć jest ocena informacji dotyczących zdrowia publicznego na przykładzie szczepień ochronnych. Młodzi ludzie poznają zasady korzystania z rzetelnych źródeł wiedzy, analizowania dowodów naukowych oraz rozpoznawania niezweryfikowanych lub wprowadzających w błąd informacji. Zdobyte umiejętności pomagają im podejmować bardziej świadome decyzje dotyczące zdrowia własnego i innych.
Dezinformacja w mediach i internecie
Współczesne media i platformy społecznościowe umożliwiają szybkie rozpowszechnianie informacji, ale również dezinformacji. Program rozwija umiejętność rozpoznawania fałszywych informacji, manipulacji, teorii spiskowych oraz przekazów opartych na emocjach zamiast faktach. Uczestnicy uczą się, jak weryfikować treści, sprawdzać źródła i odpowiedzialnie korzystać z informacji dostępnych w internecie.
Więcej informacji na stronie internetowa programu:
https://www.gov.pl/web/gis/tylko-pomysl---program-edukacyjny
Źródło: Główny Inspektorat Sanitarny