Kleszcze: małe, ale groźne!
05.08.2026
Spacer po lesie, praca w ogrodzie, piknik w parku czy zabawa na trawie to doskonały sposób na aktywny wypoczynek. Warto jednak pamiętać, że wśród roślinności mogą znajdować się kleszcze, które mogą przenosić m.in. bakterie wywołujące boreliozę oraz wirusa kleszczowego zapalenia mózgu — KZM. Nie każde ukłucie prowadzi do zakażenia, ale każde wymaga właściwego postępowania.
🔵 Jak zmniejszyć ryzyko ukłucia?
✅ Zakładaj jasne ubrania — łatwiej zauważyć na nich kleszcza.
✅ Wybieraj długie rękawy, długie nogawki i zakryte obuwie. Nogawki możesz włożyć w skarpety.
✅ Stosuj środki odstraszające kleszcze zgodnie z instrukcją producenta.
✅ Podczas spaceru unikaj przechodzenia przez wysoką trawę, zarośla i gęste krzewy.
✅ Po powrocie dokładnie obejrzyj całe ciało — szczególnie skórę głowy, okolice uszu, pachy, pachwiny, pępek oraz zgięcia kolan i łokci. Sprawdź również dzieci i zwierzęta.
🔴 Znalazłeś kleszcza? Usuń go jak najszybciej
1️⃣ Chwyć kleszcza cienką pęsetą lub specjalnym przyrządem jak najbliżej powierzchni skóry.
2️⃣ Pociągnij go zdecydowanym, płynnym ruchem ku górze.
3️⃣ Umyj ręce, a miejsce ukłucia zdezynfekuj.
4️⃣ Jeżeli nie potrafisz usunąć kleszcza, jego fragment pozostał w skórze lub miejsce wkłucia budzi niepokój — skontaktuj się z personelem medycznym.
❌ Nie smaruj kleszcza tłuszczem, kremem, alkoholem ani innymi substancjami.
❌ Nie przypalaj go, nie zgniataj i nie wyciskaj.
❌ Nie czekaj, aż odpadnie sam.
🩺 Po ukłuciu obserwuj skórę i samopoczucie
Przez następne tygodnie zwracaj uwagę na:
🔸 powiększające się zaczerwienienie lub plamę w miejscu ukłucia,
🔸 gorączkę albo stan podgorączkowy,
🔸 silne zmęczenie i osłabienie,
🔸 bóle głowy, mięśni lub stawów,
🔸 objawy przypominające grypę.
Rumień wędrujący nie zawsze ma kształt idealnego pierścienia. Może wyglądać jak stopniowo powiększająca się, jednolita plama. W przypadku jego wystąpienia lub pojawienia się niepokojących objawów skontaktuj się z lekarzem.
🔬 Badaj siebie, nie kleszcza
Badanie usuniętego kleszcza nie pozwala rozpoznać boreliozy u człowieka. Dodatni wynik oznacza jedynie, że w kleszczu wykryto patogen — nie potwierdza, że doszło do zakażenia. O potrzebie badań lub leczenia powinien zdecydować lekarz na podstawie objawów i wywiadu medycznego.
💉 Pamiętaj o szczepieniu przeciw KZM
Przeciwko boreliozie nie ma obecnie powszechnie dostępnego szczepienia, natomiast przed kleszczowym zapaleniem mózgu można chronić się poprzez szczepienie. Podstawowy schemat obejmuje trzy dawki oraz późniejsze dawki przypominające. Szczepienie warto omówić z lekarzem, szczególnie gdy często przebywasz w lasach, na terenach zielonych lub obszarach występowania KZM.
🌲 Korzystaj z aktywności na świeżym powietrzu — świadomie i bezpiecznie. Po każdym spacerze poświęć kilka minut na dokładne obejrzenie ciała. Szybkie zauważenie i prawidłowe usunięcie kleszcza może ograniczyć ryzyko zakażenia boreliozą.