Tytoń uszkadza niemal każdy narząd
23.10.2026
Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Myśliborzu przypomina o szkodliwości palenia tytoniu. Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) epidemia tytoniowa jest jednym z największych zagrożeń dla zdrowia publicznego, z jakimi zmierzył się świat. Wszystkie formy używania tytoniu są szkodliwe i nie istnieje bezpieczny poziom narażenia na dym tytoniowy.
Jak tytoń szkodzi zdrowiu?
Tytoń uszkadza niemal każdy narząd w organizmie. Jego używanie powoduje m.in.:
- nowotwory – ponad 20 rodzajów i podtypów,
- choroby serca i udar,
- choroby płuc,
- obniżenie płodności,
- osłabienie odporności,
- przedwczesną śmierć.
Z powodu tytoniu co roku umiera na świecie ponad 7 mln osób.
Bierne palenie też zabija
Dym z cudzego papierosa powoduje poważne choroby układu krążenia i układu oddechowego, w tym chorobę wieńcową i raka płuca. Według WHO bierne palenie jest co roku przyczyną przedwczesnej śmierci ponad 1,6 mln osób. Dlatego nie należy palić w domu, w samochodzie ani w obecności dzieci.
Nie tylko papierosy
Szkodliwe są także inne wyroby tytoniowe i nikotynowe:
- podgrzewacze tytoniu – wytwarzają aerozol z nikotyną i toksycznymi substancjami podobnymi do tych w dymie papierosowym, z których wiele może wywoływać nowotwory; według WHO nie pomagają rzucić palenia,
- e-papierosy – według WHO są szkodliwe dla zdrowia i nie są bezpieczne,
- saszetki nikotynowe – często reklamowane jako „bez tytoniu”, silnie uzależniają i są szczególnie atrakcyjne dla młodzieży.
Nikotyna silnie uzależnia. Jest szczególnie szkodliwa dla dzieci, nastolatków i młodych dorosłych, których mózg wciąż się rozwija – może wpływać na jego rozwój, w tym na uwagę i uczenie się. Wczesne sięganie po nikotynę zwiększa ryzyko długotrwałego uzależnienia.
Na rzucenie palenia nigdy nie jest za późno
Organizm zaczyna się regenerować niemal od razu. Według WHO:
- po 20 minutach spadają tętno i ciśnienie krwi,
- po 12 godzinach poziom tlenku węgla we krwi wraca do normy,
- po roku ryzyko choroby wieńcowej jest o około połowę mniejsze niż u osoby palącej,
- po 10 latach ryzyko raka płuca jest o około połowę mniejsze niż u osoby palącej.
Większość palaczy, którzy znają zagrożenia, chce rzucić palenie. Porada specjalisty i leki mogą ponad dwukrotnie zwiększyć szansę na sukces.
Gdzie szukać pomocy?
- Telefoniczna Poradnia Pomocy Palącym (Narodowy Instytut Onkologii) – 801 108 108 lub 22 211 80 15 (z telefonu komórkowego), od poniedziałku do piątku w godz. 9:00–21:00, w soboty w godz. 9:00–15:00, http://www.jakrzucicpalenie.pl.
- Lekarz rodzinny – warto porozmawiać z nim o rzuceniu palenia i dostępnych formach wsparcia.
- Program profilaktyki chorób odtytoniowych (w tym POChP) – program NFZ dla osób powyżej 18. roku życia, które palą papierosy lub inne wyroby tytoniowe. Osoby w wieku 40–65 lat mogą w nim wykonać spirometrię. Skierowanie nie jest potrzebne. Lekarz może skierować na terapię grupową. Według wyszukiwarki NFZ (stan na 23 października 2026 r.) w województwie zachodniopomorskim program realizują dwie przychodnie: w Szczecinie (NZOZ Iwona Wołowicz-Naglik – Medycyna Rodzinna, ul. Staromłyńska 21/26, tel. 91 311 35 57) i w Choszcznie (NZOZ Znaczko sp. z o.o., ul. Niedziałkowskiego 2B/4, tel. 95 768 97 10).
- Program badań przesiewowych raka płuca (nowość) – bezpłatna niskodawkowa tomografia komputerowa klatki piersiowej dla osób w wieku 50–74 lat, które palą lub paliły papierosy (co najmniej 20 paczkolat, czyli np. paczka dziennie przez 20 lat) i spełniają pozostałe kryteria programu. Skierowanie nie jest potrzebne. Obecnie w województwie zachodniopomorskim badanie wykonuje Samodzielny Publiczny Wojewódzki Szpital Zespolony w Szczecinie, Pracownia Tomografii Komputerowej, ul. Sokołowskiego 11, tel. 91 442 72 18. Szczegółowe kryteria są na stronie NFZ.
Aktualną listę placówek można sprawdzić w wyszukiwarce NFZ „Gdzie się leczyć” (gsl.nfz.gov.pl, zakładka „Programy profilaktyczne”) lub pod numerem Telefonicznej Informacji Pacjenta: 800 190 590.
Rzucając palenie, chronisz nie tylko siebie, ale też najbliższych – zwłaszcza dzieci – przed biernym paleniem.