Powiatowa Stacja Sanitarno-
Epidemiologiczna w Wieluniu

Czym jest rak piersi?

Rak piersi to nowotwór złośliwy rozwijający się w tkankach piersi. Jest chorobą niejednorodną – obejmuje różne podtypy nowotworów, które mogą różnić się m.in. budową komórek, tempem wzrostu, wrażliwością na hormony oraz sposobem leczenia.

Rak piersi jest najczęściej występującym nowotworem złośliwym wśród kobiet. Stanowi blisko 24% wszystkich przypadków zachorowań na nowotwory oraz odpowiada za niemal 15% zgonów kobiet z powodu chorób nowotworowych.
W ostatnich latach liczba nowych zachorowań systematycznie rośnie. Obecnie każdego roku rozpoznaje się w Polsce ponad 21 tysięcy nowych przypadków.

Rak piersi może występować również u mężczyzn, choć zdarza się to bardzo rzadko. Szacuje się, że około jeden na sto przypadków nowotworów złośliwych sutka dotyczy mężczyzn.

Objawy raka piersi

Rak piersi we wczesnym stadium może przez długi czas rozwijać się bez bólu i innych wyraźnych objawów. Dlatego warto znać wygląd swoich piersi i zwracać uwagę na wszelkie nowe, nietypowe lub utrzymujące się zmiany.

Niepokój powinny wzbudzić w szczególności:

• wyczuwalny guzek lub zgrubienie w piersi albo pod pachą,
• zmiana wielkości lub kształtu piersi,
• zmiana wyglądu skóry piersi, np. jej wciągnięcie, pomarszczenie lub pogrubienie,
• zmiana wyglądu brodawki sutkowej, w tym jej wciągnięcie,
• nietypowa wydzielina z brodawki, szczególnie krwista,
• utrzymujące się zaczerwienienie, obrzęk lub zmiana struktury skóry,
• utrzymujący się ból lub inna wyraźna, nowa zmiana w obrębie piersi.

Wystąpienie któregokolwiek z wymienionych objawów nie oznacza automatycznie raka piersi, ponieważ zmiany w obrębie piersi mogą mieć również inne przyczyny. Każdą niepokojącą, nową lub utrzymującą się zmianę warto jednak skonsultować z lekarzem, który oceni jej charakter i zdecyduje, czy konieczne jest wykonywanie dalszych badań.

Czynniki zwiększające ryzyko zachorowania

Na ryzyko rozwoju raka piersi wpływa wiele czynników. Należą do nich m.in.:

• wiek – ryzyko zachorowania zwiększa się wraz z wiekiem,
• występowanie raka piersi lub raka jajnika w rodzinie,
• dziedziczne mutacje genów, w szczególności BRCA1 i BRCA2,
• czynniki hormonalne i reprodukcyjne,
• nadmierna masa ciała, szczególnie po menopauzie
• mała aktywność fizyczna,
• spożywanie alkoholu i palenie tytoniu,
• niektóre czynniki związane ze stylem życia i środowiskiem.

Szacuje się, że około 5–10% przypadków raka piersi ma podłoże dziedziczne.

Warto pamiętać, że występowanie jednego lub kilku czynników ryzyka nie oznacza, że dana osoba zachoruje na raka piersi. Z drugiej strony brak znanych czynników ryzyka nie wyklucza możliwości zachorowania - większość przypadków raka piersi występuje u kobiet, u których nie stwierdza się szczególnych czynników ryzyka poza płcią i wiekiem.

Profilaktyka raka piersi

Choroba może przez długi czas rozwijać się bez wyraźnych objawów, dlatego tak ważną rolę odgrywa profilaktyka oraz wczesne wykrywanie zmian. Znajomość własnego ciała i zwracanie uwagi na niepokojące zmiany, a także regularne badania profilaktyczne, mogą przyczynić się do wykrycia choroby na wcześniejszym etapie, co ma istotne znaczenie w procesie leczenia.

Jednym z najważniejszych badań we wczesnym wykrywaniu raka piersi jest mammografia. Pozwala ona wykryć niektóre zmiany również na etapie, gdy nie powodują jeszcze żadnych objawów. W ramach profilaktyki raka piersi kobiety w wieku 45–74, które spełniają określone kryteria kwalifikacji mogą skorzystać z bezpłatnego badania mammograficznego.

Ważnym elementem profilaktyki jest także regularne samobadanie piersi oraz zdrowy styl życia.

Znaczenie może mieć także historia chorób w rodzinie. Występowanie raka piersi u bliskich krewnych może być wskazaniem do indywidualnej oceny ryzyka i w niektórych przypadkach konsultacji genetycznej.

Różowa wstążka – symbol świadomości raka piersi

Różowa wstążka jest powszechnie rozpoznawalnym symbolem świadomości raka piersi. Symbolizuje wsparcie dla osób dotkniętych chorobą, solidarność oraz przypomina o znaczeniu profilaktyki i regularnych badań. Jej przesłaniem jest również zachęcanie kobiet do dbania o swoje zdrowie, wykonywania badań kontrolnych oraz szybkiego reagowania na niepokojące zmiany.

Październik jako miesiąc świadomości raka piersi, jest dobrym momentem, aby przypomnieć sobie o profilaktyce, ale o zdrowie warto dbać przez cały rok.

 

Źródła:

https://pacjent.gov.pl/program-profilaktyczny/profilaktyka-raka-piersi

https://onkologia.pacjent.gov.pl/pl/kompendium-chorob-nowotworowych/piers

https://akademia.nfz.gov.pl/artykuly/profilaktyka-raka-piersi

https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/breast-cancer